Adhyaya 52

Verse 1

। सूत उवाच । उमामहेश्वरौ तत्र स्थापितौ तेन भूभुजा । प्रासादं परमं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदम्

সূত ক’লে: তাত সেই ভূভুজ ৰজাই উমা-মহেশ্বৰক প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু পৰম উৎকৃষ্ট প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি—যি সাধুসকলৰ দৃষ্টিতেই আনন্দ দান কৰে—সেই পবিত্ৰ ধাম স্থাপন কৰিলে।

Verse 2

तस्याग्रतः शुभं कुंडं तत्र चैव विनिर्मितम् । स्वच्छोदकेन सम्पूर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्

সেই ধামৰ সন্মুখত তাতেই এটা শুভ কুণ্ডো নিৰ্মিত হ’ল; স্বচ্ছ জলে পৰিপূৰ্ণ আৰু পদ্মলতাৰ গুচ্ছেৰে সুশোভিত।

Verse 3

स्नात्वा तत्र नरो भक्त्या तौ पश्येद्यः समाहितः । माघशुक्लचतुर्दश्यां न स भूयोऽत्र जायते

যি নৰ ভক্তিভাৱে তাত স্নান কৰি একাগ্ৰচিত্তে সেই দিৱ্য যুগলৰ দৰ্শন কৰে—মাঘ শুক্ল চতুৰ্দশীত—সেইজন পুনৰ ইয়াত জন্ম নলয়।

Verse 4

तस्यैव पूर्वदिग्भागेऽगस्त्यकुण्डसमीपतः । अस्ति वापी महापुण्या सर्वपातकनाशिनी

সেই ঠাইৰ পূৰ্ব দিশত, অগস্ত্য কুণ্ডৰ ওচৰত, এক মহাপুণ্য ৱাপী আছে, যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে।

Verse 5

तस्यां यः कुरुते स्नानं मासि वै फाल्गुने नरः । सोपवासः सिताष्टम्यां वांछितं लभते च सः

যি মানুহে ফাল্গুন মাহত সেই কূপত স্নান কৰে আৰু শুক্ল অষ্টমীত উপবাস ৰাখে, সি ইচ্ছিত বৰ লাভ কৰে।

Verse 6

तस्या दक्षिणदिग्भागे तत्रास्ति कपिला नदी । कपिलो यत्र संप्राप्तः सिद्धिं सांख्यसमुद्भवाम्

তাৰ দক্ষিণ দিশত কপিলা নদী বয়; য’ত কপিল মুনিয়ে সাংখ্য-সমুদ্ভৱ আধ্যাত্মিক সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 7

कपिलायाश्च पूर्वेण सिद्धक्षेत्रं प्रकीर्तितम् । यत्र सिद्धिं गताः सिद्धाः पुरा शत सहस्रशः

কপিলাৰ পূব দিশে ‘সিদ্ধক্ষেত্ৰ’ বুলি খ্যাত স্থান আছে; য’ত প্ৰাচীন কালত লক্ষ লক্ষ সিদ্ধে সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 8

यो यं काममभिध्याय तपस्तत्र समाचरेत् । षण्मासाभ्यंतरे नूनं स तमाप्नोति मानवः

যি মানুহে যি কামনা মনত ধৰি তাত তপস্যা আচৰে, সি নিশ্চয় ছয় মাহৰ ভিতৰতে সেই লক্ষ্য লাভ কৰে।

Verse 9

तस्याधस्ताच्छिला विप्रा विद्यते वैष्णवी शुभा । भ्रमन्ती चतुरस्रा च सर्वपातकनाशिनी

সেই স্থানৰ তলত, হে বিপ্ৰসকল, এক শুভ বৈষ্ণৱী শিলা-পাট আছে—পৰিক্ৰমাত ঘূৰি ফুৰা আৰু চতুৰস্ৰো; ই সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 10

सदा महानदीतोयक्षालिता मुक्तिदा नृणाम् । गंगायमुनयोर्मध्ये संनिविष्टा सरस्वती

সদায় মহানদীৰ জলেৰে ধৌত হৈ, মানুহক মুক্তি দান কৰে—গঙ্গা আৰু যমুনাৰ মাজত অৱস্থিত সৰস্বতী।

Verse 11

त्रिवेणी वहते तस्याः पुरतो भुक्तिमुक्तिदा । तस्यामुपरि दग्धानां ब्राह्मणानां विशेषतः

তাৰ সন্মুখে ত্ৰিৱেণী বৈ যায়, যি ভোগ আৰু মুক্তি দুয়ো দান কৰে; আৰু বিশেষকৈ সেই ব্ৰাহ্মণসকলৰ বাবে, যাঁহাদের দেহ তাৰ তীৰত দাহ কৰা হয়।

Verse 12

नूनं मुक्तिर्भवेत्तेषां चिता भस्मनि गोष्पदम् । दृश्यते तत्र तज्ज्ञात्वा संस्कार्या ब्राह्मणा मृताः

নিশ্চয় তেওঁলোকৰ মুক্তি হয়; তাত চিতাৰ ভস্মত ‘গোৰ খুৰৰ ছাপ’ সদৃশ চিহ্ন দেখা যায়। সেই চিহ্ন জানি, মৃত ব্ৰাহ্মণসকলৰ অন্ত্যেষ্টি-সংস্কাৰ তাত বিধিমতে কৰা উচিত।

Verse 13

तस्यैवोत्तरदिग्भागे रुद्रकोटिर्द्विजोत्तमाः । अस्ति संपूजिता विप्रै र्दाक्षिणात्यैर्महात्मभिः

তাৰেই উত্তৰ দিশৰ ভাগত, হে দ্বিজোত্তম, ৰুদ্ৰকোটী নামৰ তীৰ্থ আছে—যাক দক্ষিণ দেশৰ মহাত্মা ব্ৰাহ্মণসকলে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিছে।

Verse 14

महायोगिस्वरूपेण दाक्षिणात्या द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरे क्षेत्रे श्रुत्वा स्वयमुमापतिम्

হে দ্বিজোত্তম, দক্ষিণ দেশৰ ব্ৰাহ্মণসকলে—চমৎকাৰপুৰৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উমাপতি (শিৱ) স্বয়ং মহাযোগীৰ ৰূপে উপস্থিত বুলি শুনি—তালৈ যাবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ হ’ল।

Verse 15

ततः कौतूहलाविष्टाः श्रद्धया परया युताः । कोटिसंख्या द्रुतं जग्मुस्तस्य दर्शनवांछया

তাৰ পাছত পবিত্ৰ কৌতূহলে আৱিষ্ট আৰু পৰম শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ, কোটি সংখ্যক লোক তেখেতৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাত শীঘ্ৰে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 16

अहंपूर्वमहंपूर्वं वीक्षयिष्यामि तं हरम् । इति श्रद्धासमो पेताश्चक्रुस्ते शपथं गताः

“মই আগতে! মই আগতে সেই হৰক দেখিম!”—এইদৰে শ্ৰদ্ধাৰ উচ্ছ্বাসে বহি গৈ, তেওঁলোকে পৰস্পৰে শপথ গ্ৰহণ কৰি আগবাঢ়িল।

Verse 17

एतेषां मध्यतो यस्तं महायोगिनमीश्वरम् । चरमं देवमीक्षेत भविष्यति स पापकृत्

তেওঁলোকৰ মাজত যিজনে সেই মহাযোগী ঈশ্বৰক—সেই পৰম দেৱক—সৰ্বশেষে দৰ্শন কৰিব, সি পাপকৃত হ’ব।

Verse 18

ततस्तेषामभिप्रायं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः । भक्तिप्रीतो हितार्थाय कोटिरूपैर्व्यवस्थितः

তেতিয়া তেওঁলোকৰ অভিপ্ৰায় জানি, ভক্তিত প্ৰসন্ন দেৱ মহেশ্বৰ তেওঁলোকৰ মঙ্গলাৰ্থে কোটি ৰূপে নিজকে ব্যৱস্থিত কৰিলে।

Verse 19

हेलया दर्शनं प्राप्तः सर्वेषां द्विजसत्तमाः । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीतिविश्रुतम्

হে দ্বিজসত্তম, অনায়াসে সকলোৰে তেখেতৰ দৰ্শন লাভ হ’ল; তেতিয়াৰ পৰা সেই স্থান ‘ৰুদ্ৰকোটি’ নামে প্ৰখ্যাত হ’ল।

Verse 20

तदर्थं पठितः श्लोको नारदेन पुरा द्विजाः । रुद्रावर्तं समालोक्य प्रहृष्टेन द्विजोत्तमाः

এই উদ্দেশ্যতেই, হে দ্বিজসকল, প্ৰাচীন কালত নাৰদে এই শ্লোক পাঠ কৰিছিল; আৰু ৰুদ্ৰাৱৰ্ত দেখিয়েই দ্বিজোত্তমসকল আনন্দে উল্লসিত হ’ল।

Verse 21

आषाढीं कार्तिकीं माघीं तथा चैत्रसमुद्भवाम् । धन्याः पृथिव्यां लप्स्यंते रुद्रावर्ते चतुर्दशीम्

পৃথিৱীত ধন্য সেইসকল, যিসকলে ৰুদ্ৰাৱৰ্তত চতুৰ্দশী তিথি লাভ কৰে—সেয়া আষাঢ়, কাৰ্ত্তিক, মাঘ বা চৈত্ৰ মাহত উদ্ভৱ হওক।

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं कृत्वा पापं नरः क्षितौ । रुद्रावर्तं समालोक्य विपाप्मत्वं प्रपद्यते

যদি কোনো মানুহে পৃথিৱীত জন্মে জন্মে লক্ষ জন্ম ধৰি পাপ কৰিও থাকে, তথাপি ৰুদ্ৰাৱৰ্ত কেৱল দৰ্শন কৰিলেই সি পাপমুক্ত অৱস্থালৈ উপনীত হয়।

Verse 23

रुद्रावर्त्ते नरो गत्वा दृष्ट्वा योगेश्वरं हरम् । शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां विपाप्मा जायते ध्रुवम्

যি নৰে ৰুদ্ৰাৱৰ্তলৈ গৈ যোগেশ্বৰ হৰ (শিৱ)ক দৰ্শন কৰে, শ্বেতপক্ষৰ চতুৰ্দশীত সি নিশ্চয়েই পাপমুক্ত হয়।

Verse 24

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं महायोगिपुरे द्विजाः । रुद्रावर्ते स चाप्नोति फलं शतमखोद्भवम्

হে দ্বিজসকল, যি কোনোবাই তাত মহাযোগিপুৰত, ৰুদ্ৰাৱৰ্তত, শ্ৰাদ্ধ কৰে, সি শত যজ্ঞ (ইন্দ্ৰৰ শতক্ৰতু)ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ফল লাভ কৰে।

Verse 25

उपवासपरो भूत्वा यः कुर्याद्रात्रिजागरम् । कामगेन विमानेन स स्वर्गे याति मानवः

যি উপবাসত পৰায়ণ হৈ ৰাতি জাগৰণ কৰে, সেই মানুহ কামগামী দিৱ্য বিমানত আৰোহি স্বৰ্গলৈ গমন কৰে।

Verse 26

तत्र यः कपिलां दद्याद्ब्राह्मणायाहिताग्नये । स गणः स्यान्न संदेहो हरस्य दयितस्तथा

তাত যি আহিতাগ্নি ব্ৰাহ্মণক কপিলা গাই দান কৰে, সি নিঃসন্দেহে শিৱৰ গণ হয় আৰু হৰাৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 27

षडक्षरं जपेद्यस्तु महायोगिपुरः स्थितः । मंत्रं तस्य भवेच्छ्रेयः षङ्गुणं राजसूयतः

মহাযোগিপুৰত অৱস্থিত হৈ যি ছয়-অক্ষৰ মন্ত্র জপ কৰে, তাৰ ফল তাৰ বাবে ৰাজসূয় যজ্ঞৰ তুলনাত ছয়গুণ শ্ৰেয়স্কৰ হয়।

Verse 28

यस्तस्य पुरतो भक्त्या जपेद्वा शतरुद्रियम् । चतुर्णामपि वेदानां सोऽधीतानां भजेत्फलम्

যি জনে সেই প্ৰভুৰ সন্মুখত ভক্তিৰে শতৰুদ্ৰীয় জপ কৰে, সি চাৰিওটা বেদ অধ্যয়নৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 29

गीतं वा यदि वा नृत्यं तत्पुरः कुरुते नरः । स सर्वेषां भजेच्छ्रेयो मखानां नात्र संशयः

গীত হওক বা নৃত্য—যি জনে সেই প্ৰভুৰ সন্মুখত কৰে, সি সকলো যজ্ঞৰ সমান পৰম শ্ৰেয় লাভ কৰে; ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 30

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठाः स मुनिर्ब्रह्मसंभवः । विरराम ततो हृष्टस्तीर्थयात्रां गतो द्रुतम्

এইদৰে কৈ, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, ব্ৰহ্মাজাত সেই মুনিয়ে তেতিয়া বিৰতি ল’লে; আৰু হৃষ্টচিত্তে তীৰ্থযাত্ৰালৈ শীঘ্ৰে গমন কৰিলে।