Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

स तत्प्राप्नोत्यसंदिग्धं वांछिताच्च चतुर्गुणम् । पक्वान्नस्य कृतास्तत्र दृश्यंते पर्वताः शुभाः

Transliteration

sa tatprāpnotyasaṃdigdhaṃ vāṃchitācca caturguṇam | pakvānnasya kṛtāstatra dṛśyaṃte parvatāḥ śubhāḥ

Translation

সেয়া নিঃসন্দেহে লাভ কৰে—ইচ্ছাৰ চাৰিগুণ অধিক। তাত পাকভোজনৰ শুভ ঢিপবোৰ পৰ্বতৰ দৰে দেখা গৈছিল।

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असंदिग्धम्: undoubtedly
• असंदिग्धम्: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अ + संदिग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया (adverbial accusative)

• वांछितात्: than what is desired
• वांछितात्: Apadana (Comparison source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वांछित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तुलनाबोधक—'than desired'

• च: and/also
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• चतुर्गुणम्: fourfold
• चतुर्गुणम्: Karma (Result/object complement)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (चतुर्भिः गुणैः/चतुर्गुणं) क्रियाविशेषण/फलविशेषण

• पक्वान्नस्य: of cooked food
• पक्वान्नस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पक्व + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (पक्वम् अन्नम्)

• कृताः: made/formed
• कृताः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'पर्वताः' इति विशेषण

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• दृश्यन्ते: are seen
• दृश्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग: 'are seen'

• पर्वताः: mountains/heaps
• पर्वताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शुभाः: auspicious/splendid
• शुभाः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'पर्वताः' इति विशेषण

Speaker

Sūta (continuation of Sūta uvāca frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: yajña-maṇḍape icchita-phalaṃ catuर्गuṇaṃ labhyate iti āścarya-bhāvaḥ; pakvānna-rāśayaḥ parvata-sadṛśāḥ—bhakṣya, odana, pāyasa, pūpa; sevakāḥ pātraṃ pūrayanti; brāhmaṇāḥ pāṅktiṣu bhunjate; samṛddhi sarvataḥ.

Characters & Entities

• pakvānna (cooked food)
• yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Generosity and sacrifice amplify blessings; dharmic giving returns multiplied results while nourishing the community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative setting; the verse spotlights the yajña’s extraordinary abundance.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied annadāna/bhojana arrangements as part of yajña—large-scale preparation and distribution of cooked food.