Adhyaya 192

Verse 1

सूत उवाच । अथ श्रुत्वा महानादं वाद्यानां समुपस्थितम् । नारदः सम्मुखः प्रायाज्ज्ञात्वा च जननीं निजाम्

সূত ক’লে: তাৰ পাছত তাত একত্ৰিত হোৱা বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ মহা-নিনাদ শুনি, নাৰদে নিজৰ জননীক চিনাক্ত কৰি সোজাকৈ আগবাঢ়িল।

Verse 2

प्रणिपत्य स दीनात्मा भूत्वा चाश्रुपरिप्लुतः । प्राह गद्गदया वाचा कण्ठे बाष्पसमावृतः

সিয়ে প্ৰণিপাত কৰিলে; মন দীন হৈ পৰিল আৰু চকু অশ্ৰুৰে ভৰি উঠিল। তাৰ পাছত গদগদ কণ্ঠে ক’লে, ডিঙি হেঁচা কান্দোনৰ বাষ্পে আৱৃত।

Verse 3

आत्मनः शापरक्षार्थं तस्याः कोपविवृद्धये । कलिप्रियस्तदा विप्रो देवस्त्रीणां पुरः स्थितः

তেতিয়া কলিপ্ৰিয় নামৰ বিপ্ৰজনে শাপৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু তাইৰ ক্ৰোধ অধিক বৃদ্ধি কৰিবলৈ দেৱ-স্ত্ৰীসকলৰ সন্মুখত থিয় হ’ল।

Verse 4

मेघगम्भीरया वाचा प्रस्खलंत्या पदेपदे । मया त्वं देवि चाहूता पुलस्त्येन ततः परम्

মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠে, কথাত কথাত খোজে খোজে থমকি থমকি সি ক’লে: “হে দেবী, মইয়ে তোমাক আহ্বান কৰিছিলোঁ; তাৰ পাছত পুলস্ত্যেও (তোমাক) আহ্বান কৰিলে।”

Verse 5

स्त्रीस्वभावं समाश्रित्य दीक्षाकालेऽपि नागता

স্ত্ৰী-স্বভাৱক আশ্ৰয় কৰি অজুহাত ল’লে; দীক্ষাৰ সময়তো তাই নাহিল।

Verse 6

ततो विधेः समादेशाच्छक्रेणान्या समाहृता । काचिद्गोपसमुद्भूता कुमारी देव रूपिणी

তাৰ পাছত বিধাতৃ (ব্ৰহ্মা)ৰ আদেশত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আন এজনী কুমাৰী আনিলে—গোপসমাজত জন্মা, অবিবাহিতা, দেৱসদৃশ ৰূপৱতী।

Verse 7

गोवक्त्रेण प्रवेश्याथ गुह्यमार्गेण तत्क्षणात् । आकर्षिता महाभागे समानीताथ तत्क्षणात्

গোৰ মুখেদি গোপন পথৰে তৎক্ষণাৎ প্ৰৱেশ কৰি, হে মহাভাগে, তাইক টানি উলিয়াই সেই মুহূৰ্ততে আনিলে।

Verse 8

सा विष्णुना विवाहार्थं ततश्चैवानुमोदिता । ईश्वरेण कृतं नाम गायत्री च तवानुगम्

তাৰ পাছত বিবাহৰ উদ্দেশ্যে বিষ্ণুৱে তাইক অনুমোদন কৰিলে; আৰু ঈশ্বৰে তাইৰ নাম ‘গায়ত্ৰী’ ৰাখিলে, যাতে তাই তোমাৰ সহচৰী হয়।

Verse 9

ब्राह्मणैः सकलैः प्रोक्तं ब्राह्मणीति भवत्वियम् । अस्माकं वचनाद्ब्रह्मन्कुरु हस्तग्रहं विभो

সকলো ব্ৰাহ্মণে ক’লে, ‘ইয়াক ব্ৰাহ্মণী বুলি জনা হওক।’ সেয়ে, হে ব্ৰহ্মন, আমাৰ বাক্য অনুসৰি—হে প্ৰভু—হস্তগ্ৰহণ (বিবাহ-বিধি) সম্পন্ন কৰা।

Verse 10

देवैः सर्वैः स सम्प्रोक्तस्ततस्तां च वराननाम् । ततः पत्न्युत्थधर्मेण योजयामास सत्वरम्

সকলো দেৱতাই এইদৰে ক’লে, তেওঁ তেতিয়া সেই সু-মুখী কন্যাক গ্ৰহণ কৰিলে; আৰু পত্নী-ধৰ্মৰ বিধি অনুসৰি তৎক্ষণাৎ তেওঁক নিজৰ সৈতে বিবাহ-বন্ধনত যুক্ত কৰিলে।

Verse 11

किं वा ते बहुनोक्तेन पत्नीशालां समागता । रशना योजिता तस्या गोप्याः कट्यां सुरेश्वरि

কিন্তু বহুকথা কিয়? তেওঁক অন্তঃপুৰৰ পত্নীশালালৈ অনা হ’ল; আৰু হে সুৰেশ্বৰী, সেই গোপী-কন্যাৰ কঁকালত ৰশনা—কঁকালবন্ধ—বাঁধি দিয়া হ’ল।

Verse 12

तद्दृष्ट्वा गर्हितं कर्म निष्क्रांतो यज्ञमण्डपात् । अमर्ष वशमापन्नो न शक्तो वीक्षितुं च ताम्

সেই নিন্দনীয় কৰ্ম দেখি তেওঁ যজ্ঞমণ্ডপৰ পৰা বাহিৰ ওলাই গ’ল; অমৰ্ষ-ক্রোধে আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ তেনেকৈ তাক চাবলৈও সক্ষম নহ’ল।

Verse 13

एतज्ज्ञात्वा महाभागे यत्क्षमं तत्समाचर । गच्छ वा तिष्ठ वा तत्र मण्डपे धर्मवर्जिते

এই কথা জানি, হে মহাভাগ্যৱান, যি উপযুক্ত সেয়াই কৰ। ইচ্ছা কৰিলে যোৱা, নহ’লে তাতেই থাক—সেই ধৰ্মবর্জিত মণ্ডপত।

Verse 14

तच्छ्रुत्वा सा तदा देवी सावित्री द्विजसत्तमाः । प्रम्लानवदना जाता पद्मिनीव हिमागमे

সেই কথা শুনি, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ, দেৱী সাবিত্ৰীৰ মুখ ম্লান হ’ল; যেন হিমাগমনে পদ্মিনী ম্লান হৈ পৰে।

Verse 15

लतेव च्छिन्नमूला सा चक्रीव प्रियविच्युता । शुचिशुक्लागमे काले सरसीव गतोदका

সেয়া যেন শিপা কটা লতাৰ দৰে হ’ল; যেন প্ৰিয়তমৰ পৰা বিচ্ছিন্ন চক্ৰৱাকী; আৰু যেন শুচি-শুক্ল ঋতু আহিলে সৰোবৰৰ জল উধাও হয়।

Verse 16

प्रक्षीणचन्द्रलेखेव मृगीव मृगवर्जिता । सेनेव हतभूपाला सतीव गतभर्तृका

সেয়া যেন ক্ষীয়মান চন্দ্ৰকলাৰ দৰে দেখা গ’ল; যেন হৰিণী হৰিণবিহীন; যেন ৰজা নিহত হোৱা সেনা; যেন পতিব্ৰতা নাৰী স্বামীবিহীন।

Verse 17

संशुष्का पुष्पमालेव मृतवत्सैव सौरभी । वैमनस्यं परं गत्वा निश्चलत्वमुपस्थिताम् । तां दृष्ट्वा देवपत्न्यस्ता जगदुर्नारदं तदा

সেয়া শুকাই যোৱা ফুলমালাৰ দৰে, মৃত বাছুৰ থকা গাইৰ দৰে হ’ল। গভীৰ বিষণ্ণতালৈ গৈ সেয়া নিশ্চল হৈ পৰিল। তাক তেনে দেখি দেৱপত্নীসকলে তেতিয়া নাৰদক ক’লে।

Verse 18

धिग्धिक्कलिप्रिय त्वां च रागे वैराग्यकारकम् । त्वया कृतं सर्वमेतद्विधेस्तस्य तथान्तरम्

ধিক তোমাক—হে কলিপ্ৰিয়! য’ত ৰাগ-অনুৰাগ হ’ব লাগে, তাত তুমি বৈৰাগ্য জন্ম দিয়া। এই সকলো তোমাৰেই কৃতকর্ম, আৰু বিধাতাৰ সেই বিধানতো তুমি ব্যাঘাত ঘটাইছা।

Verse 19

गौर्युवाच । अयं कलिप्रियो देवि ब्रूते सत्यानृतं वचः । अनेन कर्मणा प्राणान्बिभर्त्येष सदा मुनिः

গৌৰীয়ে ক’লে—“হে দেবী, এই ‘কলিপ্ৰিয়’ সত্য-অসত্য মিশ্ৰিত বাক্য কয়। এই কৰ্মৰ দ্বাৰাই এই মুনি সদায় নিজৰ জীৱনধাৰণ কৰে।”

Verse 20

अहं त्र्यक्षेण सावित्रि पुरा प्रोक्ता मुहुर्मुहुः । नारदस्य मुनेर्वाक्यं न श्रद्धेयं त्वया प्रिये । यदि वांछसि सौख्यानि मम जातानि पार्वति

হে সাবিত্ৰী! পূৰ্বে ত্ৰিনেত্ৰধাৰী প্ৰভুৱে মোক বাৰে বাৰে কৈছিল—‘প্ৰিয়ে, নাৰদ মুনিৰ বাক্যত তুমি বিশ্বাস নকৰিবা; যদি মোৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সুখ বিচাৰা, হে পাৰ্বতী।’

Verse 21

ततःप्रभृति नैवाहं श्रद्दधेऽस्य वचः क्वचित् । तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र तिष्ठति ते पतिः

সেই সময়ৰ পৰা মই কেতিয়াও তাৰ বাক্যত একো বিশ্বাস নকৰিলোঁ। সেয়ে আহা, আমি তাত যাম—য’ত তোমাৰ স্বামী অৱস্থিত।

Verse 22

स्वयं दृष्ट्वैव वृत्तांतं कर्तव्यं यत्क्षमं ततः । नात्रास्य वचनादद्य स्थातव्यं तत्र गम्यताम्

সমগ্ৰ ঘটনা নিজ চকুৰে দেখি তাৰ পাছত যি উচিত সেয়া কৰিম। আজি তাৰ বাক্যৰ ভৰসাত ইয়াত নাথাকোঁ; তাতেই যোৱা হওক।

Verse 23

सूत उवाच । गौर्या स्तद्वचनं श्रुत्वा सावित्री हर्षवर्जिता । मखमण्डपमुद्दिश्य प्रस्खलन्ती पदेपदे

সূত ক’লে: গৌৰীৰ বাক্য শুনি সাবিত্ৰী আনন্দশূন্য হৈ যজ্ঞমণ্ডপৰ দিশে আগবাঢ়িল, পদে পদে হোঁচট খাই।

Verse 24

प्रजगाम द्विजश्रेष्ठाः शून्येन मनसा तदा । प्रतिभाति तदा गीतं तस्या मधुरमप्यहो

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! তেতিয়া সি শূন্য মন লৈ আগবাঢ়িল। আহা, তেতিয়া তাইৰ মধুৰ গীতটোও যেন বেলেগ ধৰণে প্ৰতিভাত হ’ল।

Verse 25

कर्णशूलं यथाऽयातमसकृद्द्विजसत्तमाः । वन्ध्यवाद्यं यथा वाद्यं मृदंगानकपूर्वकम्

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, সেই শব্দ তাইৰ কাণত বাৰে বাৰে কাণশূলৰ দৰে বিঁধি উঠিল—মৃদংগ আৰু নকাৰাৰ সঙ্গ থাকিলেও, সি যেন নিষ্ফল, আনন্দহীন বাদ্য।

Verse 26

प्रेतसंदर्शनं यद्वन्मर्त्यं तत्सा महासती । वीक्षितुं न च शक्रोति गच्छमाना तदा मखे

যেন প্ৰেতদৰ্শন মর্ত্যৰ বাবে অসহনীয়, তেনেকৈ সেই মহাসতী সাবিত্ৰী যজ্ঞলৈ গৈ থাকোঁতে তাত হোৱা ঘটনালৈ চাব নোৱাৰিলে।

Verse 27

शृंगारं च तथांगारं मन्यते सा तनुस्थितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना प्रजगाम महासती

সেই নাৰীয়ে দেহত থকা শৃঙ্গাৰকো জ্বলন্ত অঙ্গাৰৰ দৰে ভাবিলে। অশ্ৰুপূৰ্ণ নয়নে, দীন হৈ, সেই মহাসতী আগবাঢ়ি গ’ল।

Verse 28

ततः कृच्छ्रात्समासाद्य सैवं तं यज्ञमंडपम् । कृच्छ्रात्कारागृहं तद्वद्दुष्प्रेक्ष्यं दृक्पथं गतम्

তাৰ পাছত অতি কষ্টে তাই সেই যজ্ঞমণ্ডপত উপস্থিত হ’ল। কাৰাগৃহৰ দৰে দুষ্প্ৰেক্ষ্য সেই স্থান তাইৰ দৃষ্টিপথত আহিল—চাবলৈ যন্ত্ৰণাদায়ক।

Verse 29

अथ दृष्ट्वा तु संप्राप्तां सावित्रीं यज्ञमण्डपम् । तत्क्षणाच्च चतुर्वक्त्रः संस्थितोऽधोमुखो ह्रिया

যেতিয়া তেওঁ সাবিত্ৰীক যজ্ঞমণ্ডপত উপস্থিত হোৱা দেখিলে, তেতিয়াই চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মা লজ্জাত অধোমুখ হৈ থিয় হ’ল।

Verse 30

तथा शम्भुश्च शक्रश्च वासुदेवस्तथैव च । ये चान्ये विबुधास्तत्र संस्थिता यज्ञमंडपे

তাত যজ্ঞমণ্ডপত শম্ভু (শিৱ), শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আৰু বাসুদেৱো উপস্থিত আছিল; আন আন বহু দিব্য সত্তাও তাত থিয় হৈ আছিল।

Verse 31

ते च ब्राह्मणशार्दूलास्त्यक्त्वा वेदध्वनिं ततः । मूकीभावं गताः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः

সেই ব্যাঘ্ৰসম ব্ৰাহ্মণসকলে বেদপাঠৰ ধ্বনি ত্যাগ কৰি তৎক্ষণাৎ নীৰৱ হ’ল; ভয়ে সন্ত্রস্ত মন কঁপি উঠিল।

Verse 32

अथ संवीक्ष्य सावित्री सपत्न्या सहितं पतिम् । कोपसंरक्तनयना परुषं वाक्यमब्रवीत्

তাৰ পাছত সাৱিত্ৰীয়ে সহ-পত্নীৰ সৈতে থকা নিজৰ স্বামীক দেখি; ক্ৰোধে ৰঙা হোৱা চকুৰে কঠোৰ বাক্য ক’লে।

Verse 33

सावित्र्युवाच । किमेतद्युज्यते कर्तुं तव वृद्ध तमाकृते । ऊढवानसि यत्पत्नीमेतां गोपसमुद्भवाम्

সাৱিত্ৰীয়ে ক’লে: “হে বৃদ্ধ, তোৰ দৰে ৰূপধাৰীজনৰ পক্ষে এই কৰ্ম কেনেকৈ যোগ্য—যে তই গোপকুলত জন্মা এই নাৰীক পত্নী কৰি ল’লা?”

Verse 34

उभयोः पक्षयोर्यस्याः स्त्रीणां कांता यथेप्सिताः । शौचाचारपरित्यक्ता धर्मकृत्यपराङ्मुखाः

তাইৰ উভয় বংশপক্ষত নাৰীৰ প্ৰিয় পুৰুষসকল যি ইচ্ছা তেনেকৈ চলিল; শৌচ আৰু সদাচাৰ ত্যাগ কৰি ধৰ্মকৰ্মৰ পৰা মুখ ঘুৰালে।

Verse 35

यदन्वये जनाः सर्वे पशुधर्मरतोत्सवाः । सोदर्यां भगिनीं त्यक्त्वा जननीं च तथा पराम्

যাৰ বংশত সকলো লোক পশুধৰ্মৰ উল্লাসত মগ্ন; সহোদৰা ভগ্নীক ত্যাগ কৰি, জননী আৰু আনকো পৰিত্যাগ কৰে।

Verse 36

तस्याः कुले प्रसेवंते सर्वां नारीं जनाः पराम् । यथा हि पशवोऽश्नंति तृणानि जलपानगाः

তাইৰ কুলত লোকসকলে সংযম নধৰি সকলো নাৰীৰ ওচৰলৈ যায়; যেন পানী পান কৰিবলৈ যোৱা পশুৱে তৃণ চৰি খায়।

Verse 37

तद्वदस्याः कुलं सर्वं तक्रमश्राति केवलम्

তদ্ৰূপ তাইৰ সমগ্ৰ কুল কেৱল মথা (তক্ৰ) খাই জীয়াই থাকে।

Verse 38

कृत्वा मूत्रपुरीषं च जन्मभोगविवर्जितम् । नान्यज्जानाति कर्तव्यं धर्मं स्वोदरसं श्रयात्

মূত্ৰ-পুৰীষতেই জীৱন সীমিত কৰি, জন্মৰ সত্য উদ্দেশ্য আৰু উচ্চ ভোগৰ পৰা বঞ্চিত হৈ, পেটৰ সেবাত লাগি থকা ধৰ্মৰ বাহিৰে আন কৰ্তব্য নাজানে।

Verse 39

अन्त्यजा अपि नो कर्म यत्कुर्वन्ति विगर्हितम् । आभीरास्तच्च कुर्वंति तत्किमेतत्त्वया कृतम्

অন্ত্যজসকলেও যি নিন্দিত কৰ্ম নকৰে, আভীৰাসকলে সেই কৰ্ম কৰে; তেন্তে তুমি এইটো কিয় কৰিলা?

Verse 40

अवश्यं यदि ते कार्यं भार्यया परया मखे । त्वया वा ब्राह्मणी कापि प्रख्याता भुवनत्रये

যদি যজ্ঞৰ বাবে পত্নীৰ প্ৰয়োজন হয়, তেন্তে ত্ৰিভুবনত বিখ্যাত কোনো ব্ৰাহ্মণ কন্যাক গ্ৰহণ কৰক।

Verse 41

नोढा विधे वृथा मुण्ड नूनं धूर्तोऽसि मे मतः । यत्त्वया शौचसंत्यक्ता कन्याभावप्रदूषिता

হে মুণ্ডন কৰা ব্যক্তি, মোৰ মতে তুমি প্ৰৱঞ্চক; কাৰণ তুমি তাইৰ পৱিত্ৰতা নষ্ট কৰি তাইৰ কুমাৰীত্ব কলংকিত কৰিছা।

Verse 42

प्रभुक्ता बहुभिः पूर्वं तथा गोपकुमारिका । एषा प्राप्ता सुपापाढ्या वेश्याजनशताधिका

এই গোপীজনীক পূৰ্বে বহুতে উপভোগ কৰিছে; এওঁ মহাপাপী আৰু শ শ বেশ্যাতকৈও অধম।

Verse 43

अन्त्यजाता तथा कन्या क्षतयोनिः प्रजायते । तथा गोपकुमारी च काचित्तादृक्प्रजायते

অন্ত্যজ জাতিৰ কন্যাৰ যোনি জন্মতে ক্ষত থাকে; সেইদৰে কিছুমান গোপ কন্যাও তেনে অৱস্থাতে জন্ম লয়।

Verse 44

मातृकं पैतृकं वंशं श्वाशुरं च प्रपातयेत् । तस्मादेतेन कृत्येन गर्हितेन धरातले

এই নিন্দনীয় কাৰ্যই মাতৃকুল, পিতৃকুল আৰু শহুৰৰ বংশক অধোগতিলৈ নিয়ে; সেয়েহে পৃথিৱীত এই কাৰ্য গৰিহণাৰ যোগ্য।

Verse 46

पूजां ये च करिष्यंति भविष्यंति च निर्धनाः । कथं न लज्जितोसि त्वमेतत्कुर्वन्विगर्हितम्

যিসকলে এইদৰে পূজা কৰিব, তেওঁলোকে ভৱিষ্যতে দৰিদ্ৰো হ’ব। এই নিন্দিত কৰ্ম কৰি তুমি লাজ নাপাওঁ নেকি?

Verse 47

पुत्राणामथ पौत्राणामन्येषां च दिवौकसाम् । अयोग्यं चैव विप्राणां यदेतत्कृतवानसि

পুত্ৰ-পৌত্ৰৰ আগত, আন দেৱলোকবাসীৰ আগত, আৰু বিপ্ৰসকলৰ সন্মুখত—তুমি যি কৰিলা সেয়া অযোগ্য।

Verse 48

अथ वा नैष दोषस्ते न कामवशगा नराः । लज्जंति च विजानंति कृत्याकृत्यं शुभाशुभम्

অথবা এইটো তোমাৰ দোষ নহয়; যিসকল মানুহ কামৰ অধীন নহয়, তেওঁলোকে লাজ পায় আৰু জানে কি কৰ্তব্য, কি অকর্তব্য—কি শুভ, কি অশুভ।

Verse 49

अकृत्यं मन्यते कृत्यं मित्रं शत्रुं च मन्यते । शत्रुं च मन्यते मित्रं जनः कामवशं गतः

কামৰ বশত পৰি যোৱা মানুহে অকর্তব্যক কৰ্তব্য বুলি ভাবে; মিত্ৰক শত্রু আৰু শত্রুক মিত্ৰ বুলি মানে।

Verse 50

द्यूतकारे यथा सत्यं यथा चौरं च सौहृदम् । यथा नृपस्य नो मित्रं तथा लज्जा न कामिनाम्

যেনে জুৱাৰীৰ মাজত সত্য নাথাকে, যেনে চোৰৰ মাজত সৌহাৰ্দ্য নাথাকে, আৰু যেনে ৰজাৰ কোনো সত্য মিত্ৰ নাথাকে—তেনেকৈ কামাসক্ত লোকৰ লাজ নাথাকে।

Verse 51

अपि स्याच्छीतलो वह्निश्चंद्रमा दहनात्मकः । क्षाराब्दिरपि मिष्टः स्यान्न कामी लज्जते ध्रुवम्

অগ্নিও যদি শীতল হয়, চন্দ্ৰমাও যদি দহনময় হয়, আৰু লৱণ-সমুদ্ৰও যদি মিঠা হয়—তথাপি কামাসক্ত জনে নিশ্চিতভাৱে লাজ নকৰে।

Verse 52

न मे स्याद्दुखमेतद्धि यत्सापत्न्यमुपस्थितम् । सहस्रमपि नारीणां पुरुषाणां यथा भवेत्

মোৰ দুখ এই নহয় যে সপত্নী উপস্থিত হৈছে; কিয়নো পুৰুষৰ তেনেকৈ সহস্ৰ নাৰীও থাকিব পাৰে, যিদৰে জনা যায়।

Verse 53

कुलीनानां च शुद्धानां स्वजात्यानां विशेषतः । त्वं कुरुष्व पराणां च यदि कामवशं गतः

বিশেষকৈ নিজৰ জাতিৰ কুলীন আৰু শুদ্ধা নাৰীৰ ক্ষেত্ৰত—যদি তুমি কামৰ বশত পৰিছা, তেন্তে আনৰ প্ৰতিও এই কৰ্ম নকৰিবা।

Verse 54

एतत्पुनर्महद्दुःखं यदाभीरी विगर्हिता । वेश्येव नष्टचारित्रा त्वयोढा बहुभर्तृका

কিন্তু ইয়াতকৈ ডাঙৰ দুখ এই যে আভীৰী নাৰী নিন্দিত হৈছে; বেশ্যাৰ দৰে তাইৰ চৰিত্ৰ নষ্ট—তোমাৰ সৈতে বিবাহিত হৈ তাইক বহু-ভৰ্তৃকা বুলি কোৱা হয়।

Verse 55

तस्मादहं प्रयास्यामि यत्र नाम न ते विधे । श्रूयते कामलुब्धस्य ह्रिया परिहृतस्य च

সেয়ে মই গুচি যাম, হে বিধে—য’ত তোমাৰ নামো নুশুনা যায়; কিয়নো কোৱা হয়, কামলুব্ধ জনক লাজ (হ্ৰিয়া) ত্যাগ কৰে।

Verse 56

अहं विडंबिता यस्मादत्रानीय त्वया विधे । पुरतो देवपत्नीनां देवानां च द्विजन्मनाम् । तस्मात्पूजां न ते कश्चित्सांप्रतं प्रकरिष्यति

হে বিধি! তুমি মোক ইয়ালৈ আনিয়া দেৱপত্নীসকল, দেৱতাসকল আৰু দ্বিজসকলৰ আগত উপহাস কৰাইছা। সেয়ে এতিয়া তোমাৰ সন্মানত কোনেও পূজা নকৰিব।

Verse 57

अद्य प्रभृति यः पूजां मंत्रपूजां करिष्यति । तव मर्त्यो धरापृष्ठे यथान्येषां दिवौकसाम्

আজি পৰা যি কোনোবাই মন্ত্ৰসহ পূজা, অৰ্থাৎ মন্ত্ৰপূজা কৰিব, সি পৃথিৱীৰ ওপৰত মর্ত্য হৈও অন্য দিৱৌকসকলৰ সমান অৱস্থা লাভ কৰিব।

Verse 58

भविष्यति च तद्वंशो दरिद्रो दुःखसंयुतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यः शूद्रोपि चालये

আৰু সেই ব্যক্তিৰ বংশ দৰিদ্ৰ আৰু দুখেৰে সংযুক্ত হ’ব—এই লোকত সি ব্ৰাহ্মণ হওক, ক্ষত্ৰিয় হওক, বৈশ্য হওক বা শূদ্ৰো হওক—এই পবিত্ৰ প্ৰসংগত এইয়েই ফল।

Verse 59

एषाऽभीरसुता यस्मान्मम स्थाने विगर्हिता । भविष्यति न संतानस्तस्माद्वाक्यान्ममैव हि

যিহেতু এই আভীৰ-কন্যা মোৰ নিজ স্থানতে নিন্দিত হৈছে, সেয়ে মোৰ এই বাক্যৰ বলতেই দোষীসকলৰ কোনো সন্তান নহ’ব।

Verse 60

न पूजां लप्स्यते लोके यथान्या देवयोषितः

এই লোকত সি অন্য দেৱযোষিতাসকলৰ দৰে সন্মান আৰু পূজা নাপাব।

Verse 61

करिष्यति च या नारी पूजा यस्या अपि क्वचित् । सा भविष्यति दुःखाढ्या वंध्या दौर्भाग्यसंयुता

এই পবিত্ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত নিষিদ্ধ বা অনুচিত বিধিৰে যি নাৰী কেতিয়াবা পূজা কৰে, কোৱা হয় সি দুখেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ব—সন্তানহীনা আৰু দুর্ভাগ্যগ্ৰস্তা।

Verse 62

पापिष्ठा नष्टचारित्रा यथैषा पंचभर्तृका । विख्यातिं यास्यते लोके यथा चासौ तथैव सा

যেনেকৈ এই অতি পাপিষ্ঠা, নষ্টচৰিত্ৰা নাৰী—‘পাঁচ স্বামীৰ পত্নী’ বুলি খ্যাত—জগতত কুখ্যাতি লাভ কৰিব, তেনেকৈ সেই অন্য নাৰীও একেই ৰূপে পৰিচিত হ’ব।

Verse 63

एतस्या अन्वयः पापो भविष्यति निशाचर । सत्यशौचपरित्यक्ताः शिष्टसंगविवर्जिताः

হে নিশাচৰ! ইয়াৰ বংশ-সম্পৰ্কত যি থাকিব, সি পাপী হ’ব—সত্য আৰু শৌচ ত্যাগ কৰি, শিষ্টজনৰ সঙ্গৰ পৰা বঞ্চিত।

Verse 64

अनिकेता भविष्यंति वंशेऽस्या गोप्रजीविनः । एवं शप्त्वा विधिं साध्वी गायत्रीं च ततः परम्

তেওঁৰ বংশত লোকসকল অনিকেতা (গৃহহীন) হ’ব, গৰু পালি জীৱিকা চলাব। এইদৰে শাপ দি, সাধ্বীয়ে তাৰ পাছত বিধি (ব্ৰহ্মা)ক আৰু তাৰো পাছত গায়ত্ৰীকো শাপ দিলে।

Verse 65

ततो देवगणान्सर्वाञ्छशाप च तदा सती । भोभोः शक्र त्वयानीता यदेषा पंचभर्तृका

তেতিয়াই সতীয়ে সেই মুহূর্ততে সকলো দেবগণক শাপ দিলে: “শুনা, হে শক্র (ইন্দ্ৰ)! এই ‘পাঁচ স্বামীৰ পত্নী’ নাৰীজনী তোমাৰ দ্বাৰাই ইয়ালৈ অনা হৈছে।”

Verse 66

तदाप्नुहि फलं सम्यक्छुभं कृत्वा गुरोरिदम् । त्वं शत्रुभिर्जितो युद्धे बंधनं समवाप्स्यसि

গুৰুৰ উপদেশ অনুসৰি এই শুভ কৰ্ম যথাযথভাৱে সম্পন্ন কৰিলে তই নিশ্চয়েই ইয়াৰ যথাৰ্থ ফল লাভ কৰিবি: যুদ্ধত শত্রুৱে তোক পৰাজিত কৰিব আৰু তই বন্ধনত (কাৰাবাসত) পতিত হ’বি।

Verse 67

कारागारे चिरं कालं संगमिष्यत्यसंशयम् । वासुदेव त्वया यस्मादेषा वै पंचभर्तृका

হে বাসুদেৱ! যিহেতু তই এই নাৰী—যাক ‘পাঁচ-পতিৱতী’ বুলি কোৱা হয়—ৰ সৈতে সঙ্গম কৰিছ, সেয়েহে সি নিঃসন্দেহে দীঘল সময় কাৰাগাৰত বাস কৰিব।

Verse 68

अनुमोदिता विधेः पूर्वं तस्माच्छप्स्याम्यसंशयम् । त्वं चापि परभृत्यत्वं संप्राप्स्यसि सुदुर्मते

বিধাতৃয়ে আগতেই অনুমোদন দিয়া থকাৰ বাবে, সেয়েহে মই নিশ্চয়েই শাপ দিম। আৰু তইও, হে কুবুদ্ধি, আনৰ অধীন দাসত্বৰ অৱস্থা লাভ কৰিবি।

Verse 69

समीपस्थोऽपि रुद्र त्वं कर्मैतद्यदुपेक्षसे । निषेधयसि नो मूढ तस्माच्शृणु वचो मम

হে ৰুদ্ৰ! ওচৰত থাকিও তই এই কৰ্মক উপেক্ষা কৰিছ; হে মূঢ়! তই বাধা নিদিছ। সেয়ে মোৰ বাক্য শুন।

Verse 70

जीवमानस्य कांतस्य मया तद्विरहोद्भवम् । संसेवितं मृतायां ते दयितायां भविष्यति

তোৰ প্ৰিয়তম জীয়াই থাকোঁতেই মই তাৰ পৰা বিচ্ছেদে উদ্ভৱ হোৱা বেদনা-ভোগ কৰিলোঁ; কিন্তু তোৰ দয়িতা মৰিলে, সেই একে ভোগ তোৰ ভাগ্যত পৰিব।

Verse 71

यत्र यज्ञे प्रविष्टेयं गर्हिता पंचभर्तृका । भवानपि हविर्वह्ने यत्त्वं गृह्णासि लौल्यतः

যি যজ্ঞত এই নিন্দিত ‘পঞ্চ-ভৰ্তৃকা’ নাৰী প্ৰৱেশ কৰিলে, হে হৱি-বাহক অগ্নি! তুমিও লোভবশত হৱি গ্ৰহণ কৰিলা।

Verse 72

तथान्येषु च यज्ञेषु सम्यक्छंकाविवर्जितः । तस्माद्दुष्टसमाचार सर्वभक्षो भविष्यसि

তদ্ৰূপে আন আন যজ্ঞতো, যথোচিত সংকোচ সম্পূৰ্ণ ত্যাগ কৰি; সেয়ে, হে দুষ্ট আচাৰৱান, তুমি সৰ্বভক্ষ (অবিবেচক ভক্ষক) হ’বা।

Verse 73

स्वधया स्वाहया सार्धं सदा दुःखसमन्वितः । नैवाप्स्यसि परं सौख्यं सर्वकालं यथा पुरा

স্বধা আৰু স্বাহাৰ সৈতে, তুমি সদায় দুঃখেৰে আৱৃত থাকিবা; আগতে যেনেকৈ আছিলা, তেনেকৈ কোনো কালতে পৰম সুখ নাপাবা।

Verse 74

एते च ब्राह्मणाः सर्वे लोभोपहतचेतसः । होमं प्रकुर्वते ये च मखे चापि विगर्हिते

আৰু এই সকলো ব্ৰাহ্মণ, লোভে আঘাত কৰা চিত্তধাৰী—যিসকলে নিন্দনীয় মখতো হোম সম্পাদন কৰে—

Verse 75

वित्तलोभेन यत्रैषा निविष्टा पञ्चभर्तृका । तथा च वचनं प्रोक्तं ब्राह्मणीयं भविष्यति

য’ত ধনৰ লোভত এই ‘পঞ্চ-ভৰ্তৃকা’ নাৰী স্থাপন কৰা হৈছিল, তাতো ব্ৰাহ্মণ-সম্পৰ্কীয় বাক্য উচ্চাৰিত হ’ল; ফলত ই ‘ব্ৰাহ্মণীয়’ বিষয় হৈ পৰিব।

Verse 76

दरिद्रोपहतास्तस्माद्वृषलीपतयस्तथा । वेदविक्रयकर्तारो भविष्यथ न संशयः

সেয়ে দাৰিদ্ৰ্যত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ তোমালোক শূদ্ৰ-স্ত্ৰীৰ স্বামী হ’বা; আৰু বেদ বিক্ৰী কৰা লোকো হ’বা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 77

भोभो वित्तपते वित्तं ददासि मखविप्लवे । तस्माद्यत्तेऽखिलं वित्तमभोग्यं संभविष्यति

হে ধনৰ অধিপতি! তুমি বিশৃঙ্খল হৈ পৰা যজ্ঞত ধন দান কৰিছা; সেয়ে তোমাৰ সকলো ধন অ-ভোগ্য হ’ব—ভোগ কৰিব নোৱাৰা।

Verse 78

तथा देवगणाः सर्वे साहाय्यं ये समाश्रिताः । अत्र कुर्वंति दोषाढ्ये यज्ञे वै पांचभर्तृके

তদ্ৰূপে, সহায়তাৰ আশ্ৰয় লৈ ইয়াত অহা সকলো দেবগণ—এই যজ্ঞত অংশ লৈ—দোষে ভৰা এই ‘পাঁচ-স্বামীযুক্ত’ যজ্ঞত কৰ্ম কৰি আছে।

Verse 79

संतानेन परित्यक्तास्ते भविष्यंति सांप्रतम् । दानवैश्च पराभूता दुःखं प्राप्स्यति केवलम्

এতিয়া তেওঁলোক নিজৰেই সন্তানৰ দ্বাৰা পৰিত্যক্ত হ’ব; আৰু দানৱসকলৰ হাতত পৰাভূত হৈ কেৱল দুখেই লাভ কৰিব।

Verse 80

एतस्याः पार्श्वतश्चान्याश्चतस्रो या व्यवस्थिताः । आभीरीति सप त्नीति प्रोक्ता ध्यानप्रहर्षिताः

আৰু তাইৰ দুয়ো কাষত থিয় হৈ থকা আন চাৰিগৰাকী নাৰী—‘আভীৰী’ আৰু ‘সপত্নী’ (সহ-পত্নী/প্ৰতিদ্বন্দ্বিনী) বুলি কোৱা—নিজ নিজ ধ্যান-ভাবনাৰে উল্লসিত হৈছিল।

Verse 81

मम द्वेषपरा नित्यं शिवदूतीपुरस्सराः । तासां परस्परं संगः कदाचिच्च भविष्यति

মোৰ প্ৰতি সদায় দ্বেষ পোষণ কৰা, শিৱৰ দূতী-নাৰীৰ আগুৱাই দিয়া তেওঁলোকৰ মাজত পৰস্পৰৰ সঙ্গ কেতিয়াবা কদাচিৎহে ঘটিব।

Verse 82

नान्येनात्र नरेणापि दृष्टिमात्रमपि क्षितौ । पर्वताग्रेषु दुर्गेषु चागम्येषु च देहिनाम् । वासः संपत्स्यते नित्यं सर्वभोगविवर्जितः

ইয়াত পৃথিৱীত আন কোনো পুৰুষৰ কেৱল দৰ্শনো তেওঁলোকৰ নহ’ব। তেওঁলোকৰ বাস সদায় পৰ্বতৰ শিখৰত, দুৰ্গম দুৰ্গত আৰু দেহধাৰীসকলৰ বাবে অগম্য স্থানত হ’ব—সকলো ভোগ-সুখৰ পৰা বঞ্চিত।

Verse 83

सूत उवाच । एवमुक्त्वाऽथ सावित्रीकोपोपहतचेतसा । विसृज्य देवपत्नीस्ताः सर्वा याः पार्श्वतः स्थिताः

সূত ক’লে: এইদৰে ক’ই, তাৰ পাছত ক্ৰোধে আচ্ছন্নচিত্তা সাবিত্ৰীয়ে কাষতে থিয় হৈ থকা সকলো দেৱপত্নীক বিদায় দিলে।

Verse 84

उदङ्मुखी प्रतस्थे च वार्यमाणापि सर्वतः । सर्वाभिर्देवपत्नीभिर्लक्ष्मीपूर्वाभिरेवच

উত্তৰমুখী হৈ তাই যাত্ৰা কৰিলে, যদিও সকলোফালৰ পৰা বাধা দিয়া হৈছিল—লক্ষ্মী আগত থকা সকলো দেৱপত্নীৰ দ্বাৰা।

Verse 85

तत्र यास्यामि नो यत्र नामापि किल वै यतः । श्रूयते कामुकस्यास्य तत्र यास्याम्यहं द्रुतम्

মই তেনে ঠাইলৈ যাম, য’ত এই কামাসক্ত জনাৰ নামো কেতিয়াও শুনা নাযায়। সেই ঠাইলৈ মই দ্ৰুতগতিতে যাম।

Verse 86

एकश्चरणयोर्न्यस्तो वामः पर्वतरोधसि । द्वितीयेन समारूढा तस्यागस्य तथोपरि

তাই পাহাৰৰ ঢালত বাওঁ ভৰি থৈ, আন ভৰিৰে উঠি গৈ, সেই কগাৰ/ৰোধৰ ওপৰলৈও আৰোহণ কৰিলে।

Verse 87

अद्यापि तत्पदं वामं तस्यास्तत्र प्रदृश्यते । सर्वपापहरं पुण्यं स्थितं पर्वतरोधसि

আজিও তাত তেওঁৰ বাওঁ পদচিহ্ন দেখা যায়। পাহাৰৰ ঢালত স্থিত সেই পবিত্ৰ চিহ্ন পুণ্যময় আৰু সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 88

अपि पापसमाचारो यस्तं पूजयते नरः । सर्वपातकनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

পাপাচাৰী মানুহেও যদি সেই (পবিত্ৰ চিহ্ন/শক্তি) পূজা কৰে, তেন্তে সি সকলো মহাপাতকৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম পদ লাভ কৰে।

Verse 89

यो यं काममभि ध्याय तमर्चयति मानवः । अवश्यं समवाप्नोति यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

মানুহে যি কামনা মনত ধ্যান কৰে আৰু সেই ভাবেই পূজা-অৰ্চনা কৰে, সি নিশ্চয়েই তাক লাভ কৰে—যদিও সেয়া অতি দুষ্প্ৰাপ্য হয়।

Verse 90

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिता देवी सावित्री पर्वता श्रया । अपमानं महत्प्राप्य सकाशात्स्वपतेस्तदा

সূতে ক’লে: এইদৰে দেৱী সাবিত্ৰী পাহাৰৰ আশ্ৰয় লৈ তাতেই স্থিত থাকিল, কিয়নো তেতিয়া নিজ স্বামীৰ কাষত মহা অপমান লাভ কৰিছিল।

Verse 91

यस्तामर्चयते सम्यक्पौर्णमास्यां विशेषतः । सर्वान्कामानवाप्नोति स मनोवांछितां स्तदा

যি জনে তেঁওক সঠিক বিধিৰে আৰাধনা কৰে—বিশেষকৈ পূৰ্ণিমাৰ দিনা—সেই জনে সকলো কামনা, মনত লুকাই থকা ইচ্ছাও, তেতিয়াই লাভ কৰে।

Verse 92

या नारी कुरुते भक्त्या दीपदानं तदग्रतः । रक्ततंतुभिराज्येन श्रूयतां तस्य यत्फलम्

যি নাৰী ভক্তিভাৱে তেঁওৰ সন্মুখত দীপদান কৰে—ৰঙা সুঁতা-বাতি আৰু ঘিউৰে প্ৰজ্বলিত দীপ—তেনে কৰ্মৰ ফল কি, শুনা।

Verse 93

यावन्तस्तंतवस्तस्य दह्यंते दीप संभवाः । मुहूर्तानि च यावंति घृतदीपश्च तिष्ठति । तावज्जन्मसहस्राणि सा स्यात्सौभाग्यभांगिनी

সেই দীপৰ যিমান সুঁতা-বাতি জ্বলি নিঃশেষ হয়, আৰু ঘিউৰ দীপ যিমান মুহূৰ্ত জ্বলি থাকে—সিমান হাজাৰ জন্মলৈকে সেই নাৰী সৌভাগ্যৰ অংশীদাৰ হয়।

Verse 94

पुत्रपौत्रसमोपेता धनिनी शील मंडना न दुर्भगा न वन्ध्या च न च काणा विरूपिका

সেই নাৰী পুত্ৰ-পৌত্ৰসহিতা, ধনৱতী আৰু শীল-গুণে বিভূষিতা হয়—নহয় অভাগিনী, নহয় বন্ধ্যা, নহয় কাণী, আৰু নহয় বিকৃত-ৰূপা।

Verse 95

या नृत्यं कुरुते नारी विधवापि तदग्रतः । गीतं वा कुरुते तत्र तस्याः शृणुत यत्फलम्

যি নাৰী—বিধৱাও হ’লেও—তেঁওৰ সন্মুখত তাত নৃত্য কৰে বা গীত গায়, তেনে কৰ্মৰ ফল তাই কি পায়, শুনা।

Verse 96

यथायथा नृत्यमाना स्वगात्रं विधुनोति च । तथातथा धुनोत्येव यत्पापं प्रकृतं पुरा

যি যি ধৰণে নাচি নাচি নিজৰ অংগ-প্ৰত্যংগ কঁপাই তোলে, সেই সেই পৰিমাণে পূৰ্বতে কৰা পাপসমূহো সি ঝাৰি পেলায়।

Verse 97

यावन्तो जन्तवो गीतं तस्याः शृण्वंति तत्र च । तावंति दिवि वर्षाणि सहस्राणि वसेच्च सा

তাত যিমান যিমান জীৱে তাইৰ পবিত্ৰ গীত শুনে, সিমান সিমান সহস্ৰ বছৰৰ বাবে সি স্বৰ্গলোকে বাস কৰে।

Verse 98

सावित्रीं या समुद्दिश्य फलदानं करोति सा । फलसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

যি সাৱিত্ৰীক উদ্দেশ্য কৰি ফল দান কৰে, সি দিয়া ফলৰ সংখ্যাৰ সমান যুগধৰি স্বৰ্গত আনন্দ ভোগ কৰে।

Verse 99

मिष्टान्नं यच्छते यश्च नारीणां च विशेषतः । तस्या दक्षिणमूर्तौ च भर्त्राढ्यानां द्विजोत्तमाः । स च सिक्थप्रमाणानि युगा नि दिवि मोदते

আৰু যি মিঠা অন্ন দান কৰে—বিশেষকৈ নাৰীসকলক—তাইৰ দক্ষিণমূৰ্তিৰ সন্মুখত, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, সিও দানৰ ‘সিক্থ’ পৰিমাপ অনুসাৰে যুগধৰি স্বৰ্গত আনন্দ ভোগ কৰে।

Verse 100

यः श्राद्धं कुरुते तत्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । रसेनैकेन सस्येन तथैकेन द्विजोत्तमाः । तस्यापि जायते पुण्यं गयाश्राद्धेन यद्भवेत्

যি কোনোবাই তাত যথাযথ শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰাদ্ধ কৰে—হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল—মাত্ৰ এটা ৰসাল ব্যঞ্জন আৰু এটা দানা-অৰ্পণেই হ’লেও, গয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰিলে যি পুণ্য হয় তেনে পুণ্য সিও লাভ কৰে।

Verse 101

यः करोति द्विजस्तस्या दक्षिणां दिशमाश्रितः । सन्ध्योपासनमेकं तु स्वपत्न्या क्षिपितैर्जलैः

যদি কোনো দ্বিজ পুৰুষ তাইৰ দক্ষিণ দিশত আশ্ৰয় লৈ, নিজ পত্নীয়ে ছিটাই দিয়া জলেৰে কেৱল একবাৰো সন্ধ্যা-উপাসনা কৰে,

Verse 102

सायंतने च संप्राप्ते काले ब्राह्मणसत्तमाः । तेन स्याद्वंदिता संध्या सम्यग्द्वादशवार्षिकी

যেতিয়া সন্ধিয়াৰ সময় উপস্থিত হয়, হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল, সেই কৰ্মৰ দ্বাৰা সন্ধ্যা যথাযথভাৱে বন্দিত হয়, যেন বাৰ বছৰৰ অনুশীলনৰ পুণ্য।

Verse 103

यो जपेद्ब्राह्मणस्तस्याः सावित्रीं पुरतः स्थितः । तस्य यत्स्यात्फलं विप्राः श्रूयतां तद्वदामि वः

যদি কোনো ব্ৰাহ্মণ তাইৰ সন্মুখত থিয় হৈ সাৱিত্ৰী মন্ত্র জপ কৰে, তেন্তে শুনা, হে ব্ৰাহ্মণসকল; তাৰ ফল মই তোমালোকক কওঁ।

Verse 104

दशभिर्ज्जन्मजनितं शतेन च पुरा कृतम् । त्रियुगे तु सहस्रेण तस्य नश्यति पातकम्

দশবাৰ জপে এই জন্মত উৎপন্ন পাপ নাশ হয়; শতবাৰে পূৰ্বে কৃত পাপ; আৰু সহস্ৰবাৰে তিন যুগৰ ভিতৰত সঞ্চিত পাপো লয় পায়।

Verse 105

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चमत्कारपुरं प्रति । गत्वा तां पूजयेद्देवीं स्तोतव्या च विशेषतः

সেয়ে সকলো প্ৰয়াসে চমৎকাৰপুৰলৈ গৈ সেই দেৱীক পূজা কৰিব লাগে, আৰু বিশেষকৈ স্তোত্ৰেৰে তেওঁৰ স্তৱন কৰিব লাগে।

Verse 106

सावित्र्या इदमाख्यानं यः पठेच्छृणुयाच्च वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सुखभागत्र जायते

যিয়ে সাৱিত্ৰীৰ এই পবিত্ৰ আখ্যান পঢ়ে বা শুনে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ এই লোকত সুখৰ ভাগী হয়।

Verse 107

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । सावित्र्याः कृत्स्नं माहात्म्यं किं भूयः प्रवदाम्यहम्

হে দ্বিজোত্তমসকল, তোমালোকে যি সুধিছিলা সেয়া সকলো মই কৈ দিলোঁ। সাৱিত্ৰীৰ সম্পূৰ্ণ মাহাত্ম্য বৰ্ণিত হ’ল—এতিয়া মই আৰু কি ক’ম?

Verse 192

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्रीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ ষষ্ঠ ভাগ নাগৰখণ্ডত, পবিত্ৰ হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত—“সাৱিত্ৰী-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামৰ ১৯২তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।