Adhyaya 251

Verse 1

गालव उवाच । इत्युक्त्वाऽकाशजावाणी विरराम शुभप्रदा । तेऽपि देवास्तदाश्चर्यं महद्दृष्ट्वा महाव्रताः

গালৱ ক’লে: এইদৰে কৈ আকাশজ শুভপ্ৰদ বাণী নীৰৱ হ’ল। আৰু সেই দেৱতাসকলেও, মহাব্ৰতধাৰী হৈ, সেই মহৎ আশ্চৰ্য দেখি বিস্মিত হ’ল।

Verse 2

चतुष्टयं च वृक्षाणां चातुर्मास्ये समागते । अपूजयंश्च विधिवदैक्यभावेन शूद्रज

চাতুৰ্মাস্য আহিলে, হে শূদ্ৰজ, তেওঁলোকে একত্বভাবত একাগ্ৰচিত্তে বিধিমতে চাৰিখন গছৰ পূজা কৰিলে।

Verse 3

चातुर्मास्येऽथ संपूर्णे देवो हरिहरात्मकः । प्रसन्नस्तानुवाचाथ भक्त्या प्रत्यक्षरूपधृक्

চাতুৰ্মাস্য সম্পূৰ্ণ হ’লে, হৰি-হৰ একাত্ম স্বৰূপ প্ৰভু প্ৰসন্ন হৈ তেওঁলোকক ক’লে, আৰু ভক্তিৰ বলত প্ৰত্যক্ষ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 4

यूयं गच्छत देवेश महा व्रतपरायणाः । भुंक्त स्वान्स्वांश्चाधिकारान्मया ते दानवा हताः

হে দেৱেশ, মহাব্ৰত-পরায়ণ তোমালোক এতিয়া গমন কৰা। নিজ নিজ ন্যায়সঙ্গত পদ আৰু অধিকাৰ পুনৰ উপভোগ কৰা; মোৰ দ্বাৰাই তোমালোকৰ দানৱ শত্রুসকল নিধন হ’ল।

Verse 5

इत्युक्त्वा देवदेवेशावैक्यरूपधरौ यदा । गणानां देवतानां च बुद्धिं निर्भेदतां तदा

এইদৰে কৈ, যেতিয়া দেৱদেৱেশ দুয়ো একত্ব-ৰূপ ধাৰণ কৰিলে, তেতিয়া গণসকল আৰু দেৱতাসকলৰ বুদ্ধি ভেদহীন হ’ল, একাত্মতাত স্থিৰ হ’ল।

Verse 6

नयन्तौ तौ तदा चेशा बभूवतुररिन्दमौ । तेऽपि देवा निराबाधा हृष्टचित्ता ह्यभेदतः

তেতিয়া সেই দুয়ো ঈশা পথপ্ৰদৰ্শক হ’ল, শত্রুদমনকাৰী। আৰু সেই দেৱতাসকলেও বাধাহীন হৈ, হৃদয়ত আনন্দিত হ’ল—অভেদতাৰ কাৰণে।

Verse 7

प्रययुः स्वांश्चाधिकारान्विमानगण कोटिभिः । गालव उवाच । तथा तत्रापि ते देवाः पार्वत्याः शापमोहिताः

কোটি কোটি বিমান-গণসহ তেওঁলোকে নিজ নিজ অধিকাৰ-স্থানলৈ প্ৰস্থান কৰিলে। গালৱ ক’লে: ‘তাতো সেই দেৱতাসকল পাৰ্বতীৰ শাপত মোহিত হৈছিল।’

Verse 8

स्तुत्वा तां बिल्वपत्रैश्च पूजयित्वा महेश्वरीम् । प्रसन्नवदनां स्तुत्वा प्रणिपत्य पुनःपुनः

তেওঁলোকে বিল্বপত্ৰেৰে তেঁওক স্তৱন কৰি মহেশ্বৰীক পূজা কৰিলে। প্ৰসন্ন-শান্ত মুখমণ্ডলধাৰিণীক পুনঃপুনঃ প্ৰণিপাত কৰি স্তুতি কৰিলে।

Verse 9

सा प्रोवाच ततो देवान्विश्वमाता तु संस्तुता । मम शापो वृथा नैव भविष्यति सुरोत्तमाः

তেতিয়া স্তৱিত বিশ্বমাতাই দেৱতাসকলক ক’লে: ‘হে সুৰোত্তমসকল, মোৰ শাপ কেতিয়াও বৃথা নহ’ব।’

Verse 10

तथापि कृतपापानां करवाणि कृपां च वः । स्वर्गे दृषन्मया नैव भविष्यथ सुरोत्तमाः

‘তথাপিও, পাপ কৰাসকল তোমালোকৰ প্ৰতি মই কৃপা কৰিম। কিন্তু হে সুৰোত্তমসকল, স্বৰ্গত তোমালোক মোৰ দৃষ্টিত নপৰিবা।’

Verse 11

मर्त्यलोकं च संप्राप्य प्रतिमासु च सर्वशः । सर्वे देवाश्च वरदा लोकानां प्रभविष्यथ

‘মর্ত্যলোকলৈ আহি আৰু প্ৰতিমাসকলত সৰ্বত্ৰ নিবাস কৰি, তোমালোক সকলো দেৱাই লোকসকলৰ বাবে বৰদাতা হ’বা।’

Verse 12

पाणिग्रहेण विहिता ये कुमाराः कुमारिकाः । तेषांतेषां प्रजाश्चैव भविष्यथ न संशयः

‘যিসকল যুৱক-যুৱতী পাণিগ্ৰহণ-সংস্কাৰৰ দ্বাৰা একত্ৰিত হয়, তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকৰে সন্তান নিশ্চয় হ’ব; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।’

Verse 13

इत्युक्त्वा सा भगवती देवतानां वरप्रदा । विष्णुं महेश्वरं चैव प्रोवाच कुपिता भृशम्

এইদৰে কৈ, দেৱতাসকলক বৰ দান কৰা ভগৱতীয়ে অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ বিষ্ণু আৰু মহেশ্বৰকো সম্বোধন কৰিলে।

Verse 14

देवास्तस्या भयान्नष्टा मर्त्येषु प्रतिमां गताः । भक्तानां मानसं भावं पूरयन्तः सुसंस्थिताः

তাইৰ ভয়ত দেৱতাসকল অন্তৰ্হিত হৈ মৰ্ত্যলোকত প্ৰতিমাৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিলে। তাতে সুদৃঢ়ভাৱে স্থিত হৈ ভক্তসকলৰ হৃদয়ৰ অভিপ্ৰায় পূৰ্ণ কৰে।

Verse 15

यस्माद्विष्णो महेशानस्त्वयाऽपि न निषेधितः । तस्मात्त्वमपि पाषाणो भविष्यसि न संशयः

যিহেতু তুমি বিষ্ণু—মহেশান মহাপ্ৰভু—কোও নিবাৰণ নকৰিলা, সেয়েহে তুমিও পাষাণ হ’বা; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 16

हरोऽप्यश्ममयं रूपं प्राप्य लोकविगर्हितम् । लिंगाकारं विप्रशापान्महद्दुःखमवाप्स्यति

হৰাও (শিৱ) পাষাণময় ৰূপ লাভ কৰি, যাক জগতে নিন্দা কৰে, বিপ্ৰৰ শাপত লিঙ্গাকাৰ ধাৰণ কৰি মহাদুঃখ ভোগ কৰিব।

Verse 17

तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुः पार्वतीमनुकूलयन् । उवाच प्रणतो भूत्वा हरभार्यां महेश्वरीम्

সেই বাক্য শুনি ভগৱান বিষ্ণুৱে পাৰ্বতীক অনুকূল কৰিবলৈ প্ৰণাম কৰি হৰ-পত্নী মহেশ্বৰীক উদ্দেশি ক’লে।

Verse 18

श्रीविष्णुरुवाच । महाव्रते महादेवि महादेवप्रिया सदा । त्वं हि सत्त्वरजःस्था च तामसी शक्तिरुत्तमा

শ্ৰী বিষ্ণুৱে ক’লে: হে মহাব্ৰতে, হে মহাদেৱী, সদায় মহাদেৱৰ প্ৰিয়া; তুমি সত্ত্ব-ৰজঃত স্থিত, আৰু তমসৰো উত্তম শক্তি।

Verse 19

मात्रात्रयसमोपेता गुणत्रयविभाविनी । मायादीनां जनित्री त्वं विश्वव्यापकरूपिणी

তুমি ত্ৰিমাত্ৰাসমোপেতা, ত্ৰিগুণ-বিভাৱিনী। মায়া আদি সকলোৰ জননী তুমি; তোমাৰ ৰূপ সমগ্ৰ বিশ্বত ব্যাপ্ত।

Verse 20

वेदत्रयस्तुता त्वं च साध्यारूपेण रागिणी । अरूपा सर्वरूपा त्वं जनसन्तानदायिनी

তিন বেদে তোমাৰ স্তৱ হয়; সাধ্যৰূপে তুমি স্নেহ-অনুৰাগে প্ৰকাশ পাওঁ। তুমি অরূপা হয়েও সর্বৰূপা, আৰু জনসন্ততিৰ ধাৰা দান কৰোঁতা।

Verse 21

फलवेला महाकाली महालक्ष्मीः सरस्वती । ओंकारश्च वषट्कारस्त्वमेव हि सुरेश्वरि

তুমি ফলৱেলা; তুমি মহাকালী, মহালক্ষ্মী আৰু সরস্বতী। হে সুৰেশ্বৰী, ওঁকাৰ আৰু বষট্‌কাৰো তুমি একাই।

Verse 22

भूतधात्रि नमस्तेऽस्तु शिवायै च नमोऽस्तु ते । रागिण्यै च विरागिण्यै विकराले नमः शुभे

হে ভূতধাত্রী, তোমাক নমস্কাৰ; আৰু শিৱাৰূপিণী তোমাকো নমস্কাৰ। ৰাগিণীকো নমস্কাৰ, বৈৰাগিণীকো; হে বিকৰালে, নমস্কাৰ—হে শুভে, নমস্কাৰ।

Verse 23

एवं स्तुता प्रसन्नाक्षी प्रसन्नेनांतरात्मना । उवाच परमोदारं मिथ्यारोषयुतं वचः

এইদৰে স্তৱিত হৈ, তাইৰ দৃষ্টি প্ৰসন্ন আছিল আৰু অন্তৰাত্মা শান্ত হৈছিল। তেতিয়া তাই পৰম উদাৰ বাক্য ক’লে, যদিও তাত কৃত্ৰিম ক্ৰোধৰ আভাস আছিল।

Verse 24

मच्छापो नाऽन्यथा भावी जनार्दन तवाप्ययम् । तत्राऽपि संस्थितस्त्वं हि योगीश्वरविमुक्तिदः

হে জনাৰ্দন! মোৰ শাপ অন্যথা নহ’ব; এইটো তোমাৰ ওপৰতো প্ৰযোজ্য। তথাপি তাতো সেই অৱস্থাত স্থিত হৈ তুমি যোগীশ্বৰসকলক মুক্তি দান কৰিবা।

Verse 25

कामप्रदश्च भक्तानां चातुर्मास्ये विशेषतः । निम्नगा गंडकीनाम ब्रह्मणो दयिता सुता

পবিত্ৰ চাতুৰ্মাস্য কালত বিশেষকৈ তাই ভক্তসকলক ইচ্ছিত বৰ দান কৰে। গণ্ডকী নামৰ সেই নদী ব্ৰহ্মাৰ প্ৰিয় কন্যা।

Verse 26

पाषाणसारसंभूता पुण्यदात्री महाजला । तस्याः सुविमले नीरे तव वासो भविष्यति

শিলাৰ সাৰ-তত্ত্বৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই মহাজলধাৰা পুণ্যদাত্ৰী। তাৰ অতি নিৰ্মল পানীত তোমাৰ বাস হ’ব।

Verse 27

चतुर्विंशतिभेदेन पुराणज्ञैर्निरीक्षितः । मुखे जांबूनदं चैव शालग्रामः प्रकीर्तितः

পুৰাণজ্ঞসকলে তাক চৌব্বিশ প্ৰকাৰ ভেদে পৰীক্ষা কৰিছে। আৰু শালগ্ৰামৰ মুখত জাঁবূনদ (সুৱৰ্ণ) সদৃশ চিহ্ন আছে বুলি প্ৰখ্যাত।

Verse 28

वर्त्तुलस्तेजसः पिंडः श्रिया युक्तो भविष्यसि । सर्वसामर्थ्यसंयुक्तो योगिनामपि मोक्षदः

তুমি তেজস্বী বৃত্তাকাৰ পিণ্ডৰূপ পবিত্ৰ মূৰ্তি হ’বা, শ্ৰীৰে যুক্ত। সকলো সামৰ্থ্যৰে সংযুক্ত হৈ তুমি যোগীসকলকো মোক্ষ দান কৰিবা।

Verse 29

ये त्वां शिलागतं विष्णुं पूजयिष्यंति मानवाः । तेषां सुचिन्तितां सिद्धिं भक्तानां संप्रयच्छसि

যিসকল মানুহে শিলাত অৱস্থিত তোমাক—বিষ্ণুক—পূজা কৰিব, তুমি সেই ভক্তসকলক তেওঁলোকৰ সু-চিন্তিত পবিত্ৰ সংকল্পৰ সিদ্ধি দান কৰা; ভক্তক তুমি সফলতা প্ৰদান কৰা।

Verse 30

शिलागतं च देवेशं तुलस्या भक्ति तत्पराः । पूजयिष्यंति मनुजास्तेषां मुक्तिर्न दूरतः

ভক্তিত নিমগ্ন যিসকল নৰ-নাৰী তুলসীৰ সৈতে শিলাত প্ৰকাশিত দেৱেশ্বৰক পূজা কৰিব, তেওঁলোকৰ বাবে মুক্তি দূৰত নহয়।

Verse 31

शिलास्थितं च यः पश्येत्त्वां विष्णुं प्रतिमागतम् । सुचक्रांकितसर्वांगं न स गच्छेद्यमालयम्

যি কোনোবাই শিলাত স্থাপিত তোমাক—প্ৰতিমাৰূপে প্ৰকাশিত বিষ্ণুক—দৰ্শন কৰে, যাৰ সমগ্ৰ দেহত শুভ সুদৰ্শন-চক্ৰৰ চিহ্ন আছে, সি যমালয়লৈ নাযায়।

Verse 32

गालव उवाच । इति ते कथितं सर्वं शालग्रामस्य कारणम् । यथा स भगवान्विष्णुः पाषाणत्वमुपा गतः

গালৱে ক’লে: এইদৰে তোমাক শালগ্ৰামৰ কাৰণ সম্পূৰ্ণকৈ কোৱা হ’ল, আৰু কেনেকৈ সেই ভগৱান বিষ্ণুৱে পাষাণ-অৱস্থা গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 33

गोविन्दोऽपि महाशापं लब्ध्वा स्वभवनं गतः । पार्वती च महेशानं कुपिता प्रणमय्य च

গোৱিন্দো মহাশাপ লাভ কৰি নিজৰ ধামলৈ গ’ল। আৰু পাৰ্বতী ক্ৰুদ্ধ হৈ মহেশান (শিৱ)ক প্ৰণাম কৰি থাকিল।

Verse 34

एवं स एव भगवान्भवभूत भव्यभूतादिकृत्सकलसंस्थितिनाशनांकः । सोऽपि श्रिया सह भवोऽपि गिरीशपुत्र्या सार्द्धं चतुर्षु च द्रुमेषु निवासमाप

এইদৰে সেই একেই ভগৱান—ভূত, বৰ্তমান আৰু ভবিষ্যতৰ কৰ্তা, সকলো সংযুক্ত সত্তাৰ বিনাশৰ চিহ্নধাৰী—সেই ঠাইত নিবাস ল’লে। আৰু ভৱ (শিৱ)ও শ্ৰীৰ সৈতে, গিৰীশৰ কন্যা (পাৰ্বতী)ৰ সৈতে একেলগে, চাৰিখন বৃক্ষৰ মাজত বাস কৰিবলৈ আহিল।

Verse 251

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैज वनोपाख्याने विष्णुशापोनामैकपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ স্কান্দ মহাপুৰাণত—একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ অন্তৰ্গত, ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত—হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত, শেষশায়ী উপাখ্যানত, ব্ৰহ্মা-নাৰদ সংবাদত, চাতুৰ্মাস্য-মাহাত্ম্যত, পাইজ-বন উপাখ্যানত—“বিষ্ণুশাপ” নামৰ দুইশ একাৱন্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।