Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

अक्रोधता निर्मलत्वं क्षमासारत्वमार्यता । क्रियातत्परता दानक्रिया सत्यादिभिर्गुणैः

Transliteration

akrodhatā nirmalatvaṃ kṣamāsāratvamāryatā | kriyātatparatā dānakriyā satyādibhirguṇaiḥ

Translation

অক্রোধতা, নিৰ্মলতা, ক্ষমাকেই সাৰ কৰি ধৰা, আচৰণৰ আৰ্যতা, কৰ্তব্যত তৎপৰতা, দান-ক্ৰিয়া, আৰু সত্য আদি গুণে (মানুহ) অলংকৃত হয়।

Word by Word

• अ-क्रोधता: absence of anger
• अ-क्रोधता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्) + क्रोधता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-निषेध: क्रोधाभावः

• निर्मलत्वम्: purity, cleanliness
• निर्मलत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर्मलत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक-त्व (abstract noun in -tva)

• क्षमा-सारत्वम्: forgiveness as one’s essence
• क्षमा-सारत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षमा (प्रातिपदिक) + सारत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: क्षमायाः सारत्वम् (having forgiveness as essence)

• आर्यता: nobility, uprightness
• आर्यता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आर्यता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (abstract quality)

• क्रिया-तत्परता: devotion to proper action
• क्रिया-तत्परता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक) + तत्परता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: क्रियायां तत्परता

• दान-क्रिया: act of giving, charity
• दान-क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दानस्य क्रिया

• सत्य-आदिभिः: with truth and other (qualities)
• सत्य-आदिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; समास: सत्यादि (and truth etc.) + भिस्; विशेषणरूपेण गुणैः सह

• गुणैः: by/with qualities
• गुणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Speaker

Brahmā (deduced)

Visual Art Cues

Scene: An allegorical tableau of virtues: a calm sage radiating purity, forgiving an offender, giving alms, speaking truth; each virtue symbolized (clear water for nirmalatva, lotus for āryatā, lamp for satya).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is recognized through character: self-control, purity, patience, truth, and generosity are the true ornaments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified in this verse; it supplies the ethical foundation that makes pilgrimage fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse emphasizes dāna (charitable giving) as a recurring practice alongside truthfulness and disciplined action.