
ঋষিসকলে সোধে—কোন তীৰ্থত লক্ষ্মণ আৰু ইন্দ্ৰে স্বামিদ্ৰোহ (ন্যায়সঙ্গত অধিপতিৰ প্ৰতি দ্ৰোহ) পাপৰ পৰা মুক্তি পাইছিল? সূতে সেই তীৰ্থৰ উৎপত্তি-কথা বৰ্ণনা কৰে। দক্ষৰ বংশানুক্ৰমত কশ্যপৰ দুজনী মুখ্য পত্নী—অদিতি আৰু দিতি—ইহঁতৰ পৰা দেৱ আৰু অধিক বলৱান দৈত্যৰ জন্ম, আৰু দুয়োৰে সংঘাতৰ কথা কোৱা হয়। দেৱতকৈ শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰ লাভৰ বাবে দিতিয়ে কঠোৰ ব্ৰত পালন কৰে; শিৱ প্ৰসন্ন হৈ বৰ দিয়ে। ভৱিষ্যবাণীত ভীত ইন্দ্ৰে দিতিৰ সেৱা কৰি ব্ৰতভংগৰ সুযোগ বিচাৰে। প্ৰসৱৰ সময়ত দিতি শুই পৰাত ইন্দ্ৰে গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰি ভ্ৰূণক সাত ভাগে, পুনৰ প্ৰতিটো ভাগক আকৌ সাত ভাগে কাটি—মুঠ ঊনপঞ্চাশ শিশু জন্মায়। ইন্দ্ৰৰ সত্য স্বীকাৰোক্তি শুনি দিতিয়ে ফলক মঙ্গলময় কৰি—সেই শিশুসকলক ‘মৰুত’ নামেৰে পৰিচিত কৰে, দৈত্যত্বৰ পৰা মুক্ত কৰি, ইন্দ্ৰৰ সহায়ক আৰু যজ্ঞভাগৰ অধিকাৰী কৰে। স্থানটি ‘বালমণ্ডন’ নামে খ্যাত হয়; গৰ্ভৱতী নাৰীৰ বাবে তাত স্নান আৰু প্ৰসৱৰ সময়ত সেই জল পান ৰক্ষাকৰ বুলি কোৱা হৈছে। স্বামিদ্ৰোহৰ প্ৰায়শ্চিত্তৰ বাবে ইন্দ্ৰে তাত শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ‘শক্ৰেশ্বৰ’ ৰূপে সহস্ৰ বছৰ পূজা কৰে। শিৱে ইন্দ্ৰৰ পাপ নাশ কৰি, মানৱ ভক্তসকলকো তাত স্নান-দৰ্শন-পূজাৰে পাপক্ষয়ৰ বৰ দিয়ে। আশ্বিন শুক্ল দশমীৰ পৰা পূৰ্ণিমা (পঞ্চদশী)লৈ শ্ৰাদ্ধ কৰিলে সকলো তীৰ্থস্নানৰ ফল, অশ্বমেধসম পুণ্য লাভ হয়; সেই সময়ত ইন্দ্ৰৰ সান্নিধ্যত যেন সকলো তীৰ্থ তাতেই একত্ৰ হয়। শেষত নাৰদোক্ত দুটা শ্লোক উদ্ধৃত কৰি কোৱা হয়—বালমণ্ডনত স্নান আৰু আশ্বিন ব্ৰতকালত শক্ৰেশ্বৰ দৰ্শনে পাপমোচন হয়।
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तीर्थे शक्रसमुद्रवम् । स्वामिद्रोहकृतात्पापान्निर्मुक्तो यत्र लक्ष्मणः
ঋষিসকলে ক’লে: ভৱান যি ‘শক্র-সমুদ্রৱ’ নামৰ তীৰ্থৰ কথা ক’লে—য’ত লক্ষ্মণ স্বামিদ্ৰোহজনিত পাপৰ পৰা মুক্ত হৈছিল—সেই বিষয়ে আৰু কওক।
Verse 2
कथं तत्र पुरा शक्रः स्वामिद्रोहसमुद्भवात् । पातकादेव निर्मुक्तः कस्मिन्काले च सूतज
পুৰাকালে শক্র (ইন্দ্ৰ) স্বামিদ্ৰোহৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই পাপৰ পৰা তাত কেনেকৈ মুক্ত হৈছিল? আৰু কোন সময়ত, হে সূতপুত্ৰ, এই ঘটনা ঘটিছিল?
Verse 3
कस्माद्दितेर्महेन्द्रेण कृतं कृत्यं तथाविधम् । येन संसूदितो गर्भः सर्वं विस्तरतो वद
দিতিৰ বিৰুদ্ধে মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) কিয় তেনে কৰ্ম কৰিলে, যাৰ ফলত তাইৰ গৰ্ভ নষ্ট হ’ল? সমগ্ৰ বৃত্তান্ত বিস্তাৰে কোৱা।
Verse 4
सूत उवाच । ब्रह्मणो दक्षिणांगुष्ठाज्जज्ञे दक्षः प्रजापतिः । स च संजनयामास पचाशत्कन्यकाः शुभाः
সূত ক’লে: ব্ৰহ্মাৰ সোঁ আঙুঠিৰ পৰা প্ৰজাপতি দক্ষ জন্মিল। আৰু তেওঁ ক্ৰমে পঞ্চাশগৰাকী শুভ কন্যা উৎপন্ন কৰিলে।
Verse 5
ददौ च दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । दिव्येन विधिना दक्षः सप्तविंशतिमिंदवे
দিব্য বিধান অনুসৰি দক্ষই দহগৰাকী কন্যা ধৰ্মক, তেৰগৰাকী কশ্যপক, আৰু সাতাইশগৰাকী চন্দ্ৰ (সোম)ক অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 6
अदितिश्च दितिश्चैव द्वे भार्ये मुख्यतां गते । कश्यपस्य द्विजश्रेष्ठाः प्राणेभ्योऽपि प्रिये सदा
অদিতি আৰু দিতি—এই দুয়ো কশ্যপৰ মুখ্য পত্নী হ’ল। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, তেওঁ সিহঁতক সদায় প্ৰাণতকৈও অধিক প্ৰিয় বুলি মানিছিল।
Verse 7
ततः स जनयामास देवाञ्च्छक्रपुरःसरान् । अदित्यां चैव दैत्यांश्च दित्यां स बलवत्तरान्
তাৰ পাছত তেওঁ অদিতিৰ গৰ্ভত শক্র (ইন্দ্ৰ) আগবঢ়োৱা দেৱতাসকল জন্ম দিলে; আৰু দিতিৰ গৰ্ভত বলৱান দৈত্যসকল জন্ম দিলে।
Verse 8
तेषां त्रैलोक्यराज्यार्थं मिथो जज्ञे महाहवः । तत्र शक्रेण ते दैत्याः संग्रामे विनिपातिताः
ত্ৰিলোকৰ ৰাজত্ব লাভৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত পৰস্পৰে মহাযুদ্ধ উদ্ভৱ হ’ল। সেই ৰণত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)য়ে সেই দৈত্যসকলক নিপাত কৰিলে।
Verse 9
ततः शोकपरा चक्रे दितिर्व्रतमनुत्तमम् । पुत्रार्थं नियमोपेता क्षेत्रेऽत्रैव समाहिता
তাৰ পিছত শোকত নিমগ্ন দিতিয়ে অনুত্তম ব্ৰত গ্ৰহণ কৰিলে। পুত্ৰলাভৰ কামনাৰে নিয়ম-সংযমেৰে এই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰতেই একাগ্ৰ হৈ থাকিল।
Verse 10
ततो वर्षसहस्रांते तस्यास्तुष्टो महेश्वरः । उवाच परितुष्टोऽस्मि वरं प्रार्थय वांछितम्
তাৰ পিছত হাজাৰ বছৰৰ অন্তত মহেশ্বৰ তাত সন্তুষ্ট হ’ল। সন্তুষ্ট হৈ ক’লে, “মই সম্পূৰ্ণ প্ৰসন্ন—তোমাৰ ইচ্ছিত বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা।”
Verse 11
साऽब्रवीद्यदि मे तुष्टस्त्वं देव शशिशेखर । तत्पुत्रं देहि देवानां सर्वेषां बलवत्तरम् । यज्ञभागप्रभोक्तारं देवानां दर्पनाशनम्
সেয়ে ক’লে, “যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হওঁ, হে দেৱ, হে শশিশেখৰ! তেন্তে মোক তেনে পুত্ৰ দিয়া—যি সকলো দেৱতাতকৈ বলৱান, যজ্ঞভাগ ভোগ কৰিব পৰা, আৰু দেৱসকলৰ দৰ্প নাশ কৰা।”
Verse 12
अवध्यं संगरे पूर्वैः सर्वैदेवैः सवासवैः । स तथेति प्रतिज्ञाय जगामादर्शनं हरः
“যি পূৰ্বৰ সকলো দেৱতাই, বাসৱ (ইন্দ্ৰ)সহ, ৰণক্ষেত্ৰত বধ কৰিব নোৱাৰে—এনে অবধ্য।” হৰে “তথাস্তु” বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি তাৰ পিছত অদৃশ্য হ’ল।
Verse 13
दितिश्चैवाऽदधाद्गर्भं कश्यपान्मुनिपुंगवात् । ततः शक्रो भयं चक्रे ज्ञात्वा तं गर्भसंभवम् । वदतो मुनिमुख्यस्य नारदस्य महात्मनः
দিতিয়ে মুনিপুঙ্গৱ কশ্যপৰ পৰা গৰ্ভ ধাৰণ কৰিলে। সেই গৰ্ভ-সম্ভৱৰ কথা মহাত্মা নাৰদ—ঋষিসকলৰ প্ৰধান—ৰ মুখে শুনি শক্ৰ ভীতিগ্ৰস্ত হ’ল।
Verse 14
ततो दुष्टां मतिं कृत्वा तस्य गर्भस्य नाशने । चक्रे तस्याः स शुश्रूषां दिवारात्रमतंद्रितः
তাৰ পাছত সেই গৰ্ভ নাশ কৰিবলৈ দুষ্ট সংকল্প কৰি, সুযোগ বিচাৰি সি দিন-ৰাতি অক্লান্তভাৱে তাইৰ শুশ্ৰূষা-সেৱা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 15
छिद्रमन्वेषमाणस्तु सुसूक्ष्ममपि च द्विजाः । न तस्या लभते क्वाऽपि गता मासा नवैव तु
হে দ্বিজসকল! সি অতি সূক্ষ্ম ছিদ্ৰো বিচাৰিলেও, তাইৰ মাজত ক’তো দোষ নাপালে; এইদৰে ন মাহ পাৰ হৈ গ’ল।
Verse 16
ततश्च दशमे मासि संप्राप्ते प्रसवोद्भवे । गर्भालसा निशावक्त्रे सुप्ता सा दक्षिणामुखी
তাৰ পাছত দশম মাহ আহি প্ৰসৱৰ সময় ওচৰ হ’লত, গৰ্ভভাৰৰ ক্লান্তিত তাই ৰাতি দক্ষিণমুখে শুই নিদ্ৰালু হ’ল।
Verse 17
निद्रावशं तु संप्राप्ता विसंज्ञा समपद्यत । शक्रहस्तावमर्दोत्थपादसौख्येन निश्चला
নিদ্ৰাৰ বশত তাই অচেতন অৱস্থালৈ গ’ল আৰু নিশ্চল হৈ পৰিল; শক্ৰৰ হাতৰ দবনি আৰু মালিশে তাইৰ ভৰিৰ সুখ অনুভৱ হ’ল।
Verse 18
तां विसंज्ञामथो वीक्ष्य त्यक्त्वा पादौ शतक्रतुः । प्रविवेशोदरं तस्यास्तीक्ष्णं शस्त्रं करे दधत् । तेनाऽसौ सप्तधा चके गर्भं शस्त्रेण देवपः
তাই অচেতন হোৱা দেখি শতক্ৰতুৱে তাইৰ চৰণ এৰি, হাতে তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰ ধৰি তাইৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰিলে; সেই অস্ত্ৰে দেৱে গৰ্ভস্থ ভ্ৰূণক সাত ভাগত চিৰি পেলালে।
Verse 19
अथाऽपश्यत्क्षणात्सप्त वालकान्पूर्णविग्रहान् । ततस्तानपि सप्तैव सप्तधा कृतवान्हरिः
ক্ষণতে তেওঁ সাতজন পূৰ্ণদেহী শিশু দেখিলে; তাৰ পাছত হৰিয়ে সেই সাতজনকো পুনৰ সাত-সাতকৈ সাতধা বিভক্ত কৰিলে।
Verse 20
जाता एकोनपञ्चाशदथ तत्रैव बालकाः । तान्दृष्ट्वा वृद्धिमापन्नांस्ततो भीतः शतक्रतुः । निश्चक्रामोदरातूर्णं दित्या यावन्न लक्षितः
এইদৰে তাত একোনপঞ্চাশজন শিশু জন্মিল। তেওঁলোকক ইতিমধ্যে বৃদ্ধি পাই বলৱান হোৱা দেখি শতক্ৰতু ভীত হ’ল আৰু দিতিয়ে লক্ষ্য কৰাৰ আগতেই তৎক্ষণাৎ তাইৰ গৰ্ভৰ পৰা ওলাই আহিল।
Verse 21
ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमंडले । दितिः संजनयामास सप्तधा सप्त बालकान्
তাৰ পাছত নিৰ্মল প্ৰভাতত, সূৰ্যমণ্ডল উদিত হোৱাত, দিতীয়ে সাত-সাতকৈ সাত গোট শিশু জন্ম দিলে।
Verse 22
ततोऽभ्येत्य सहस्राक्षो दुर्गंधेन समावृतः । निस्तेजा म्लानवक्त्रश्च लज्जयाऽ धोमुखः स्थितः
তাৰ পাছত সহস্ৰাক্ষ আগবাঢ়ি আহিল, দুৰ্গন্ধে আৱৃত; তেজহীন, মুখ ম্লান, লজ্জাত মূৰ নত কৰি থিয় হৈ ৰ’ল।
Verse 23
तं दृष्ट्वा तादृशं शक्रं दितिः प्रोवाच सादरम् । प्रणतं संस्थितं पार्श्वे भयव्याकुलचेतसम्
শক্ৰক তেনে অৱস্থাত দেখি দিতিয়ে সাদৰে ক’লে—তেওঁ কাষতে থিয় হৈ নতমস্তকে প্ৰণত, ভয়ত ব্যাকুলচিত্ত আছিল।
Verse 24
किं त्वं शक्र निरु त्साहस्तेजोद्युतिविवर्जितः । शरीरात्तव दुर्गन्धः कस्मादीदृक्प्रजायते
হে শক্ৰ, তুমি এতিয়া কিয় নিৰুৎসাহ, তেজ-দ্যুতি-বিহীন? আৰু তোমাৰ দেহৰ পৰা এনে দুৰ্গন্ধ কিয় উদ্ভৱ হৈছে?
Verse 25
किं त्वया निहतो विप्रोगुरुर्वाबालकोऽथवा । नारी वा येन ते नष्टं तेजो गात्रसमुद्भवम्
তুমি কি কোনো ব্ৰাহ্মণক, নে কোনো গুৰুক, নে কোনো বালকক—অথবা কোনো নাৰীক—বধ কৰিছা, যাৰ ফলত তোমাৰ অঙ্গসম্ভৱ তেজ নষ্ট হৈছে?
Verse 26
हतो नखांभसा वा त्वं घृष्टः शूर्पानिलेन च । अजामार्जनिकोत्थैश्चरजोभिर्वा समाश्रितः
নে তোমাক ‘নখাম্ভস’ (নখৰ জল) এ আঘাত কৰিছে, নে শূৰ্পৰ পাখাৰ বতাহে ঘঁহি দিছে? নে ঝাড়ু-মাৰ্জনৰ পৰা উঠা ধূলিয়ে তোমাক ঢাকি ধৰিছে?
Verse 27
शक्र उवाच । सत्यमेतन्महाभागे यत्त्वयोक्तोऽस्मि सांप्रतम् । रात्रौ प्रविष्टः सुप्ताया जठरे तव पापकृत्
শক্ৰ ক’লে: হে মহাভাগে, তুমি যি এতিয়া মোক ক’লা সেয়া সত্য। ৰাতি তুমি শুই থকা সময়ত মই—পাপকৃত—তোমাৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰিছিলোঁ।
Verse 28
कृन्तश्चैकोनपञ्चाशत्कृत्वो गर्भो मया शुभे । तावन्मात्रास्ततो जाता बालकाः सर्व एव ते
হে শুভে! মই একোন পঞ্চাশবাৰ গৰ্ভখন কাটি পেলালোঁ; সেই পৰিমাণ অংশৰ পৰা তেওঁলোক সকলোয়ে শিশু ৰূপে জন্ম ল’লে।
Verse 29
ततो भीत्या विनिष्क्रान्तस्त्वया देवि न लक्षितः । एतस्मात्कारणाज्जाता तेजोहानिरनिन्दिते
তাৰ পাছত ভয়ত মই ওলাই গ’লোঁ, হে দেবী, তোমাৰ দৃষ্টিত নপৰিলোঁ। এই কাৰণতেই, হে অনিন্দিতে, মোৰ তেজ হ্ৰাস হ’ল।
Verse 30
दितिरुवाच । यस्मात्सत्यं त्वया प्रोक्तं पुरतो मम देवप । तस्मात्प्रार्थय मत्तस्त्वं वरं यन्मनसेप्सि तम्
দিতিয়ে ক’লে: হে দেবপতি! যিহেতু তুমি মোৰ আগত সত্য কথা কৈছা, সেয়ে মোৰ পৰা তুমি যি বৰ মনত ইচ্ছা কৰা, সেই বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা।
Verse 31
शक्र उवाच । एते तव सुता देवि च्छिद्यमाना मयासिना । रुदन्तो वारिता मन्दं मा रुदन्तु मुहुर्मुहुः
শক্ৰে ক’লে: হে দেবী, তোমাৰ এই পুত্ৰসকল—মোৰ তৰোৱালে কটা পৰি থাকোঁতে—কান্দি আছিল; মই সিহঁতক মৃদুভাৱে নিবাৰণ কৰিলোঁ। সিহঁতে যেন বাৰে বাৰে নাকান্দে।
Verse 32
मरुतो नामविख्यातास्तस्मात्संतुजगत्रये । दैत्यभावविनिर्मुक्ता मद्विधेया मम प्रियाः
সেয়ে সিহঁত ত্ৰিলোকত ‘মৰুত’ নামে খ্যাত হওক; দানৱ-স্বভাৱৰ পৰা মুক্ত, মোৰ অধীন, আৰু মোৰ প্ৰিয় হওক।
Verse 33
यज्ञभागभुजः सर्वे भविष्यंति मया सह । यस्मादेतन्मया तीर्थं बालकैस्तव मंडितम्
সকলো মোৰ সৈতে যজ্ঞ-ভাগৰ অংশীদাৰ হ’ব; কিয়নো তোমাৰ শিশুসমূহেৰে মই এই তীৰ্থক অলংকৃত কৰিছোঁ।
Verse 34
बहुभिर्यास्यति ख्यातिं बालमंडनमित्यतः । या च स्त्री गर्भसंयुक्ता स्नानं भक्त्या करिष्यीत । न भविष्यंति छिद्राणि तस्या गर्भे कथंचन
সেয়ে বহুজনৰ মাজত ‘বালমণ্ডন’ নামে খ্যাত হ’ব। আৰু যি গৰ্ভৱতী নাৰী ভক্তিভাৱে ইয়াত স্নান কৰে, তেন্তে তাইৰ গৰ্ভত কোনো প্ৰকাৰৰ ক্ষতি বা দোষ কেতিয়াও নহ’ব।
Verse 35
प्राप्ते प्रसवकाले तु या जलं प्राशयिष्यति । तीर्थस्यास्य सुखेनैव प्रसविष्यति सा सुतम्
প্ৰসৱৰ সময় আহিলে, যি নাৰী এই তীৰ্থৰ জল পান কৰে, সি এই তীৰ্থৰ কৃপাৰে সুখে-সুবিধাৰে সন্তান জন্ম দিব।
Verse 36
दितिरुवाच । तवोच्छेदाय देवेश याचितः प्राङ्मया हरः । एकं देव सुतं देहि सर्वदेवनिबर्हणम्
দিতিয়ে ক’লে: “হে দেৱেশ! আগতে মই হৰ (শিৱ)ক তোমাৰ বিনাশৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিছিলোঁ। হে দেৱ! মোক এজন পুত্ৰ দিয়া, যি সকলো দেৱতাক দমন কৰিব পাৰে।”
Verse 37
त्वया चैकोनपंचाशत्प्रकारः स विनिर्मितः । यस्मादृतं त्वया प्रोक्तं तस्मादेतद्भविष्यति
আৰু তোমাৰ দ্বাৰাই সি ঊনপঞ্চাশ (৪৯) ৰূপত গঢ়া হ’ল। যিহেতু তুমি কোৱা বাক্য সত্য, সেয়েহে এই কথাই অৱশ্যে ঘটিব।
Verse 38
सूत उवाच । ततः प्रभृति ते जाता मरुतो विबुधैः समम् । यज्ञभागस्य भोक्तारो दितेः शक्रस्य शासनात्
সূতে ক’লে: তেতিয়াৰ পৰাই সেই মৰুতসকল দেবতাসকলৰ সমপদ লাভ কৰি জন্মিল; আৰু দিতিৰ গৰ্ভজাত হ’লেও শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ আদেশত যজ্ঞ-ভাগৰ ভোক্তা হ’ল।
Verse 39
अथ प्राह सहस्राक्षो देवाचार्यं बृहस्पतिम् । मातुर्द्रोहकृतं पापं कथं यास्यति संक्ष यम्
তেতিয়া সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)য়ে দেবগুরু বৃহস্পতিলৈ ক’লে: “মাতৃদ্ৰোহ কৰি যি পাপ সংঘটিত হ’ল, সেয়া কেনেকৈ ক্ষয় হ’ব?”
Verse 42
सूत उवाच । ततस्तूर्णं सह साक्षः सहस्राक्षेशसंज्ञितम् । लिंगं संस्थापयामास स्वयमेव द्विजोत्तमाः
সূতে ক’লে: তেতিয়া, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, সেই সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)য়ে তৎক্ষণাৎ নিজেই ‘সহস্ৰাক্ষেশ’ নামে পৰিচিত লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।
Verse 43
त्रिकालं पूजयामासपुष्पधूपानुलेपनैः । तथान्यैर्बलिसत्का रैर्गीतैर्नृत्यैःपृथग्विधैः
তেওঁ ত্ৰিকালত ফুল, ধূপ আৰু অনুলেপনেৰে পূজা কৰিলে; লগতে আন আন বলি-সৎকাৰ, গীত আৰু নানা প্ৰকাৰ নৃত্যৰ দ্বাৰাও আৰাধনা কৰিলে।
Verse 44
ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति शक्र प्रार्थय वांछितम्
তাৰ পাছত হাজাৰ বছৰৰ অন্তত মহেশ্বৰ তাত সন্তুষ্ট হৈ ক’লে: “মই বৰদাতা। হে শক্ৰ, যি ইচ্ছা কৰ, সেয়া প্ৰাৰ্থনা কৰা।”
Verse 45
शक्र उवाच । मातुर्द्रोहकृतं पापं यातु मे त्रिपुरांतक । तथाऽन्येषां मनुष्याणां येऽत्र त्वां श्रद्धयान्विताः । पूजयिष्यंति सद्भक्त्या स्नानं कृत्वा समाहिताः
শক্ৰ ক’লে: হে ত্ৰিপুৰান্তক! মাতৃদ্ৰোহ কৰি যি পাপ মই কৰিলোঁ, সেয়া মোৰ পৰা দূৰ হওক। আৰু ইয়াত যিসকল মানুহ শ্ৰদ্ধাযুক্ত হৈ স্নান কৰি একাগ্ৰচিত্তে সদ্ভক্তিৰে তোমাক পূজা কৰিব, তেওঁলোকৰ পাপো অপসৃত হওক।
Verse 46
सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय जगामादर्शनं हरः । शक्रोऽपि रहितः पापैर्जगाम त्रिदशालयम्
সূত ক’লে: ‘তথাই হওক’ বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি হৰ (শিৱ) অদৃশ্য হ’ল। আৰু শক্ৰো পাপমুক্ত হৈ ত্ৰিদশসকলৰ আলয়, স্বৰ্গলৈ গ’ল।
Verse 47
एवं तत्र समुत्पन्नं तीर्थं तद्बालमंडनम् । स्वामिद्रोहकृतात्पापान्मुच्यंते यत्र मानवाः
এইদৰে তাত ‘বালমণ্ডন’ নামৰ তীৰ্থ উদ্ভৱ হ’ল; য’ত মানুহে স্বামিদ্ৰোহৰ পৰা জন্মা পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে।
Verse 48
एतद्वः सर्वमाख्यातं बालमंडनसंभवम् । माहात्म्यं तु द्विज श्रेष्ठाः शृणुध्वमथ सादरम्
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! বালমণ্ডনৰ উৎপত্তিৰ এই সকলো কথা তোমালোকক কোৱা হ’ল। এতিয়া তাৰ মাহাত্ম্য সাদৰে মনোযোগেৰে শুনা।
Verse 49
आश्विनस्य सिते पक्षे दशम्यादि यथाक्रमम् । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं यावत्पंचदशी तिथिः
আশ্বিন মাহৰ শুক্ল পক্ষত, দশমী তিথিৰ পৰা ক্ৰমে—যি কোনোবাই তাত শ্ৰাদ্ধ কৰে, পঞ্চদশী তিথি (পূৰ্ণিমা) পৰ্যন্ত…
Verse 50
तीर्थानां स हि सर्वेषां स्नानजं लभते फलम् । श्राद्धस्य करणाद्वापि वाजिमेधफलं द्विजाः
সেইজনেই সকলো তীৰ্থৰ স্নানজনিত ফল লাভ কৰে। আৰু শ্ৰাদ্ধ কৰিলেও, হে দ্বিজসকল, অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 51
तस्मिन्काले सहस्राक्षः समागच्छति भूतले । भागानां मर्त्यजातानां सेवनाय सदैव हि
সেই সময়ত সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) ভূতললৈ আহে, মানুহজাতিৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ (অৰ্পণ/পুণ্য) ভোগ কৰিবলৈ সদায় আগ্ৰহী হৈ।
Verse 52
यावद्भूमितले शक्रस्तिष्ठत्येवं द्विजोत्तमाः । तीर्थे तीर्थानि सर्वाणि तावत्तिष्ठन्ति तत्र वै
যিমান সময়লৈকে শক্র এইদৰে ভূতলত থাকে, হে দ্বিজোত্তমসকল, তিমান সময়লৈকে সেই একে তীৰ্থতেই সকলো তীৰ্থ নিশ্চয়কৈ অৱস্থিত থাকে।
Verse 53
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तस्मिन्काले विशेषतः । स्नात्वा तत्र शुभे तीर्थै शक्रेश्वरमथाऽर्चयेत्
সেয়েহে, সকলো প্ৰয়াসেৰে—বিশেষকৈ সেই সময়ত—সেই শুভ তীৰ্থত স্নান কৰি, তাৰ পাছত শক্রেশ্বৰ (শক্রৰ প্ৰভু)ক পূজা কৰা উচিত।
Verse 54
अत्र श्लोकौ पुरा गीतौ नारदैन सुर षिंणा । शृण्वंतु मुनयः सर्वे कीर्त्यमानौ मया हि तौ
ইয়াত পূৰ্বে দুটা শ্লোক নাৰদে গাইছিল, যি দেৱসকলৰ মাজৰ ঋষি। সকলো মুনিয়ে শুনক, কিয়নো মই এতিয়া সেই দুয়োটা পাঠ কৰি আছোঁ।
Verse 55
बालमंडनके स्नात्वा शक्रेश्वरमथेक्षयेत् । यः पुमानाश्विने मासि प्राप्ते श्रवण पञ्चके । स पापैर्मुच्यते सर्वैराजन्ममरणाद्भुवि
বালমণ্ডনত স্নান কৰি তাৰ পাছত শক্ৰেশ্বৰ দৰ্শন কৰিব লাগে। যি পুৰুষ আশ্বিন মাহত ‘শ্ৰৱণ-পঞ্চক’ উপস্থিত হ’লে এই কৰ্ম কৰে, সি পৃথিৱীত জন্মৰ পৰা মৃত্যুলৈকে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 56
प्रभावात्तस्य तीर्थस्य सत्यमेतद्द्विजोत्तमाः
হে দ্বিজোত্তমসকল, ই একেবাৰে সত্য; সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱ আৰু পবিত্ৰকাৰী মহিমা এনেকুৱাই।