Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
। सूत उवाच । ततो निःक्षत्रिये लोके क्षत्त्रिण्यो वंशकारणात् । क्षेत्रजान्ब्राह्मणेभ्यश्च सुषुवुस्तनया न्वरान् । ते वृद्धिं च समासाद्य क्षेत्रजाः क्षत्रियोपमाः । जगृहुर्मेदिनीं वीर्यात्संनिरस्य द्विजोत्तमान्
| sūta uvāca | tato niḥkṣatriye loke kṣattriṇyo vaṃśakāraṇāt | kṣetrajānbrāhmaṇebhyaśca suṣuvustanayā nvarān | te vṛddhiṃ ca samāsādya kṣetrajāḥ kṣatriyopamāḥ | jagṛhurmedinīṃ vīryātsaṃnirasya dvijottamān
সূত ক’লে: তাৰ পিছত জগতখন ক্ষত্ৰিয়শূন্য হ’লে, বংশ ৰক্ষাৰ কাৰণে ক্ষত্ৰিয় নাৰীয়ে ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা ‘ক্ষেত্ৰজ’ ৰূপে উত্তম পুত্ৰ প্ৰসূত কৰিলে। সেই পুত্ৰসকল ডাঙৰ হৈ, ক্ষেত্ৰজ হ’লেও ক্ষত্ৰিয়সদৃশ হৈ উঠিল; আৰু বীৰ্যবলে পৃথিৱী দখল কৰি শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক তাড়ি দিলে।
Sūta
Scene: A world bereft of kṣatriyas: kṣatriya women seek progeny through brāhmaṇas; later, grown sons seize the earth and expel brāhmaṇas—two-phase montage of conception and later usurpation.
FAQs
When dharma-order collapses, even legitimizing customs can be distorted into power-struggles; social stability requires restraint and respect for the righteous.
No specific tīrtha is named in this verse; it supplies historical background that often precedes a tīrtha’s origin-story or merit-explanation.
None; it discusses lineage (kṣetraja) and political displacement rather than a rite.