Adhyaya 64

Verse 1

। सूत उवाच । चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः । चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा

সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, সেই ঠাইতেই ‘চমৎকাৰী’ নামৰ দেৱী আছেন। বহু আগতে ‘চমৎকাৰ’ নামৰ ৰজাই শ্ৰদ্ধাৰে তেওঁক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

Verse 2

यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे । कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्

যিজনীৰ দ্বাৰাই পূৰ্বে ৰণত মহিষ-ৰূপী দানৱ নিধন হৈছিল—সেই দেৱী কৌমাৰ-ব্ৰতধাৰিণী, আৰু শত-সহস্ৰ মায়াশক্তিধাৰী।

Verse 3

यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना । तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः

যেতিয়া সেই মহাত্মাই তাত সেই নগৰ নিৰ্মাণ কৰিলে, তেতিয়া—হে দ্বিজসকল—সেই নগৰৰ ৰক্ষণাৰ্থে দেৱীক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হ’ল।

Verse 4

पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्

সেই নগৰৰ ৰক্ষণাৰ্থে, আৰু তাৰ নিবাসীসকলৰো; বিশেষকৈ ভক্তিত ভাবিত-চেতনা থকা সকলো ব্ৰাহ্মণেন্দ্ৰসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে—(দেৱী তাত প্ৰতিষ্ঠিত)।

Verse 5

यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे । कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्

যি মহানৱমীৰ দিনা সেই দেৱীক বিধি-মতে সম্যক আৰাধনা কৰে, তাৰ বাবে সমগ্ৰ বছৰৰ ভিতৰত ক’তো ভয় উদ্ভৱ নহয়।

Verse 6

भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः । रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च

ভূত, প্ৰেত আৰু পিশাচৰ পৰা, আৰু বিশেষকৈ শত্রুৰ পৰা; ৰোগৰ পৰা, চোৰৰ পৰা, আৰু আন দুষ্ট সত্তাসকলৰ পৰাও (সুৰক্ষা লাভ হয়)।

Verse 7

यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः । तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्

শুচি মনৰ মানুহে শুক্লপক্ষৰ অষ্টমীত যি যি কামনা ধ্যান কৰে, সত্য ভক্তিৰে সেই দেৱীক পূজা কৰিলে, নিঃসন্দেহে সেই ফল লাভ কৰে।

Verse 8

निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः । तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्

নিষ্কাম ভক্তে সুখ লাভ কৰে, আৰু মোক্ষৰ বিষয়ে ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। সেই দেৱীৰ প্ৰসাদে এই সত্য মই ক’লোঁ।

Verse 9

तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्

সেই পৰমেশ্বৰী দেৱীক আৰাধনা কৰি পূৰ্বকালত বহু ৰজাই মহৎ সিদ্ধি লাভ কৰিছিল; তেনেদৰে ব্ৰাহ্মণসকলেও আৰু আনসকলেও—যোগীসকলেও—নিজ নিজ সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 11

तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् । यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

তেওঁৰ পবিত্ৰ আয়তনত পূৰ্বে এক মহা আশ্চৰ্য ঘটিছিল। সেই কথা মই তোমালোকক কীৰ্তন কৰি ক’ম—সুসংযত, একাগ্ৰচিত্তে শুনা।

Verse 12

आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः । दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

পূৰ্বে চিত্ৰৰথ নামে এক উত্তম নৃপতি আছিল। তেওঁ দশাৰ্ণৰ অধিপতি বুলি খ্যাত, আৰু সকলো শত্রু বিনাশক আছিল।

Verse 13

शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः । अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्

শুক্লপক্ষৰ অষ্টমীত তেওঁ সদায় ভক্তি আৰু শ্ৰদ্ধাৰে উপস্থিত হ’ত। সেই দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণা তেওঁ একশ আঠবাৰ পৰ্যন্ত কৰিছিল।

Verse 14

ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् । सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः

তাৰ পাছত তেওঁ সেই দেৱীক প্ৰণাম কৰি পুনৰ গৃহলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। চতুৰঙ্গ সেনাই চাৰিওফালে ঘেৰি ৰাখি তেওঁ আগবাঢ়িছিল।

Verse 15

एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च । जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च

এইদৰে সেই নৃপতি—যি প্ৰদক্ষিণাত ৰত আৰু দেৱীভক্তিত নিমগ্ন আছিল—তেওঁৰ জীৱনত বহু মহান কাল অতিবাহিত হ’ল।

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्

তাৰ পাছত কোনো এক সময়ত সেই ৰজা তাত উপস্থিত হৈ দেৱীৰ মন্দিৰ-প্ৰাঙ্গণত আশ্ৰয় লোৱা ব্ৰাহ্মণ-শ্ৰেষ্ঠসকলক দেখিলে।

Verse 17

अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः

তেওঁ মন একাগ্ৰ কৰি আগত থিয় হোৱা সেই সকলো দ্বিজক নমস্কাৰ কৰিলে।

Verse 18

ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः । राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह

তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ সৈতে তাত একেলগে বহি শুভ কথাবাৰ্তা কৰিলে—প্ৰাচীন ৰাজর্ষি আৰু ব্ৰাহ্মণ ঋষিসকলৰ পুৰাণীয় আখ্যান।

Verse 19

ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः । कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः

তাৰ পাছত কোনো এক কথাৰ অন্তত, কৌতূহলে ভৰা সেই ব্ৰাহ্মণ-সত্তমসকলে তেওঁক প্ৰশ্ন কৰিলে; আৰু তেওঁ বিনয়ে নত হৈ থিয় হৈ থাকিল।

Verse 20

राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः । तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्

‘হে ৰাজন, কৌতূহলে ভৰা আমি সকলোৱে তোমাক সুধিছোঁ। সেয়ে কীৰ্তন কৰি কোৱা—যদি ই তোমাৰ বাবে সংৰক্ষিত গোপন কথা নহয়।’

Verse 21

मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्

মাহে মাহে, শুক্লপক্ষৰ অষ্টমীত তুমি অতি দূৰৰ পৰা আহি দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণা কৰাঁ।

Verse 22

यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्

যত্নেৰে আন সকলো পূজা-আদি ক্ৰিয়া ত্যাগ কৰি, নিশ্চয় তুমি প্ৰদক্ষিণাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সম্পূৰ্ণ ফল জানাঁ।

Verse 23

राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया

ৰাজা ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, আপোনালোকে যি কৈছে সেয়া সত্য। এতিয়া মই আপোনালোকৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এটা গোপন কথাও প্ৰকাশ কৰিব লাগিব।

Verse 24

अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः

পূৰ্বতে, এই শুভ আয়তনত মই এটা শুক আছিলোঁ; দেৱীৰ পশ্চিম দিশত কুলায় সাজি তাত আশ্ৰয় লৈ আছিলোঁ।

Verse 25

तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः

তাত মই নিত্য বাহিৰ ওলাই আৰু ভিতৰ সোমাই থাকোঁতে, হে দ্বিজোত্তমসকল, সেয়া সদায় দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণাই হৈ পৰিছিল।

Verse 26

ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे । तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि

তাৰ পাছত কালক্ৰমে মই এই মন্দিৰতেই মৃত্যুবৰণ কৰিলোঁ। ইয়াৰ প্ৰভাৱত মই এই ঠাইতেই পূৰ্বজন্ম-স্মৃতি-যুক্ত ৰজা হৈ জন্মিলোঁ।

Verse 27

एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् । करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः

এই কাৰণেই, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, মই দূৰৰ পৰা আহিও একাগ্ৰচিত্তে এই দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণা কৰোঁ।

Verse 28

पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया । कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः

পূৰ্বে ভক্তিহীন হৈ, কেৱল কুলায়ত বাস কৰা মই দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিছিলোঁ; সেই কাৰণেই মই ভূপতি হৈ জন্মিলোঁ।

Verse 29

अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् । किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः

এতিয়া শ্ৰদ্ধাযুক্ত হৈ যেতিয়া মই প্ৰদক্ষিণা কৰোঁ, তেতিয়া মোৰ বাবে অধিক শ্ৰেয় কি হ’ব—মই নাজানো, হে দ্বিজোত্তমসকল।

Verse 30

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः

সূতে ক’লে: সেই ৰজাৰ কথা শুনি সেই বিপ্ৰসকল বিস্ময়ে চকু মেলি উঠিল; আনন্দিত হৈ তেওঁলোকে সেই ভূপক সাধুবাদে প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 31

ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः

তেতিয়া সেই পাৰ্থিৱ ৰজাই সকলো শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজক প্ৰণাম কৰি, তেওঁলোকৰ অনুমতি লৈ, সৈন্যসহ তৎক্ষণাৎ নিজৰ ৰাজগৃহলৈ গ’ল।

Verse 32

अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्

এতিয়া যি কোনো লোক শ্ৰদ্ধাৰে সৈতে প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ইচ্ছিত ফল লাভ কৰে।

Verse 33

ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः । तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे

সেই সময়ৰ পৰা ভক্তিক আগত ৰাখি সেই সকলো বিপ্ৰে তেঁওৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিলে; আৰু আন লোকেও মুক্তিৰ হেতুতে তেনেদৰে কৰিলে।

Verse 34

प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः । इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि

আৰু তাৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকে ইচ্ছিত পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিলে—ইহলোকে আৰু পৰলোকে—যি সিদ্ধি ত্ৰিদেৱতাসকলৰো দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् । सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्

সেয়ে, সকলো প্ৰয়াসেৰে ইয়াত সেই দেৱীৰ শৰণ ল’ব লাগে—যি সেই ক্ষেত্ৰত অৱস্থিত আৰু মানুহক সকলো কামনা পূৰণ কৰে।

Verse 6410

यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् । नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत्

যি জন শ্ৰদ্ধাৰে সমন্বিত হৈ সেই দেৱীৰ প্ৰদক্ষিণা নিতৌ এক বছৰ পৰ্যন্ত কৰে, সি তিৰ্যক-যোনি, অৰ্থাৎ পশু-জন্মলৈ নাযায়।