
এই অধ্যায়ত পৰস্পৰ-সংযুক্ত দুটা ঘটনা বৰ্ণিত। প্ৰথমে, সত্যসন্ধ লিঙ্গৰ দক্ষিণ ভাগৰ ওচৰত যোগাসন ধৰি প্ৰাণসংহাৰ কৰে। ব্ৰাহ্মণসকলে অন্ত্যেষ্টিৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ আহোঁতে দেহ হঠাৎ অন্তৰ্ধান হয়; সকলোৱে বিস্মিত হৈ লিঙ্গপূজাৰ বিধি-নিয়ম অধিক দৃঢ় কৰে। এই ক্ষেত্ৰ ভক্তসকলৰ বাবে নিত্য বৰদাতা আৰু পাপ-মল হৰণকাৰী বুলি কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত বংশ ক্ষীণ হোৱাত ৰজা নথকা অৱস্থাত “মৎস্য-ন্যায়” সদৃশ অরাজকতাৰ আশংকা মন্ত্ৰী আৰু ব্ৰাহ্মণসকলে প্ৰকাশ কৰে। সত্যসন্ধ পুনৰ ৰাজধৰ্ম গ্ৰহণ নকৰি, পূৰ্বদৃষ্টান্তভিত্তিক আচার-উপায় দেখুৱায়—পৰশুৰামে ক্ষত্ৰিয় নিধন কৰাৰ পাছত ক্ষত্ৰিয় পত্নীসকলে সন্তানাৰ্থে ব্ৰাহ্মণৰ আশ্ৰয় লৈ ‘ক্ষেত্ৰজ’ ৰজা জন্ম দিছিল। তাৰ পিছত বশিষ্ঠ-কুণ্ড নামৰ পুত্ৰপ্ৰদ তীৰ্থৰ কথা আহে; নিৰ্দিষ্ট সময়ত স্নান কৰিলে গৰ্ভসিদ্ধি হয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শেষত প্ৰসিদ্ধ ৰজা অট (অটোন) জন্মে; ৰাজপথে গমনকালত দিৱ্য আকাশবাণীয়ে তেওঁৰ নামৰ ব্যুৎপত্তি প্ৰকাশ কৰে। অটে অটেশ্বৰ-লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; মাঘ চতুৰ্দশীত পূজা আৰু পুত্ৰপ্ৰদ কুণ্ডত স্নানক সন্তানসুখ আৰু কল্যাণদায়ক বুলি মহিমা কৰা হৈছে।
Verse 1
सूत उवाच । सत्यसन्धोपि हृष्टात्मा सतां दृष्ट्वा सुखान्विताम् । अभीष्टपतिना युक्तां कृतकृत्यो बभूव ह
সূত ক’লে: সত্যনিষ্ঠ হ’লেও তেওঁ অন্তৰত আনন্দিত হ’ল; সুখে সমৃদ্ধা সৎ নাৰীক ইষ্ট পতিৰ সৈতে যুক্ত দেখিয়ে তেওঁ নিজক কৃতকৃত্য বুলিলে।
Verse 2
ततस्तस्यैव लिंगस्य दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । दृढं पद्मासनं कृत्वा सम्यग्ध्यानपरायणः
তেতিয়া সেই একে লিঙ্গৰ দক্ষিণ মূৰ্তিত আশ্ৰয় লৈ, তেওঁ দৃঢ় পদ্মাসন কৰি যথাবিধ ধ্যানত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন হ’ল।
Verse 3
आत्मानमात्मनैवाथ ब्रह्मद्वारेण संस्थितः । ततो निःसारयामास पुलकेन समन्वितः
তাৰ পাছত ‘ব্ৰহ্ম-দ্বাৰ’ত স্থিত হৈ, তেওঁ নিজৰ অন্তৰশক্তিৰে নিজৰ আত্মাক প্ৰস্থান কৰালে, আৰু ৰোমাঞ্চে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।
Verse 4
अथ ते ब्राह्मणास्तस्य चमत्कारपुरोद्भवाः । देवता दर्शनार्थाय प्राप्ता दृष्ट्वा कलेवरम्
তেতিয়া সেই ব্ৰাহ্মণসকল, আশ্চৰ্য ঘটনাৰ চমৎকাৰত বিস্মিত হৈ, দেবতাৰ দৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে আহি কলেৱৰটো দেখিলে।
Verse 5
अप्रियं तेजसा हीनं मृतमस्पृश्यतां गतम् । लिंगस्य नातिदूरस्थं दाह्यार्थं यत्नमास्थिताः
সেই শৱটো অপ্ৰিয়, তেজহীন, মৃত আৰু অস্পৃশ্য বুলি গণ্য; সেয়ে লিঙ্গৰ পৰা বেছি দূৰ নহয়, দাহকাৰ্যৰ বাবে তেওঁলোকে চেষ্টা আৰম্ভ কৰিলে।
Verse 6
यावद्गुर्वीं चितां कृत्वा तमन्वेष्टुं समुद्यताः । तावन्नष्टं शवं तच्च ज्ञायते नैव कुत्रचित्
যেতিয়াই তেওঁলোকে গম্ভীৰভাৱে গঢ়া গুৰুভাৰ চিতা সাজি তাক বিচাৰিবলৈ উদ্যত হ’ল, তেতিয়াই শৱটো নষ্ট হৈ গ’ল; ক’তো একো খবৰ পোৱা নগ’ল।
Verse 7
ततश्च विस्मयाविष्टास्तं प्रशंसासमन्वितैः । वचनैर्बहुशो भूयो विकथ्य च मुहुर्मुहुः
তেতিয়া বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ তেওঁলোকে বহু বাক্যৰে তেওঁক প্ৰশংসা কৰি, পুনঃ পুনঃ, বাৰে বাৰে ক’বলৈ ধৰিলে।
Verse 8
ततस्तस्योत्थलिंगस्य सर्वं पूजादिकं च यत् । सर्वे निरूपयामासुः सप्तविंशतिमध्यतः
তাৰ পাছত সেই প্ৰকাশিত (উত্থিত) লিঙ্গৰ পূজা আদি সকলো বিধি তেওঁলোকে সাৱধানে নিৰূপণ কৰিলে, সকলোকে যথাক্ৰমে সুশৃঙ্খলভাৱে স্থাপন কৰি।
Verse 9
लिंगानां तद्भवेन्नित्यं सत्यसंधस्य भूपतेः । कामदं भक्तजंतूनां सर्वपातकनाशनम्
সেই লিঙ্গ সত্যসংকল্প ৰজাৰ নিত্যস্থিত লিঙ্গ হৈ পৰিল; ভক্ত প্ৰাণীসকলৰ কামনা পূৰণ কৰে আৰু সকলো পাপ বিনাশ কৰে।
Verse 10
ऋषय ऊचुः । चमत्कारनरेंद्रस्य वंशे क्षीणे महामते । आनर्त्ताधिपतिः कोऽन्यस्तत्र राजा बभूव ह
ঋষিসকলে ক’লে: “হে মহামতি! চমৎকাৰ নৰেন্দ্ৰৰ বংশ ক্ষীণ হ’লে, তাত আনর্তৰ অধিপতি হিচাপে আন কোন ৰজা হ’ল?”
Verse 11
सूत उवाच । बृहद्बले हते भूपे संग्रामे द्विजसत्तमाः । पुत्रबंधुसमायुक्ताः सर्व लोकाः समाययुः
সূতে ক’লে: “হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! যুদ্ধত ভূপ বृहদ্বল নিহত হ’লে, পুত্ৰ আৰু আত্মীয়-স্বজনসহ সকলো বৰ্গৰ লোক একেলগে সমবেত হ’ল।”
Verse 12
यत्रस्थः स महीपालः सत्यसंधस्तपोन्वितः । शोकोद्विग्नास्ततः प्राहुस्तं भूपं रहसि स्थितम्
তাত পৃথিৱীৰ পালনকৰ্তা সেই মহীপাল, সত্য-সংকল্প আৰু তপস্যাৰে বিভূষিত, তাতেই অৱস্থিত আছিল। শোকে ব্যাকুল হৈ তেওঁলোকে একান্তত বহি থকা সেই ভূপক গোপনে ক’লে।
Verse 13
क्षीणोऽयं तावको वंशो न कश्चिद्विद्यते यतः । दायादोऽपि कथं पृथ्वी संप्रतीयं भविष्यति
“আপোনাৰ বংশ ক্ষীণ হৈ গৈছে, কিয়নো কোনো লোক অৱশিষ্ট নাই। দায়াদো নাথাকিলে এতিয়াৰ পৰা এই পৃথিৱী-ৰাজ্য কেনেকৈ চলিব?”
Verse 14
अराजके नृपश्रेष्ठ मात्स्यो न्यायः प्रवर्तते । राष्ट्रे चैव पुरे चैव ग्रामे चैव विशेषतः
“হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! ৰজা নাথাকিলে ‘মাৎস্য-ন্যায়’ প্ৰৱৰ্তে—সমগ্ৰ ৰাজ্যত, নগৰত, আৰু বিশেষকৈ গাঁৱত।”
Verse 15
परदाररता ये च ये च तस्करवृत्तयः । सर्वे राजभयाद्राजन्मर्यादां पालयंति वै
“যিসকল পৰস্ত্ৰী-আসক্ত আৰু যিসকল চৌৰ্যবৃত্তিত জীৱন যাপন কৰে—সকলো, হে ৰাজন, কেৱল ৰাজদণ্ডৰ ভয়তে মাত্ৰ্যাদা পালন কৰে।”
Verse 16
तस्मात्त्वं तप उत्सृज्य राज्यं पूर्वक्रमागतम् । कुरु राज्यं तथा दारान्पुत्रार्थं प्राप्य मा चिरम्
“সেয়ে, তুমি এই তপস্যা ত্যাগ কৰি, পূৰ্বপুৰুষৰ ক্ৰমে আহি পোৱা ৰাজ্য গ্ৰহণ কৰা। ৰাজ্য শাসন কৰা, আৰু পুত্ৰলাভৰ বাবে শীঘ্ৰে পত্নী গ্ৰহণ কৰা—বিলম্ব নকৰিবা।”
Verse 17
राजोवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा न राज्यं कर्तुमुत्सहे । न सुतानां न दाराणां संग्रहं च कथंचन
ৰাজাই ক’লে: “হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, মই সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰিছোঁ; ৰাজ্য শাসন কৰিবলৈ মোৰ মন নাই। পুত্ৰ বা পত্নীৰ দায়িত্বো কোনো প্ৰকাৰেই গ্ৰহণ কৰিব নোখোজোঁ।”
Verse 18
तत्पुत्रार्थं प्रवक्ष्यामि युष्माकं स्वामिनः कृते । उपायं येन राजा स्यादानर्त्तो लोकपालकः
আপোনালোকৰ স্বামীৰ পুত্ৰ-প্ৰাপ্তিৰ হেতু মই এক উপায় ক’ম, যাৰ দ্বাৰা ৰজা—যি এতিয়া ৰক্ষকহীন—পুনৰ লোকৰ পালক হ’ব পাৰে।
Verse 19
जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्रं निपातितम् । गर्भस्थमपि कार्त्स्न्येन कोपोपहतचेतसा
যেতিয়া জামদগ্ন্য ৰাম (পৰশুৰাম) ক্ৰোধে আঘাতপ্ৰাপ্ত চিত্তে ক্ষত্ৰিয় বংশক সম্পূৰ্ণৰূপে নিপাত কৰিলে—গৰ্ভস্থসকলকো সৰ্বাংশে বিনাশ কৰিলে—
Verse 20
ततः क्षत्रियभार्याः प्रागृतुस्नानात्समाययुः । ब्राह्मणान्पुत्रजन्मार्थं न कामार्थं कथंचन
তেতিয়া ক্ষত্ৰিয়সকলৰ পত্নীসকলে প্ৰথমে ঋতুস্নান সম্পন্ন কৰি, পুত্ৰ-জন্মৰ হেতু ব্ৰাহ্মণসকলৰ ওচৰলৈ আহিল; কামাসক্তিৰ বাবে কেতিয়াও নহয়।
Verse 21
ततः पुत्राः समुत्पन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । क्षेत्रजा भूमिपालानां संजाताश्च महीक्षितः
তেতিয়া তেজ আৰু বীৰ্য্যে সমন্বিত পুত্ৰসকল জন্মিল। ভূমিপালসকলৰ ক্ষেত্ৰত জন্মা সেই ক্ষেত্ৰজ পুত্ৰসকলেই পৰৱৰ্তীতে মহীক্ষিত ৰজা হ’ল।
Verse 22
तस्माद्बृहद्बलस्यैता भार्यास्तिष्ठंति या जनाः । ब्राह्मणांस्ता उपागम्य ऋतुस्नाता यथोचितान्
সেয়ে বृहদ্বলৰ যিসকল পত্নী ইয়াত অৱস্থিত, তেওঁলোকে ঋতুকালত বিধিমতে স্নান কৰি, যথোচিতভাৱে ব্ৰাহ্মণসকলৰ ওচৰলৈ গৈ শ্ৰদ্ধাৰে উপগমন কৰিব।
Verse 23
लभिष्यंति च पुत्रांस्तास्तेभ्यः क्षत्रियपुंगवान् । ये भूमिं पालयिष्यंति पालयिष्यंति च प्रजाः
আৰু তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ পৰা পুত্ৰ লাভ কৰিব—ক্ষত্ৰিয়সকলৰ মাজত বৃষভসম—যিসকলে পৃথিৱী ৰক্ষা কৰিব আৰু প্ৰজাসকলকো পালন-সংৰক্ষণ কৰিব।
Verse 24
तथाऽत्रास्ति शुभं कुण्डं वासिष्ठं पुत्रजन्मदम् । यत्र स्नाता ऋतौ नारी सद्यो गर्भवती भवेत् । अमोघरेताः कांता च स्नानादत्र प्रजायते
আৰু ইয়াত এক শুভ কুণ্ড আছে—বাসিষ্ঠ কুণ্ড—যি পুত্ৰজন্ম দান কৰে। যেতিয়া নাৰী ঋতুকালত ইয়াত স্নান কৰে, তেতিয়া সেয়া তৎক্ষণাৎ গৰ্ভৱতী হয়; আৰু ইয়াত স্নানৰ ফলত অমোঘ বীৰ্যযুক্ত প্ৰিয় স্বামীও লাভ হয়।
Verse 25
ये पूर्वं क्षत्रिया जाता ब्राह्मणैः क्षत्रिणीषु च । ते सर्वे तत्प्रभावेन संजाता नात्र संशयः
যিসকল ক্ষত্ৰিয় পূৰ্বে ক্ষত্ৰিয় নাৰীৰ গৰ্ভত ব্ৰাহ্মণৰ পৰা জন্মিছিল, তেওঁলোক সকলো সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱতেই উৎপন্ন হৈছিল—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 26
ययायया द्विजो यश्च क्षत्रिण्याऽभूद्वृतः पुरा । तया सह समागत्य स्नातं मन्त्रपुरस्कृतम्
আৰু যি কোনো ব্ৰাহ্মণক পূৰ্বে কোনো ক্ষত্ৰিয় নাৰীয়ে বাছি লৈছিল, সি তাইৰ সৈতে একেলগে আহি, মন্ত্ৰোচ্চাৰক অগ্ৰস্থান দি (মন্ত্ৰসহ) তাত স্নান কৰিছিল।
Verse 27
सकृन्मैधुनसंसर्गात्ततस्तीर्थप्रभावतः । सर्वासां यत्सुता जाता दुहिता न कथंचन
তাৰ পিছত সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত, একবাৰ দাম্পত্য-সংযোগ হোৱামাত্ৰে, সকলোৰে পুত্ৰ জন্মিল; কোনো প্ৰকাৰেই কন্যা জন্ম নিল নহয়।
Verse 28
ये केचित्पुत्रदा मंत्राश्चातुश्चरणासंभवाः । ते सर्वेऽत्र वसिष्ठेन प्रयुक्ताः क्षत्त्रमिच्छता
যি যি পুত্ৰ-প্ৰদায়ক মন্ত্ৰ আছে—চাৰিচৰণীয়া পবিত্ৰ পৰম্পৰাৰ পৰা উদ্ভৱ—সেই সকলোকে ইয়াত বশিষ্ঠে ক্ষত্ৰিয়-শক্তি স্থাপন কামনাৰে প্ৰয়োগ কৰিলে।
Verse 29
दंपत्योः स्नानमात्रेण जातेऽत्र स्यात्सुपुत्रकः । तस्मात्सुपुत्रदंनाम कुण्डमेतन्निगद्यते
ইয়াত দম্পতিয়ে কেৱল স্নান কৰিলেই সুপুত্ৰ জন্মে বুলি কোৱা হয়। সেয়ে এই কুণ্ডক “সুপুত্ৰদা” নামে ঘোষণা কৰা হয়।
Verse 30
तस्माद्भार्याः समस्तास्ता बृहद्बलसमुद्भवाः । अत्र स्नानं प्रकुर्वंतु यथोक्तविधिना जनाः
সেয়ে সেই সকলো পত্নী—মহাবল আৰু জীৱনীশক্তিৰ পৰা উদ্ভৱ—হে জনসাধাৰণ, যথোক্ত বিধি অনুসাৰে ইয়াত স্নান কৰক।
Verse 31
नैव किंचिदसत्यं स्यान्न च निंदाकरं तथा । श्रूयते च यतः श्लोकः पूर्वाचार्यैरुदाहृतः
ইয়াত একোৱেই অসত্য নহয়, আৰু কোনো প্ৰকাৰেই নিন্দনীয়ো নহয়; কিয়নো পূৰ্বাচাৰ্যসকলে উচ্চাৰণ কৰা এটা শ্লোক শুনা যায়।
Verse 32
अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्त्रमश्मनो लोहमुच्छ्रितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति
জলৰ পৰা অগ্নি উদ্ভৱ হয়; ব্ৰহ্মৰ পৰা ক্ষাত্ৰ-শক্তি প্ৰকাশ পায়; শিলাৰ পৰা লোহা উলিয়াই আনা হয়। তথাপি সৰ্বত্ৰব্যাপী তেজ নিজ নিজ উপযুক্ত যোনিতেই শান্ত হয়।
Verse 33
तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः
সচিবসকলৰ সকলো কথা শুনি, সকলো জনাই তৎক্ষণাৎ গৈ সত্যসংধ ৰজাক সেই কথা জনালে।
Verse 34
ततस्ताः सर्वशो दारा ब्राह्मणानतिसुन्दरान् । ऋतुस्नाताः समाजग्मुर्नृपपत्न्यः सुहर्षिताः
তাৰ পাছত নানাভাৱে অলংকৃত সেই নৃপপত্নীসকল, ঋতুস্নাতা হৈ, অতিসুন্দৰ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ওচৰলৈ আনন্দেৰে আগবাঢ়িল।
Verse 35
यत्र तत्पुत्रदं तीर्थं वसिष्ठेन विनिर्मितम् । तत्र स्नात्वा सकृत्संगं समासाद्य द्विजोद्भवम्
য’ত বসিষ্ঠে পুত্ৰদায়ী সেই তীৰ্থ নিৰ্মাণ কৰিছিল, তাত স্নান কৰি, আৰু একবাৰ দ্বিজজাত পুৰুষৰ সৈতে সঙ্গ লাভ কৰি—
Verse 36
सर्वास्ताः पुत्रवत्यश्च संजाता द्विजसत्तमाः । आसीत्तस्य नरेंद्रस्य शतं पंचभिरन्वितम्
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! তেওঁলোক সকলো পুত্ৰৱতী হ’ল। আৰু সেই নৰেন্দ্ৰৰ একশ পুত্ৰ হ’ল, তাৰ সৈতে আৰু পাঁচজনো যোগ হ’ল।
Verse 37
तासां समभवद्विप्राः शतं पंचाधिकं तथा
তেওঁলোকৰ পৰা, হে ব্ৰাহ্মণসকল, তেনেদৰে একশ পাঁচজন পুত্ৰ জন্মিল।
Verse 38
प्रत्येकं वरपुत्राणां वंशवृद्धिकरं परम् । आनंदजननं सम्यक्सर्वेषां राष्ट्रवासिनाम्
সেই বৰপুত্ৰসকলৰ প্ৰত্যেকেই ৰাজবংশ-বৃদ্ধিৰ পৰম কাৰক হ’ল আৰু ৰাজ্যবাসী সকলোৰে বাবে সত্যই আনন্দৰ উৎস হ’ল।
Verse 39
तत्र श्रेष्ठोऽभवत्पुत्रो य आनर्तपतिर्भुवि । अटोनाम सुविख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः
তেওঁলোকৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰজন পৃথিৱীত আনর্তৰ অধিপতি হ’ল—‘অটা’ নামে সুপ্ৰসিদ্ধ—যি সকলো শত্রু নিধনকাৰী আছিল।
Verse 40
अटेश्वरैति ख्यातो येन देवोऽत्र निर्मितः । सुभक्त्या येन दृष्टेन वंशोच्छित्तिर्न जायते
ইয়াত তেওঁ ‘অটেশ্বৰ’ নামে খ্যাত দেৱতাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু যিয়ে শুদ্ধ ভক্তিৰে তাৰ দৰ্শন কৰে, তাৰ বংশোচ্ছেদ নঘটে।
Verse 41
ऋषय ऊचुः । कस्मात्तस्य कृतं नाम एतच्चाऽट इति स्मृतम् । अन्वयेन परित्यक्तं तस्मात्कीर्तय सूतज
ঋষিসকলে ক’লে: “কোন কাৰণে তেওঁৰ এই নাম দিয়া হ’ল, আৰু কিয় তেওঁ ‘অটা’ বুলি স্মৰণীয়? যিহেতু ই সাধাৰণ বংশানুক্ৰম নামকৰণৰ পৰা পৃথক, সেয়ে কোৱা, হে সূতপুত্ৰ।”
Verse 42
सचिवैर्ब्राह्मणैर्वापि तस्यैतन्नाम निर्मितम् । मात्रा वा तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः
এই নামটো কি তেওঁৰ সচিবসকলে গঢ়িছিল, নে ব্ৰাহ্মণসকলে, নে হয়তো তেওঁৰ মাতৃয়ে? আমাক কোৱা—আমাৰ কৌতূহল অতি মহান।
Verse 43
सूत उवाच । न मात्रा तत्कृतं नाम न विप्रैः सचिवैर्नृप । तत्कृतं देवदूतेन व्योमस्थेन द्विजोत्तमाः
সূতে ক’লে: হে নৃপ, সেই নাম মাতৃয়ে দিয়া নাছিল, নে ব্ৰাহ্মণসকলে, নে সচিবসকলে। হে দ্বিজোত্তমসকল, আকাশত অৱস্থিত এক দেৱদূতে সেই নাম দান কৰিছিল।
Verse 45
सा रूपयौवनोपेता रूपाढ्यं प्राप्य सद्द्विजम् । प्रस्थिता स्नातुकामाथ पुत्रतीर्थे मृगेक्षणा
সেই মৃগনয়না, ৰূপ আৰু যৌৱনে বিভূষিতা, দ্যুতিময় ৰূপৰ সদ্বিজক লাভ কৰি, পুত্ৰ-তীৰ্থত স্নান কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি যাত্ৰা কৰিলে।
Verse 46
सहिता तेन विप्रेण कंदर्पप्रतिमेन च । अथ ताभ्यां महान्रामो मिथः संदर्शनात्स्थितः
কন্দৰ্প-প্ৰতিম সেই বিপ্ৰৰ সৈতে সহিত হৈ, কেৱল পৰস্পৰ দৰ্শনতেই দুয়োৰে অন্তৰত মহা ৰাম্যতা জাগি উঠিল।
Verse 47
तादृङ्मात्रं सुकृच्छ्रेण प्राप्तं तीर्थं सुतप्रदम् । ततः स्नात्वा जले तस्मिन्निष्क्रांतौ तौ सुकामुकौ
অতি কষ্টে সুতপ্ৰদ সেই তীৰ্থত উপনীত হৈ, তাৰ জলত স্নান কৰি, কামনাৰে পূৰ্ণ সেই দুয়ো জনে পানীৰ পৰা ওলাই আহিল।
Verse 48
व्रजमानौ च मार्गेऽपि कामधर्ममुपागतौ । अत्यौत्सुक्यात्सुसंहृष्टौ लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः
পথে যাত্ৰা কৰোঁতেই তেওঁলোকে কাম-ধৰ্মৰ বশ হ’ল; অতিউৎসুকতাত উল্লসিত হৈ লজ্জা বহু দূৰত ত্যাগ কৰিলে।
Verse 49
यथा तथा प्रवक्ष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः । यया स भूपतिर्जातो दशार्णाधिपतेः सुता
যেনেকৈ তেনেকৈ ঘটনাটো ঘটিল, মই তেনেকৈয়ে ক’ম—সুসংযত আৰু একাগ্ৰচিত্তে শুনা—দশাৰ্ণাধিপতিৰ কন্যাৰ পৰা কেনেকৈ সেই ভূপতি জন্মিল।
Verse 50
तावदाकाशगा वाणी सहसा देवनिर्मिता । अटताराजमार्गेण विप्रेणानेन वै यतः
ঠিক তেতিয়াই আকাশগামী এক দেৱবাণী, দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা হঠাতে নিৰ্মিত, উচ্চাৰিত হ’ল; কিয়নো এই ব্ৰাহ্মণজন ৰাজপথে ভ্ৰমণ কৰি আছিল।
Verse 51
उत्पादितस्तु पुत्रोऽयमौत्सुक्याद्ब्राह्मणेन तु । अटाख्यो भूपतिस्तस्माल्लोके ख्यातो भविष्यति
এই পুত্ৰ ব্ৰাহ্মণৰ অতিউৎসুক আকাঙ্ক্ষাৰ ফলত উৎপন্ন হৈছে; সেয়ে সেই ভূপতি লোকত ‘অট’ নামে খ্যাত হ’ব।
Verse 52
दीर्घायुर्बहुपुत्रश्च शत्रुंपक्षक्षयावहः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा अटाख्यः स बभूव ह
দীৰ্ঘায়ু, বহু পুত্ৰে ধন্য, আৰু শত্রুপক্ষ বিনাশকাৰী—এই কাৰণসমূহৰ বাবে, হে ব্ৰাহ্মণসকল, সি নিশ্চয় ‘অট’ নামে পৰিচিত হ’ল।
Verse 53
स्ववंशोद्धरचंद्रोऽत्र वांछितार्थप्रदोऽर्थिनाम् । तेनैतत्क्षेत्रमासाद्य स्थापितं लिंगमुत्तमम् । स्वनाम्ना ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वदेष्टप्रदं नृणाम्
ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ উদ্ধাৰ কৰা চন্দ্ৰসম হৈ উঠিল, প্ৰাৰ্থীসকলক বাঞ্ছিত অৰ্থ দান কৰে। এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হৈ তেওঁ উত্তম শিৱ-লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে আৰু নিজৰ নামেই—হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল—মানুহক সকলো ইষ্ট দানকাৰী কৰি ৰাখিলে।
Verse 54
यस्तन्माघचतुर्दश्यां पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः । न तस्य जायते किंचिद्दुःखं संतानसंभवम्
যি কোনোবাই মাঘ মাহৰ চতুৰ্দশীত শ্ৰদ্ধাসহ তাত (লিঙ্গ) পূজা কৰে, তাৰ বাবে সন্তান-সম্বন্ধীয় কোনো দুখ একেবাৰে জন্ম নলয়।
Verse 55
अपि वर्षशतानारी स्नात्वा कुण्डे सुतप्रदे । अटेश्वरं ततः पश्येच्छिवभक्तिपरायणा
যদিও কোনো নাৰী শতবছৰ ধৰি নিঃসন্তান, পুত্ৰ-প্ৰদ কুণ্ডত স্নান কৰি, তাৰ পাছত শিৱভক্তিত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট হৈ অটেশ্বৰক দৰ্শন কৰা উচিত।
Verse 56
सद्यः पुत्रमवाप्नोति वंशवृद्धिकरं परम् तत्प्रसादान्न संदेहः कार्तिकेय वचो यथा
সেই নাৰী তৎক্ষণাৎ পুত্ৰ লাভ কৰে, যি বংশবৃদ্ধিৰ উত্তম কাৰণ। তেওঁৰ কৃপাতে কোনো সন্দেহ নাই; কাৰ্ত্তিকেয়ৰ বচনৰ দৰে ই নিশ্চয়।
Verse 128
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽटेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকসম্বলিত সংহিতাৰ ষষ্ঠ ‘নাগৰখণ্ড’ত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘অটেশ্বৰ উৎপত্তিৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা’ নামক একশ আটাইশতম অধ্যায় সমাপ্ত।