Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

धारातीर्थे म्रियंते ये स्वामिनः पुरतः स्थिताः । ते गच्छंति परं स्थानं नरकाणां सुदूरतः

Transliteration

dhārātīrthe mriyaṃte ye svāminaḥ purataḥ sthitāḥ | te gacchaṃti paraṃ sthānaṃ narakāṇāṃ sudūrataḥ

Translation

ধাৰা-তীৰ্থত যিসকলে নিজৰ স্বামীৰ সন্মুখত থিয় হৈ প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তেওঁলোকে পৰম ধামলৈ যায়—নৰকসমূহৰ পৰা অতি দূৰত।

Word by Word

• धारातीर्थे: at Dhārā-tīrtha
• धारातीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धारा + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (धारायाः तीर्थम्)

• म्रियन्ते: they die
• म्रियन्ते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• स्वामिनः: masters/lords
• स्वामिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पुरतः: in front (of)
• पुरतः: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (in front of)

• स्थिताः: standing
• स्थिताः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; स्वामिनः इति विशेषणम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• गच्छन्ति: go
• गच्छन्ति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• परम्: supreme/highest
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; स्थानम् इति विशेषणम्

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नरकाणाम्: of hells
• नरकाणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सुदूरतः: far away (from)
• सुदूरतः: Apādāna (Ablative sense/अपादानार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सु + दूर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), 'सुदूर' इत्यस्मात्; अर्थः—अत्यन्तदूरात् (from very far away)

Speaker

Bhīṣma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dhārā-tīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Dhārā-tīrtha stands before his ‘svāmin’ (deity or lord), hands folded; the moment of death is shown as a gentle release, with a luminous path leading upward while dark naraka imagery recedes far away.

Characters & Entities

• Dhārā-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A holy death at a tīrtha, oriented toward one’s Lord, is celebrated as a direct cause of exalted posthumous destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dhārā-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not a ritual act but a tīrtha-ideal: meeting death at Dhārā-tīrtha in devotion/presence of the Lord.