Adhyaya 166

Verse 1

सूत उवाच । ऋचीकोऽपि समादाय पुरुषैराप्तकारिभिः । तानश्वान्प्रजगामाथ यत्र गाधिर्व्यवस्थितः

সূতে ক’লে: ঋচীক মুনিও সক্ষম সহায়কৰ সৈতে সেই অশ্বসমূহ গ্ৰহণ কৰি, য’ত গাধি ৰজা অৱস্থিত আছিল, তাত গমন কৰিলে।

Verse 2

तस्मै निवेदयामास कन्यार्थं तान्हयोत्तमान् । गाधिस्तु तान्प्रगृह्याथ योग्यान्वाजिमखस्य च

কন্যা লাভৰ নিমিত্তে তেওঁ সেই উত্তম অশ্বসমূহ নিবেদন কৰিলে। তেতিয়া গাধি ৰজাই সিহঁত গ্ৰহণ কৰি, অশ্বমেধ যজ্ঞৰ বাবেও উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰিলে।

Verse 3

एकैकं परमं तेषां स जगामाथ पार्थिवः । ततस्तां प्रददौ तस्मै कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम्

ৰজাই সিহঁতক একে একে পৰীক্ষা কৰিলে—প্ৰত্যেকেই সৰ্বোত্তম। তাৰপিছত তেওঁ ত্ৰিলোকজুৰি খ্যাত সেই সুন্দৰী কন্যাক তেওঁলৈ দান কৰিলে।

Verse 4

विप्राग्निसाक्षिसंभूतां गृह्योक्तविधिना न्वितः । ततो विवाहे निर्वृत्त ऋचीको मुनिसत्तमः

ব্ৰাহ্মণ আৰু পবিত্ৰ অগ্নিক সাক্ষী কৰি, গৃহ্যবিধিত কোৱা নিয়ম অনুসাৰে বিবাহ সম্পন্ন হ’ল। তাৰপিছত ঋচীক মুনি—মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—সেই বিবাহত তৃপ্ত হল।

Verse 5

तस्याः संवेशने चैव निष्कामः समपद्यत । अथाब्रवीन्निजां भार्यां निष्कामः संस्थितो मुनिः

সহবাসৰ সময়তো তেওঁ নিষ্কাম হৈ থাকিল। তেতিয়া নিষ্কামতাত অটল সেই মুনিয়ে নিজৰ পত্নীক ক’লে।

Verse 6

अहं यास्यामि सुश्रोणि काननं तपसः कृते । त्वं प्रार्थय वरं कंचिद्येनाभीष्टं ददामि ते

হে সুশ্ৰোণি (সুন্দৰ কটিদেশী), তপস্যাৰ কাৰণে মই কাননলৈ যাম। তুমি এটা বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা; যাৰ দ্বাৰা মই তোমাৰ অভীষ্ট দান কৰিম।

Verse 7

सा श्रुत्वा तस्य तद्वाक्यं निष्कामस्य प्रजल्पितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना जगाम जननीं प्रति

নিজৰ নিষ্কাম স্বামীৰ কোৱা সেই বাক্য শুনি, তাই দীন হৈ চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ কৰি মাতৃৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 8

प्रोवाच वचनं तस्य सा निष्कामपते स्तदा । वरदानं तथा तेन यथोक्तं द्विजसत्तमाः

তেতিয়া তাই মাতৃক নিজৰ নিষ্কাম স্বামীৰ বাক্য ক’লে, আৰু তেওঁ যিদৰে কৈছিল ঠিক তেনেদৰেই বৰদান দিব বুলি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতিও জনালে—হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 9

अथ श्रुत्वैव सा माता यथा तज्जल्पितं तया । सुतया ब्राह्मणश्रेष्ठास्ततो वचनमब्रवीत्

তাৰ পাছত মাতৃয়ে কন্যাই কোৱা কথাবোৰ যিদৰে আছিল ঠিক তেনেদৰেই শুনি, তেতিয়া এই বাক্য ক’লে—হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 10

यद्ययं पुत्रि ते भर्ता वरं यच्छति वांछितम् । तत्प्रार्थय सुतं तस्माद्ब्राह्मण्येन समन्वितम्

হে কন্যা, যদি তোমাৰ ভৰ্তাই ইচ্ছিত বৰ দান কৰে, তেন্তে তেওঁৰ পৰা ব্ৰাহ্মণ্য-ধৰ্মগুণে সমন্বিত এটা পুত্ৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা।

Verse 11

मदर्थं चैकपुत्रं च निःशेषक्षात्त्रतेजसा । संयुक्तं याचय शुभे विपुत्राऽहं यतः स्थिता

আৰু মোৰ কাৰণেও, হে শুভে, ক্ষাত্ৰ-তেজৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰভাৰে যুক্ত একমাত্ৰ পুত্ৰৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা; কিয়নো মই পুত্ৰহীনা হৈ আছোঁ।

Verse 12

सा श्रुत्वा जननीवाक्यमृचीकं प्राप्य सुव्रता । अब्रवीज्जननी वाक्यं सर्वं विस्तरतो द्विजाः

মাতৃৰ বাক্য শুনি সেই সুৱ্ৰতা নাৰী ঋচীকক ওচৰলৈ গৈ, হে দ্বিজসকল, মাতৃয়ে কোৱা সকলো কথা বিস্তাৰেৰে সম্পূৰ্ণকৈ ক’লে।

Verse 13

स तस्याश्च वचः श्रुत्वा चकाराथ चरुद्वयम् । पुत्रेष्टिं विधिवत्कृत्वा नमस्कृत्य स्वयंभुवम्

তাইৰ বাক্য শুনি তেওঁ তেতিয়া দুটা চৰু প্ৰস্তুত কৰিলে। বিধিমতে পুত্ৰেষ্টি যজ্ঞ সম্পন্ন কৰি, স্বয়ম্ভূ প্ৰভুক নমস্কাৰ কৰিলে।

Verse 14

एकस्मिन्योजयामास ब्राह्म्यं तेजोऽखिलं च सः । क्षात्रं तेजस्तथान्यस्मिन्सकलं द्विजसत्तमाः

এটা অংশত তেওঁ ব্ৰাহ্মণ্য তেজৰ সমগ্ৰ প্ৰভাৱ সংযোজিত কৰিলে; আন অংশত তেওঁ সম্পূৰ্ণকৈ ক্ষাত্ৰ তেজ সংযোজিত কৰিলে, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 15

भार्यायै प्रददौ पूर्वं ब्राह्म्यं च चरुमुत्त मम् । अब्रवीत्प्राशयित्वैनमश्वत्थालिंगनं कुरु

প্ৰথমে তেওঁ নিজৰ পত্নীক ব্ৰাহ্মণ্য শক্তিযুক্ত সেই উত্তম চৰু দিলে আৰু ক’লে: ‘ইয়াক প্ৰসাদৰূপে খুৱাই, তাৰ পাছত অশ্বত্থ গছক আলিঙ্গন কৰা।’

Verse 16

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं ब्राह्म्यतेजःसमन्वितम् । द्वितीयश्चरुको यश्च तं त्वं मात्रे निवे दय

তেতিয়া তুমি ব্ৰাহ্মণ্য তেজে সমন্বিত এজন যোগ্য পুত্ৰ লাভ কৰিবা। দ্বিতীয় চৰুটো তুমি তোমাৰ মাতৃক অৰ্পণ কৰিবা।

Verse 17

अब्रवीच्च ततस्तां तु ऋचीको मुनिसत्तमः । त्वमेनं चरुकं प्राश्य न्यग्रोधालिंगनं कुरु

তেতিয়া মুনিশ্ৰেষ্ঠ ঋচীকে তাইক ক’লে: ‘তুমি এই চৰু ভক্ষণ কৰি ন্যাগ্ৰোধ (বট) গছক আলিঙ্গন কৰা।’

Verse 18

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं संयुक्तं क्षात्रतेजसा । निःशेषेण महाभागे न मे स्याद्वचनं वृथा

তেতিয়া তুমি ক্ষাত্ৰ তেজে সংযুক্ত এজন যোগ্য পুত্ৰ লাভ কৰিবা। হে মহাভাগে, সম্পূৰ্ণৰূপে—মোৰ বাক্য কেতিয়াও বৃথা নহ’ব।

Verse 19

एवमुक्त्वा ऋचीकस्तु स विसृज्य च तेजसी । सुहृष्टो ब्राह्मणश्रेष्ठः स्वयं च महितोऽभवत्

এইদৰে ক’লে ঋচীকে সেই দুয়োটা তেজস্বী শক্তি বিসৰ্জন কৰিলে। ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠজন আনন্দিত হ’ল আৰু নিজেও মহাসন্মানিত হ’ল।

Verse 20

ते चैव तु गृहे गत्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । ऊचतुश्च मिथस्ते च सत्यमेतद्भविष्यति

তাৰ পাছত তেওঁলোকে গৃহলৈ গ’ল, অন্তৰত আনন্দে ভৰপূৰ হৈ। আৰু পৰস্পৰে ক’লে: ‘নিশ্চয়েই এইটো সত্য হৈ উঠিব।’

Verse 21

ततो माता सुतां प्राह आत्मार्थे सकलो जनः । विशेषं कुरुते कृत्ये सामान्ये च व्यवस्थिते

তেতিয়া মাতৃয়ে কন্যাক ক’লে— ‘নিজ স্বাৰ্থৰ বাবে সকলো লোকে কৰ্মত বিশেষ ভেদ কৰে, যদিও বিষয়টো সাধাৰণ আৰু আগতেই স্থিৰ হৈ থাকে।’

Verse 22

तत्तवार्थं कृतोऽनेन यश्चरुश्चारुलोचने । यस्तस्मिन्विहितोऽनेन मन्त्रग्रामो भविष्यति । विशेषेण महाभागे सत्यमेतन्मयोदितम्

হে চাৰুলোচনে, সত্য উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰিবলৈ এই পবিত্ৰ চৰু প্ৰস্তুত কৰা হৈছে; আৰু ইয়াত প্ৰয়োগযোগ্য মন্ত্ৰসমূহৰ সমগ্ৰ গুচ্ছ তেওঁ বিধিপূৰ্বক নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। হে মহাভাগে, বিশেষকৈ তোমাক কওঁ—এইয়াই মোৰ সত্য বাক্য।

Verse 23

तस्माच्च चरुकं मह्यं त्वं गृहाण शुचिस्मिते । आत्मीयं मम यच्छस्व वृक्षाभ्यां च विपर्ययः । क्रियतां च महाभागे येन मे स्यात्सुतोत्तमः

সেয়ে হে শুচিস্মিতে, মোৰ নিমিত্তে এই চৰু তুমি গ্ৰহণ কৰা। তোমাৰ যি নিজস্ব, সেয়া মোক দিয়া; আৰু দুটা বৃক্ষৰ বিষয়ে যি উলট-পালট/বদলাবদলি প্ৰয়োজন, সেয়া সম্পন্ন কৰা হওক। হে মহাভাগে, এনে কৰাঁ যাতে মোৰ উত্তম পুত্ৰ লাভ হয়।

Verse 24

राज्यकर्मणि दक्षश्च शूरः परबलार्दनः । त्वदीयो द्विजमात्रोऽपि तव तुष्टिं करिष्यति

সেয়ে ৰাজ্যকৰ্মত দক্ষ, বীৰ, আৰু শত্রুবল দমনকাৰী হ’ব। যদিও সেয়ে কেৱল জন্মগত দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) হ’ব, তথাপি সেয়ে তোমাক সন্তুষ্টি দিব।

Verse 25

अथ सा विजने प्रोक्ता तया मात्रा यशस्विनी । अकरोद्व्यत्ययं वृक्षे चरौ च द्विजसत्तमाः

তাৰ পাছত যশস্বিনী মাতৃয়ে একান্তত তাক উপদেশ দিলে; আৰু সেয়ে উত্তম ব্ৰাহ্মণসকলৰ সৈতে বৃক্ষ আৰু চৰু সম্পৰ্কীয় নিৰ্ধাৰিত বদলাবদলি সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 26

ततः पुंस वने स्नाते ते शुभे चारुलोचने । दधाते गर्भमेवाथ भर्तुः संयोगतः क्षणात्

তেতিয়া, হে শুভ চাৰুলোচনে, পুৰুষে বনত স্নান কৰাৰ পাছত, স্বামীৰ সৈতে সংযোগ হোৱামাত্ৰ সেই ক্ষণতেই তাই গৰ্ভধাৰণ কৰিলে।

Verse 27

ततस्तु गर्भमासाद्य सा च त्रैलोक्यसुन्दरी । क्षात्त्रेण तेजसा युक्ता तत्क्षणात्समपद्यत । मनो राज्ये ततश्चक्रे हस्त्यश्वारोहणोद्भवे

কিন্তু গৰ্ভ লাভ কৰামাত্ৰেই ত্ৰিলোক-সুন্দৰী সেই নাৰী তৎক্ষণাৎ ক্ষত্ৰিয়সদৃশ তেজে যুক্ত হ’ল। তাৰ পাছত তাইৰ মন ৰাজ্যাভিলাষলৈ, হাতী-ঘোঁৰা আৰোহণজনিত কৰ্মলৈ ধাৱিত হ’ল।

Verse 28

युद्धवार्त्तास्तथा चक्रे देवासुरगणोद्भवाः । शृणोति च तथा नित्यं विलासेषु मनो दधे । अनुष्ठानं ततश्चक्रे मनोराज्यसमुद्भवम्

তাই যুদ্ধৰ কথাবাৰ্তাও কৰিলে, যি দেৱ-অসুৰগণৰ দলে দলে উদ্ভৱ। তেনে বৃত্তান্ত নিত্য শুনি তাই বিলাসত মন স্থাপন কৰিলে। তাৰ পাছত তাই ৰাজসিক কল্পনাৰ পৰা জন্মা অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 29

पितुर्गृहात्समानीय जात्यानश्वांस्तथा गजान् । रक्तानि चैव वस्त्राणि काश्मीराद्यं विलेपनम्

তাই পিতৃগৃহৰ পৰা উৎকৃষ্ট জাতিৰ ঘোঁৰা আৰু গজ আনিলে; লগতে ৰক্তবৰ্ণ বস্ত্ৰ আৰু কাশ্মীৰ (কেশৰ) আদি লেপন-সাজসজ্জাৰ দ্ৰব্যও আনিলে।

Verse 30

तद्दृष्ट्वा चेष्टितं तस्या राज्यार्हं बहुभोगधृक् । ब्राह्मणार्हैः परित्यक्तं समाचारैश्च कृत्स्नशः

তাইৰ এই আচৰণ দেখি—যি ৰাজ্যোপযুক্ত আৰু বহু ভোগে ভৰপূৰ—সেইটো ব্ৰাহ্মণোপযুক্ত আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু সমগ্ৰ সদাচাৰ-নিয়মৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বিচ্যুত বুলি বুজিলে।

Verse 31

अब्रवीच्च ततः क्रुद्धो धिक्पापे किमिदं कृतम् । व्यत्ययो विहितो नूनं चरुकस्य नगस्य च

তেতিয়া তেওঁ ক্ৰুদ্ধ হৈ ক’লে— “ধিক্, পাপিনী! এইটো তুমি কি কৰিলা? নিশ্চয় চৰু আৰু নাগ (বৃক্ষ) দুয়োটাৰ বিধান উলটাই দিয়া হ’ল।”

Verse 32

क्षत्रियार्हं द्विजाचारैः सकलैः परिवर्जितम्

“এই লক্ষণ ক্ষত্ৰিয়ৰ বাবে যোগ্য, আৰু দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) সকলৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বঞ্চিত।”

Verse 33

चीरवल्कलसंत्यक्तं स्नानजाप्यविवर्जितम् । संयुक्तं विविधैर्गन्धैर्मृगनाभिपुरःसरैः

“ই চীৰ-ৱল্কল (খৰখৰীয়া বস্ত্ৰ আৰু বাকল-বস্ত্ৰ) ত্যাগ কৰা; আৰু স্নান-জপ ত্যাগ নকৰে। ই নানা সুগন্ধিৰে যুক্ত, য’ত মৃগনাভি (কস্তূৰী) আগভাগে আছে।”

Verse 34

तव माता शमस्था सा जपहोमपरायणा । तीर्थयात्रापरा चैव वेदश्रवणलालसा

“তোমাৰ মাতৃ শমত স্থিত; তেওঁ জপ আৰু হোমত পৰায়ণা। তেওঁ তীৰ্থযাত্ৰাত ৰত আৰু বেদ-শ্ৰৱণৰ প্ৰতি লালসাময়ী।”

Verse 35

तस्मात्ते क्षत्रियः पुत्रो भविष्यति न संशयः

“সেইহেতু তোমাৰ পুত্ৰ ক্ষত্ৰিয় হ’ব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 36

मातुश्च ब्राह्मणश्रेष्ठो ब्रह्मचर्यकथापरः । भविष्यति सुतश्चिह्नैर्गर्भलक्षणसंभवैः

তোমাৰ মাতৃৰ গৰ্ভত এজন পুত্ৰ জন্মিব—ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, ব্ৰহ্মচৰ্যৰ কথাত নিবিষ্ট; গৰ্ভলক্ষণৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা চিহ্নেৰে সেই কথা প্ৰকাশ পাব।

Verse 37

यस्मादुदीरितः पूर्वं श्लोकोऽयं शास्त्रचिन्तकैः । यादृशा दोहदाः सन्ति सगर्भाणां च योषिताम्

কাৰণ এই শ্লোকটি পূৰ্বে শাস্ত্ৰচিন্তকসকলে উচ্চাৰণ কৰিছিল, য’ত গৰ্ভৱতী নাৰীৰ ভিতৰত উদ্ভৱ হোৱা দোহদা—আকাঙ্ক্ষা—কেনেকুৱা হয়, সেই বৰ্ণনা আছে।

Verse 38

तादृगेव स्वभावेन तासां पुत्रोऽत्र जायते । सैवमुक्ता भयत्रस्ता वेपमाना कृतांजलिः

সেই একে স্বভাৱ অনুসৰেই তাসঁৰ পুত্ৰ ইয়াত জন্মে। এইদৰে কোৱা হ’লে তাই ভয়ত আতংকিত হৈ, কঁপিবলৈ ধৰিলে আৰু কৃতাঞ্জলি হৈ থিয় দিলে।

Verse 39

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतत्प्रभो वाक्यं यत्त्वया समुदाहृतम्

চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ, দীন হৈ তাই এই বাক্য ক’লে—“হে প্ৰভু, তুমি যি উচ্চাৰণ কৰিলা, সেই বাক্য সত্যই সত্য।”

Verse 40

अतीतानागतं वेत्ति विना लिंगैर्भवानिह । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्याद्ब्राह्मणः सुतः । क्षत्रियस्य तु पुत्रस्य भवान्नार्हः कथंचन

তুমি ইয়াত বাহ্য লিঙ্গ নথাকিলেও অতীত-অনাগত সকলো জানো। সেয়ে মোৰ ওপৰত কৃপা কৰা, যেন মোৰ পুত্ৰ ব্ৰাহ্মণ হয়; কিন্তু ক্ষত্ৰিয় পুত্ৰৰ সৈতে তোমাৰ কোনো সম্পৰ্ক কেতিয়াও যোগ্য নহয়।

Verse 41

ऋचीक उवाच । यत्किंचिद्ब्रह्मतेजः स्यात्तन्न्यस्तं ते चरौ मया । क्षात्त्रं तेजश्च ते मातुर्व्यत्ययं च कथंचन । करोमि वाधमो लोके शास्त्र स्य च व्यतिक्रमम्

ঋচীক ক’লে: ‘যিমানেই ব্ৰাহ্মণ্য-তেজ থাকক, সেয়া মই তোমাৰ চৰু (যজ্ঞ-আহুতি)ত ন্যস্ত কৰিলোঁ। আৰু তোমাৰ মাতৃৰ ক্ষাত্ৰ-তেজ—তাৰ কিছুমান উলট-পালট—মই ঘটালোঁ; সেয়ে লোকত মই নিন্দিত হ’ম আৰু শাস্ত্ৰৰ বিধি লঙ্ঘন কৰিম।’

Verse 42

पत्न्युवाच । यद्येवं भृगुशार्दूल मम पौत्रोऽत्र यो भवेत् । क्षात्त्रं तेजोऽखिलं तस्य गात्रे भूया त्त्वयाऽहृतम्

পত্নীয়ে ক’লে: ‘যদি তেনেহ’লে, হে ভৃগুশাৰ্দূল, মোৰ বংশত যি পৌত্ৰ জন্মিব, তাৰ দেহৰ সকলো ক্ষাত্ৰ-তেজ তুমি আহৰি উলটাই নি’বা।’

Verse 43

पुत्रस्तु ब्राह्मणश्रेष्ठो भूयादभ्यधिकस्तव

‘কিন্তু তোমাৰ পুত্ৰ ব্ৰাহ্মণসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ হওক—অথচ তোমাতকৈও অধিক।’

Verse 44

ऋचीक उवाच । एवं भवतु मद्वाक्यात्पुत्रस्ते ब्राह्मणः शुभे । पौत्रः सुदुर्द्धरः संख्ये संयुक्तः क्षात्त्रतेजसा

ঋচীক ক’লে: ‘মোৰ বাক্য অনুসাৰে তেনেই হওক, হে শুভে। তোমাৰ পুত্ৰ ব্ৰাহ্মণ হ’ব; আৰু তোমাৰ পৌত্ৰ যুদ্ধত অতি দুৰ্ধৰ হ’ব, ক্ষাত্ৰ-তেজেৰে সংযুক্ত।’

Verse 45

ततः सत्यं वरं लब्ध्वा प्रसन्नवदना सती । मातुर्निवेदयामास तत्सर्वं कांत जल्पितम्

তাৰ পিছত সত্য বৰ লাভ কৰি, আনন্দে উজ্জ্বল মুখে সেই সতি নাৰীয়ে নিজৰ প্ৰিয়ৰ কোৱা সকলো কথা মাতৃক জনালে।

Verse 46

ततः सा दशमे मासि संप्राप्ते गुरुदैवते । नक्षत्रे जनयामास पुत्रं बालार्कसन्निभम्

তাৰ পাছত দশম মাহ উপস্থিত হোৱাত, গুৰু (বৃহস্পতী) অধিষ্ঠিত নক্ষত্ৰ আহিল যেতিয়া, তেতিয়া তাই উদীয়মান প্ৰভাত সূৰ্য সদৃশ দীপ্তিমান পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 47

ब्राह्म्या लक्ष्म्या समोपेतं निधानं तपसां शुचि । जमदग्निरिति ख्यातो योऽसौ त्रैलोक्यविश्रुतः । तस्य पुत्रोभवत्ख्यातो रामोनाम महायशाः

ব্ৰাহ্মণীয় লক্ষ্মীৰে সমন্বিত, শুচি আৰু তপস্যাৰ নিধান—সেইজন জামদগ্নি নামে খ্যাত হ’ল, যি ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত। তেওঁৰ খ্যাতিমান পুত্ৰ হ’ল মহাযশস্বী ৰাম নামে।

Verse 48

एकविंशतिदा येन धरा निःक्षत्रिया कृता । क्षात्त्रतेजःप्रभावेन पितामहप्रसादतः

তেওঁ একুশ বাৰ পৃথিৱীক ‘ক্ষত্ৰিয়শূন্য’ কৰিলে—ক্ষাত্ৰ তেজৰ প্ৰভাৱত আৰু পিতামহৰ অনুগ্রহত।

Verse 166

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परशुरामोत्पत्तिवर्णनंनाम षट्षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে পবিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত—একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ অন্তৰ্গত—ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যত, “পৰশুৰামৰ উৎপত্তিৰ বৰ্ণনা” নামক অধ্যায়, অৰ্থাৎ ১৬৬তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।