Adhyaya 202

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणाः सर्वे विनयावनताः स्थिताः । तं पप्रच्छुर्नरश्रेष्ठ कौतुकाविष्टचेतसः

বিশ্বামিত্ৰে ক’লে: সেয়া শুনি সকলো ব্ৰাহ্মণে বিনয়ত নত হৈ থিয় হ’ল। হে নৰশ্ৰেষ্ঠ, কৌতূহলে আৱিষ্ট চিত্তে তেওঁলোকে তাক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 2

कस्यचिन्निर्णयो देयो मध्यस्थस्य द्विजोत्तमैः । वेदवाक्येन संत्यज्य वाक्यं मनुजसंभवम् ओ

কোনো বিষয়ৰ নিৰ্ণয় উত্তম দ্বিজসকলে নিৰপেক্ষ মধ্যস্থৰ দ্বাৰা দিব লাগে; মানৱসৃষ্ট মত ত্যাগ কৰি বেদবাক্যকেই আশ্ৰয় কৰি বিচাৰ স্থিৰ কৰিব লাগে।

Verse 3

कस्मात्तालत्रयं देयं मध्यगेन महात्मना । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

“মহাত্মা মধ্যস্থই কিয় ‘তিন তাল’ দিব লাগে? এই সকলো কথা আমাক কোৱা; কিয়নো আমাৰ কৌতূহল অতি তীব্ৰ।”

Verse 4

तच्छ्रुत्वा भर्तृयज्ञस्तु तानुवाच द्विजोत्तमान् । श्रूयतामभिधास्यामि यदेतत्कारणं स्थितम्

এই কথা শুনি ভর্তৃযজ্ঞই উত্তম দ্বিজসকলক ক’লে— “শুনা, এই আচাৰৰ পিছত স্থিত যি স্থিৰ কাৰণ, মই তাক বৰ্ণনা কৰিম।”

Verse 5

नासत्यं जायते वाक्यं नागराणां कथंचन । ब्रह्मशालास्थितानां च शुभं वा यदि वाऽशुभम्

নাগৰসকলৰ মাজত কোনো বাক্য কেতিয়াও মিছা নহয়; বিশেষকৈ ব্ৰহ্মশালাত আসীনসকলৰ— বিষয় শুভ হওক বা অশুভ।

Verse 6

वेदोक्तेः सवनैस्तस्माद्दर्शयंति द्विजोत्तमाः । इष्टं वा यदि वानिष्टं पृच्छमानस्य चा र्थिनः

সেয়ে বেদবিধিত সৱন-ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা উত্তম দ্বিজসকলে প্ৰাৰ্থী-পৃচ্ছকক দেখুৱাই দিয়ে— কি ইষ্ট, আৰু কি অনিষ্ট।

Verse 7

भूयोभूयस्ततः कुर्यान्मध्यस्थः स द्विजन्मनाम् । प्रश्नं तस्य निमित्तं च यावत्तस्य विनिर्णयः

তাৰ পাছত, পুনৰ পুনৰ, সেই মধ্যস্থজনে দ্বিজসকলৰ আগত প্ৰশ্ন আৰু তাৰ নিমিত্ত-পরিস্থিতিসহ উত্থাপন কৰিব, যেতিয়ালৈকে তাৰ চূড়ান্ত নিৰ্ণয় নোহোৱা হয়।

Verse 8

ब्रह्मशालोपविष्टानां यदि वाक्यं वृथा भवेत् । माहात्म्यं नश्यते तेषां ततः क्रोधः प्रजायते

যদি ব্রহ্মশালাত উপবিষ্টসকলৰ বাক্য বৃথা বা মিথ্যা হৈ পৰে, তেন্তে তেওঁলোকৰ মাহাত্ম্য নষ্ট হয়; তাৰ পৰা ক্ৰোধ জন্ম লয়।

Verse 9

क्रोधात्सञ्जायते द्रोहो द्रोहात्पापस्य संगमः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा मध्यस्थः पृच्छ्यते मुहुः

ক্ৰোধৰ পৰা দ্ৰোহ জন্মে, দ্ৰোহৰ পৰা পাপৰ সঙ্গ হয়। এই কাৰণতে, হে বিপ্ৰসকল, মধ্যস্থক পুনৰ পুনৰ সোধা হয়।

Verse 10

समुदायः समस्तानां यथा चैव प्रजायते । तदा तालत्रयं यच्च मध्यस्थः संप्रयच्छति

আৰু যেতিয়া সকলোৰে মাজত একত্ৰ সন্মতি জন্মে, তেতিয়া মধ্যস্থজনে সেই ‘তাল-ত্ৰয়’ও প্ৰদান কৰে।

Verse 11

तासां तु पूर्वया कामं हंति पृच्छाप्रदायिनाम् । द्वितीयया तथा क्रोधं हंति लोभं तृतीयया

সেই তিনটাৰ ভিতৰত, প্ৰথমটোৱে প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দানকাৰীসকলৰ কামনা দমন কৰে; দ্বিতীয়টোৱে ক্ৰোধ দমন কৰে; তৃতীয়টোৱে লোভ নিবারণ কৰে।

Verse 12

एतस्मात्कारणाद्देयं तेन तालत्रयं द्विजाः

এই কাৰণতেই, হে দ্বিজসকল, ‘তালত্রয়’ দান কৰাটো অৱশ্য কৰ্তব্য।

Verse 13

ब्राह्मणा ऊचुः । आथर्वणश्चतुर्थस्तु ब्राह्मणः परिकीर्तितः । स कस्मात्प्रथमः प्रश्नो नागराणां प्रकीर्तितः

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: ‘আথৰ্বণ’ক ব্ৰাহ্মণ (বেদ)সমূহৰ ভিতৰত চতুৰ্থ বুলি ঘোষণা কৰা হয়; তেন্তে নাগৰসকলৰ মাজত প্ৰথম প্ৰশ্ন হিচাপে আথৰ্বণ কিয় কীৰ্তিত?

Verse 14

भर्तृयज्ञ उवाच । आथर्वः प्रथमः प्रश्नो यस्मात्प्रोक्तो मया द्विजाः । तदहं संप्रवक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

ভৰ্তৃযজ্ঞ ক’লে: হে দ্বিজসকল, যিহেতু মই আথৰ্বণক প্ৰথম প্ৰশ্ন বুলি কৈছোঁ, এতিয়া তাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিম; তোমালোকে একাগ্ৰচিত্তে শুনা।

Verse 15

नेर्ष्या चैवात्र कर्तव्या स्वस्थानस्य विनाशनी । निरूपितं मया सम्यक्स्थानस्थस्य विशुद्धये

ইয়াত ঈৰ্ষা কেতিয়াও নকৰিবা—ই ই নিজৰ স্থিতি ধ্বংস কৰে। নিজ নিজ ধৰ্ম-স্থানত স্থিত জনৰ বিশুদ্ধিৰ বাবে মই এই কথা যথাযথভাৱে নিৰূপণ কৰিছোঁ।

Verse 16

ऋग्यजुःसामसंज्ञाख्या अग्निष्टोमादिका मखाः । पारत्रिकाः प्रवर्तंते नैहिकाश्चाभिचारिकाः

ঋগ, যজুঃ আৰু সাম নামে পৰিচিত যজ্ঞসমূহ—অগ্নিষ্টোম আদি—পাৰলৌকিক ফলৰ বাবে প্ৰৱৰ্তিত হয়; আৰু কিছুমান ইহলৌকিক উদ্দেশ্যৰ বাবেও, য’ত প্ৰতিকাৰ আৰু বশীকৰণধৰ্মী কৰ্মো অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 17

अथर्ववेदे तच्चोक्तं सर्वं चैवाभिचारिकम् । हिताय सर्वलोकानां ब्रह्मणा लोककारिणा

কিন্তু অথৰ্ববেদত যি সকলো কথা কোৱা হৈছে—বিশেষকৈ ৰক্ষা আৰু প্ৰয়োগ-বলযুক্ত আচাৰ—সেয়া লোকসৃষ্টিকৰ ব্ৰহ্মাই সকলো প্ৰাণীৰ কল্যাণৰ বাবে স্থাপন কৰিলে।

Verse 18

अथर्ववेदः प्रथमं द्रष्टव्यः कार्यसिद्धये । एतस्मात्कारणादाद्यः स चतुर्थोऽपि संस्थितः

কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে প্ৰথমে অথৰ্ববেদ দৰ্শন কৰা উচিত। এই কাৰণেই ব্যৱহাৰত ই ‘প্ৰথম’, যদিও গণনাত ই চতুৰ্থ ৰূপে স্থিত।

Verse 19

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । पृच्छा संबंधजं सर्वमेकं कार्यं सदैव हि

হে দ্বিজোত্তমসকল, তোমালোকে যি সুধিছিলা, সেয়া সকলো মই ক’লোঁ। নিশ্চয়, অনুসন্ধানৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সকলো কথা সদায় একেটা উদ্দেশ্যলৈ—ধৰ্মসম্মত সিদ্ধিলৈ—ধাৱিত হয়।

Verse 202

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये भर्तृयज्ञवाक्यनिर्णयवर्णनंनाम द्व्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ অন্তৰ্গত ষষ্ঠ গ্ৰন্থ নাগৰখণ্ডৰ হাটকেশ্বৰক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত ‘ভর্তৃযজ্ঞৰ বাক্য-নির্ণয়ৰ বৰ্ণনা’ নামক দ্বিশতদ্বিতীয় অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।