
অধ্যায় ৩০ত ঋষিসকলে সুধাৰে সোধে—সেই স্থানত সিদ্ধেশ্বৰ কেনেকৈ প্ৰসন্ন হৈছিল? সূতে পূৰ্বকথা বৰ্ণনা কৰে—হংস নামৰ এজন সিদ্ধ সন্তানহীনতা আৰু বৃদ্ধাৱস্থাৰ দুখত ব্যাকুল হৈ উপায় বিচাৰি অঙ্গিৰসপুত্ৰ বৃহস্পতিৰ শৰণ লয়। তীৰ্থ, ব্ৰত বা শান্তিকৰ্মৰ ভিতৰত কোনটো সন্ততি-প্ৰাপ্তিৰ বাবে ফলদায়ক সেয়া সোধাত, বৃহস্পতিয়ে চিন্তা কৰি তেওঁক চমৎকাৰপুৰ ক্ষেত্ৰলৈ যাবলৈ আৰু তাত তপস্যা কৰিবলৈ আদেশ দিয়ে; তাতেই বংশ ধাৰণ কৰিব পৰা যোগ্য পুত্ৰ লাভ হ’ব বুলি নিশ্চিত কৰে। হংস তাত গৈ বিধিমতে লিঙ্গপূজা কৰে আৰু দিন-ৰাত নিয়মবদ্ধ ভক্তিত পুষ্প-নৈবেদ্য, গীত-বাদ্য আৰু কঠোৰ তপস্যাৰে সেৱা অব্যাহত ৰাখে। চন্দ্ৰায়ণ, কৃচ্ছ্ৰ, প্ৰাজাপত্য/পৰাক ধৰণৰ ব্ৰত আৰু মাহজোৰা উপবাসো পালন কৰে। হাজাৰ বছৰ পূৰ্ণ হ’লে মহাদেৱ উমাসহ প্ৰকট হৈ দৰ্শন দিয়ে আৰু বৰ মাগিবলৈ কয়; হংস বংশস্থাপনৰ বাবে পুত্ৰসন্তান বিচাৰে। শিৱে সেই লিঙ্গৰ চিৰস্থায়ী প্ৰতিষ্ঠা ঘোষণা কৰি সাধাৰণ প্ৰতিজ্ঞা কৰে—যি তাত ভক্তিৰে পূজা কৰে, সি ইষ্টফল পায়; আৰু লিঙ্গৰ দক্ষিণ দিশৰ পৰা জপ কৰিলে ষড়ক্ষৰ মন্ত্র লাভ হয়, লগতে দীঘলীয়া আয়ু আৰু পুত্ৰলাভ আদি ফল মেলে। তাৰ পাছত শিৱ অন্তৰ্ধান হয়; হংস ঘৰলৈ উভতি গৈ পুত্ৰপ্ৰাপ্তি কৰে। শেষত দুষ্প্ৰাপ্য লক্ষ্যৰ বাবে স্পৰ্শ, পূজা, প্ৰণাম আৰু শক্তিশালী ষড়ক্ষৰ-জপ সতর্কতাৰে পালন কৰিবলৈ বিধান দিয়া হৈছে।
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन
ঋষিসকলে ক’লে: তাত শক্তিমান সিদ্ধেশ্বৰ প্ৰভু কোন সিদ্ধপুৰুষে তুষ্ট কৰিলে? হে সূতনন্দন, এই সকলো কথা বিস্তাৰে কোৱা।
Verse 2
सूत उवाच । आसीत्सिद्धाधिपोनाम पुरा हंस इति स्मृतः । अनपत्यतया तस्य कालश्चक्राम भूरिशः
সূত উৱাচ: প্ৰাচীন কালত সিদ্ধসকলৰ মাজত ‘হংস’ নামে স্মৃত এক অধিপতি আছিল। সন্তান নথকাৰ বাবে তেওঁৰ বহু কাল অতিবাহিত হ’ল।
Verse 3
ततश्चिन्ता प्रपन्नः स गत्वा देवपुरोहितम् । पप्रच्छागिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्
তাৰ পাছত চিন্তাত আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ দেৱতাৰ পুৰোহিতৰ ওচৰলৈ গ’ল আৰু অঙ্গিৰসৰ পুত্ৰ, ব্ৰাহ্মণসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ বृहস্পতিকে পথনির্দেশ বিচাৰি সুধিলে।
Verse 4
भगवंश्चानपत्यस्य वार्द्धकं मे समागतम् । तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय
তেওঁ ক’লে: “হে ভগৱন! সন্তানহীন অৱস্থাতেই মোৰ ওপৰত বাৰ্ধক্য আহি পৰিছে। সেয়ে সন্তানলাভৰ উপায় মোৰ আগত প্ৰকাশ কৰক।”
Verse 5
तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते
“হে দ্বিজোত্তম! তীৰ্থযাত্ৰা হওক, ব্ৰত হওক বা শান্তিকৰ্ম—যেনে তোমাৰ কৃপাতে, হে বृहস্পতি, শীঘ্ৰে সন্ততি লাভ হয়, সেই উপায় কওক।”
Verse 6
बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा सिद्धं प्राह ततः परम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु
বৃহস্পতিয়ে বহুক্ষণ ধ্যান কৰি তাৰ পাছত সেই সিদ্ধক ক’লে: “চমৎকাৰপুৰ নামৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ গৈ তাত তপস্যা কৰা।”
Verse 7
ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं वंशोद्धारक्षमं शुभम् । नान्यं पश्यामि सिद्धेश सुतोपायं शुभावहम्
তেতিয়া তুমি এক সৎপুত্ৰ লাভ কৰিবা—শুভ আৰু বংশ ধৰি ৰাখি উন্নীত কৰিব পৰা। হে সিদ্ধসকলৰ ঈশ্বৰ, পুত্ৰলাভৰ এনে মঙ্গলময় উপায়ৰ বাহিৰে আন একো মই নেদেখোঁ।
Verse 8
ततस्तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः । लिंगं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्
তাৰ পাছত সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ, সেই সিদ্ধ শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল। তেওঁ নিজেই যথোক্ত বিধি অনুসাৰে শিৱলিঙ্গৰ সম্পূজা কৰিলে।
Verse 9
ततश्चाराधयामास दिवानक्तमतंद्रितः । बलि पूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः
তাৰ পাছত তেওঁ দিন-ৰাতি অক্লান্তভাৱে আৰাধনা কৰিলে। বলি, পূজাৰ উপহাৰ, দান-ভেটা, গীত, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু অন্যান্য ভক্তিময় আচাৰ-অনুষ্ঠানেৰে তেওঁ (শিৱক) সন্তুষ্ট কৰিলে।
Verse 10
चांद्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः । तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शंकरम्
চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰত, কঠোৰ কৃচ্ছ্ৰ আৰু পাৰাক তপস্যা, আৰু মাহজোৰা উপবাসৰ দ্বাৰা—দ্বিজসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনে শংকৰ (শিৱ)ক সন্তুষ্ট কৰিলে।
Verse 11
ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया
তাৰ পাছত হাজাৰ বছৰৰ অন্তত মহেশ্বৰ তেওঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হ’ল। বৃষভত আৰূঢ় হৈ, উমাসহ, তেওঁ দৰ্শন দি কথা ক’লে।
Verse 12
हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्
হে হংস, আজি মই তোমাৰ ওপৰত সন্তুষ্ট; সেয়ে তুমি যি ইচ্ছা কৰাঁ, প্ৰাৰ্থনা কৰা। নিঃসন্দেহে মই তোমাক দুষ্প্ৰাপ্য বস্তুও দান কৰিম।
Verse 13
हंस उवाच । अपत्यार्थं समारंभो मयाऽद्य विहितः पुरा । तस्मात्त्वं देहि मे पुत्रान्वंशोद्धारक्ष मान्विभो
হংস ক’লে: সন্তানলাভৰ বাবে মই আগতেই এই অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিলোঁ। সেয়ে, হে সর্বব্যাপী প্ৰভু, মোক পুত্ৰ দান কৰা—যিসকলে মোৰ বংশ উদ্ধাৰ আৰু ৰক্ষা কৰিব।
Verse 14
त्वया चैव सदा लिंगे स्थेयमत्र सुरोत्तम । मम वाक्यादसंदिग्धं सर्वलोकहितार्थतः
আৰু, হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, তুমি এই লিঙ্গত ইয়াত সদায় অৱস্থান কৰা। মোৰ বাক্য অনুসাৰে ই নিঃসন্দেহ—সৰ্বলোকৰ হিতাৰ্থে।
Verse 16
यो मामत्र स्थितं मर्त्यः पूजयिष्यति भक्तितः । तस्याहं संप्रदास्यामि चित्तस्थं सकलं फलम्
যি কোনো মর্ত্যই ইয়াত স্থিত মোৰ পূজা ভক্তিৰে কৰিব, মই তাক তাৰ চিত্তত থকা সকলো ফল সম্পূৰ্ণৰূপে দান কৰিম।
Verse 17
यो मे लिंगस्य याम्याशां स्थित्वा मंत्रं जपिष्यति । षडक्षरं प्रदास्यामि तस्यायुष्यं सुतान्वितम्
যি মোৰ লিঙ্গৰ দক্ষিণ দিশত থিয় হৈ মন্ত্র জপ কৰিব, মই তাক ষড়ক্ষৰ মন্ত্র দান কৰিম আৰু পুত্ৰসহ দীঘল আয়ু প্ৰদান কৰিম।
Verse 18
एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । हंसोऽपि च गृहं गत्वा पुत्रानाप महोदयान्
এইদৰে কৈ মহাদেৱ তেতিয়াই দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল। হংসো ঘৰলৈ উভতি গৈ মহাভাগ্য আৰু সমৃদ্ধিসম্পন্ন পুত্ৰ লাভ কৰিলে।
Verse 19
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं यत्नतो द्विजाः । स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः
সেয়েহে, হে দ্বিজসকল, সৰ্বপ্ৰযত্নে আৰু যত্নসহকাৰে সেই লিঙ্গ স্পৰ্শ কৰিব, পূজা কৰিব আৰু প্ৰণাম কৰি সাষ্টাঙ্গ নমস্কাৰ কৰিব লাগে।
Verse 20
षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः । वांछद्भिर्वांछितान्कामान्दुर्लभांस्त्रिदशैरपि
আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ষড়ক্ষৰ মন্ত্র জপ আৰু কীৰ্তন কৰিব লাগে; ই কামনাকাৰীসকলক ইচ্ছিত ফল প্ৰদান কৰে—যি ত্ৰিদেৱতাসকলৰো দুষ্প্ৰাপ্য।