Adhyaya 126

Verse 1

सूत उवाच । एवं तस्य तपस्थस्य पुत्र्या सह द्विजोत्तमाः । आजग्मुर्ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

সূতে ক’লে: এইদৰে তেওঁ তপস্যাত নিমগ্ন থাকোঁতে, কামত্কাৰ নামৰ নগৰৰ পৰা আগত সকলো ব্ৰাহ্মণ—দ্বিজসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—তেওঁৰ কন্যাসহ তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিল।

Verse 2

ब्राह्मणा ऊचुः । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः । अभावात्पार्थिवेन्द्रस्य संजातश्च पराभवः

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: সকলো সন্দেহৰ বিষয়ত, আৰু বিশেষকৈ বিবাদত, পাৰ্থিৱেন্দ্ৰ—ৰাজাধিৰাজৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে পৰাভৱ আৰু বিশৃঙ্খলা জন্ম লৈছে।

Verse 3

ततश्च द्विजवर्यैः स संन्यस्तः पृथिवीपतिः । पृष्टश्च प्रार्थितश्चैव निजराज्यस्य रक्षणे । अन्यस्मिन्दिवसे प्राह कृतांजलिपुटः स्थितः

তাৰ পাছত সেই সংন্যাস-ভাবাপন্ন পৃথিৱীপতিকে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকলে নিজ ৰাজ্য ৰক্ষাৰ বাবে সুধিলে আৰু বিনীতভাৱে অনুৰোধ কৰিলে। আন এটা দিন তেওঁ কৃতাঞ্জলি হৈ থিয় দি ক’লে।

Verse 4

राजोवाच । अनर्होऽहं द्विजश्रेष्ठाः संदेहं हर्तुमेव वः । रक्षां कर्तुं विशेषेण त्यक्तशस्त्रोऽस्मि चाधुना

ৰাজাই ক’লে: “হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, তোমালোকৰ সন্দেহ দূৰ কৰিবলৈ মই যোগ্য নহঁও, আৰু বিশেষকৈ ৰক্ষা কৰিবলৈও নহঁও; কিয়নো এতিয়া মই অস্ত্ৰ ত্যাগ কৰিছোঁ।”

Verse 5

ब्राह्मणा ऊचुः । सर्वे वयं महाराज भूपस्याप्यधिका यतः । अहंकारेण दर्पेण निजं स्थानं समाश्रिताः

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “হে মহাৰাজ, আমি সকলোৱে ৰজাৰ ওপৰতো নিজকে অধিক বুলি ধৰি লৈছোঁ; অহংকাৰ আৰু দৰ্পেৰে নিজৰ স্থানত আঁকোৰগোঁজ হৈ আশ্ৰয় লৈছোঁ।”

Verse 6

न कस्यचिन्महाराज कदापि च कथंचन । वर्तनायाश्च सन्देहः स्थानकृत्येऽपि संस्थितः

হে মহাৰাজ, কোনো ব্যক্তিৰ বাবে—কেতিয়াও, কোনো প্ৰকাৰেই—নিজৰ জীৱিকা আৰু পালন-পোষণ বিষয়ে সন্দেহ থাকিব নালাগে, যদিও তেওঁ নিজৰ নিৰ্ধাৰিত স্থান-কৰ্তব্যত স্থিত থাকে।

Verse 7

असंख्याता कृता वृत्तिः पुराऽस्माकं महात्मना । ततः सा वृद्धिमानीता तत्परैः पार्थिवोत्तमैः

পূৰ্বে এক মহাত্মা দাতাই আমাৰ জীৱিকাৰ বাবে অগণন বৃত্তি স্থাপন কৰিছিল; তাৰ পাছত সেই উদ্দেশ্যত নিবেদিত উত্তম নৃপতিসকলে তাক অধিক বৃদ্ধি কৰিলে।

Verse 8

त्वया चैव विशेषेण यावद्राजा बृहद्बलः । आनर्तविषये राजा यो यः स्यात्स प्रयच्छति

আৰু বিশেষকৈ তোমাৰ দ্বাৰাই—যেতিয়ালৈকে তুমি, মহাবলী ৰজা, ৰাজত্ব কৰিছা—আনর্ত দেশত যি যি ৰজা থাকে, তেওঁলোক প্ৰত্যেকে অংশ দি সহায় প্ৰদান কৰে।

Verse 9

सर्वां वृत्तिं गृहस्थानां यथायोग्यं प्रयत्नतः । तवाग्रे किं वयं ब्रूमस्त्वं वेत्सि सकलं यतः

তুমি যত্নসহ গৃহস্থসকলৰ সকলো বৃত্তি তেওঁলোকৰ যোগ্যতা আৰু প্ৰয়োজন অনুসাৰে প্ৰদান কৰিছা। তোমাৰ আগত আমি কি ক’ম? কিয়নো তুমি সকলো জানো।

Verse 10

यथा वृत्तिः पुरा दत्ता यथा संरक्षिता त्वया । तस्माच्चिन्तय राजेन्द्र स्थानं वर्तनसंभवम् । उपायं येन मर्यादा वृत्तिस्तस्मात्सुखेन तु

যেনেকৈ পূৰ্বতে জীৱিকাৰ ব্যৱস্থা দিয়া হৈছিল আৰু যেনেকৈ তুমি তাক সংৰক্ষণ কৰিলা—সেয়ে, হে ৰাজেন্দ্ৰ, সেই উপযুক্ত স্থান আৰু বিন্যাস চিন্তা কৰা, যাৰ দ্বাৰা জীৱন-ধাৰণৰ বৃত্তি অব্যাহত থাকে। এনে উপায় স্থিৰ কৰা যাতে সেই উৎসৰ পৰা মৰ্যাদা-ধৰ্ম আৰু দান-বৃত্তি সহজে, নিৰ্বিঘ্নে স্থায়ী হয়।

Verse 11

ततः स सुचिरं ध्यात्वा गर्तातीर्थसमुद्भवान् । आकार्योपमन्युवंशस्य संभवान्वेदपारगान्

তাৰ পাছত তেওঁ বহু সময় ধ্যান কৰি থাকিল আৰু গৰ্তা-তীৰ্থৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা, উপমন্য়ু-বংশৰ, বেদ-পাৰগ সেই মহামানৱসকলক আহ্বান কৰিলে।

Verse 12

प्रणिपातं प्रकृत्वाथ ततः प्रोवाच सादरम् । मदीयस्थान संस्थानां ब्राह्मणानां विशेषतः

প্ৰণিপাত কৰি তাৰ পাছত তেওঁ সাদৰে ক’লে—বিশেষকৈ সেই ব্ৰাহ্মণসকলক, যিসকল তেওঁৰ নিজ ৰাজ্য-ক্ষেত্ৰত প্ৰতিষ্ঠিত আৰু সেৱাৰ আসনত নিযুক্ত আছিল।

Verse 13

सर्वकृत्यानि कार्याणि भृत्यवद्विनयान्वितैः । नित्यं रक्षा विधातव्या युष्मदीयं वचोखिलम्

সকলো কৰ্তব্য-কাজ বিনয়ে, ভৃত্যবৎ ভক্তিসহ, সম্পন্ন কৰিব লাগে। আৰু তোমালোকৰ সমগ্ৰ বাক্য আৰু নিৰ্দেশ সদায় ৰক্ষা কৰি স্থাপন কৰি ৰাখিব লাগিব।

Verse 14

एते संपालयिष्यन्ति मर्यादाकारमुत्तमम् । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः

এই লোকসকলে উত্তম মৰ্যাদা-কাৰক—সীমা আৰু বিধিৰ শ্ৰেষ্ঠ ব্যৱস্থা—সংপালন কৰিব; আৰু সকলো সন্দেহত, বিশেষকৈ বিবাদত, তাক দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰি ৰাখিব।

Verse 15

राजकार्येषु चान्येषु एते दास्यन्ति निर्णयम् । युष्मदीयं वचः श्रुत्वा शुभं वा यदि वाऽशुभम्

ৰাজকাৰ্য্য আৰু আন আন বিষয়তো, এই লোকসকলে তোমালোকৰ আজ্ঞা শুনি সিদ্ধান্ত দিব—ফল শুভ হওক বা অশুভ।

Verse 16

एते पाल्याः प्रसादेन पुष्टिं नेयाश्च शक्तितः । ईर्ष्यां सर्वां परित्यज्य मदीयस्थानवृद्धये

প্ৰসন্নচিত্তে এই লোকসকলক পালন কৰা, আৰু শক্তি অনুসাৰে তেওঁলোকক সমৃদ্ধিলৈ লৈ যোৱা। সকলো ঈৰ্ষা ত্যাগ কৰি মোৰ পবিত্ৰ ধামৰ বৃদ্ধি-সমৃদ্ধিৰ বাবে কৰ্ম কৰা।

Verse 17

बाढमित्येव तैः प्रोक्तः स राजा ब्राह्मणोत्तमान् । चमत्कापुरोद्भूतान्भूयः प्रोवाच सादरम्

তেওঁলোকে “বাঢ়ম্” বুলি কোৱাত, ৰজাই পুনৰ সাদৰে সেই শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকলক সম্বোধন কৰিলে—যিসকল আশ্চৰ্য নগৰীৰ পৰা উদ্ভূত হৈছিল।

Verse 18

युष्माकं वर्तनार्थाय सर्वकृत्येषु सर्वदा । एते विप्रा मया दत्ता गर्तातीर्थसमुद्भवाः

তোমালোকৰ জীৱিকা আৰু সঠিক আচৰণৰ বাবে—সদায়, সকলো ধৰ্মীয় আৰু লোককাৰ্য্যত—মই এই ব্ৰাহ্মণসকল তোমালোকক অৰ্পণ কৰিলোঁ, যিসকল গৰ্তাতীৰ্থৰ পৰা উদ্ভূত।

Verse 19

एतेषां वचनात्सर्वं युष्मदीयं प्रजायताम् । प्रतिष्ठा जायते नूनं चातुश्चरणसूचिता

এই লোকসকলৰ উপদেশে তোমালোকৰ সকলো বিষয় সিদ্ধ হওক। তেতিয়া নিশ্চয়েই চতুৰ্চৰণে সূচিত দৃঢ় প্ৰতিষ্ঠা আৰু কীৰ্তি জন্মিব।

Verse 20

नान्यथा ब्राह्मणश्रेष्ठाः स्वल्पं वा यदि वा बहु । प्रोक्तं लक्षमितैरन्यैर्युष्मदीयपुरोद्भवैः

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল, ই অন্যথা নহয়—বিষয় সৰু হওক বা ডাঙৰ। তোমালোকৰ নিজ নগৰৰ পৰা উদ্ভূত বহুজন আনেও একেই কথা কৈছে।

Verse 21

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणा हृष्टास्तानादाय द्विजोत्तमान् । तेषां मतेन चक्रुश्च सर्वकृत्यानि सर्वदा

সূত ক’লে: তাৰ পাছত সেই ব্ৰাহ্মণসকল আনন্দিত হৈ, সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক গ্ৰহণ কৰিলে। আৰু তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি সদায় সকলো কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 22

ततस्तत्र पुरे जाता मर्यादा धर्मवर्द्धिनी । सर्वकृत्येषु सर्वेषां तथा वृद्धिः पुरस्य च

তাৰ পাছত সেই নগৰত ধৰ্মবর্ধক এক শুদ্ধ মৰ্যাদা আৰু সীমা স্থাপিত হ’ল। সকলো কৰ্তব্যত সকলোৰে সমৃদ্ধি হ’ল, আৰু নগৰখনো তেনেদৰে বৃদ্ধি পালে।

Verse 23

तेऽपि तेषां प्रसादेन गर्त्तातीर्थभवा द्विजाः । परां विभूतिमास्थाय मोदन्ते सुखसंयुताः

তেওঁলোকৰ কৃপাৰ ফলত গৰ্ত্তাতীৰ্থৰ পৰা উদ্ভূত সেই দ্বিজসকলেও পৰম বিভূতি লাভ কৰি, সুখেৰে সংযুক্ত হৈ আনন্দিত হ’ল।

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्पुरोत्तमम् । समभ्येत्य द्विजान्सर्वांस्ततः प्रोवाच सादरम्

কিছু কাল অতিবাহিত হোৱাৰ পাছত সেই ৰজাই সেই নগৰৰ শ্ৰেষ্ঠজনসকলৰ ওচৰলৈ গৈ উপস্থিত হ’ল। তাৰ পাছত সকলো দ্বিজৰ সন্মুখত গৈ, সাদৰে কথা ক’লে।

Verse 25

युष्मदीयप्रसादेन क्षेत्रेऽत्र सुमहत्तपः । कृतं स्वर्गं प्रयास्यामि सांप्रतं तु द्विजोत्तमाः

আপোনালোকৰ অনুগ্ৰহে এই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত মই মহাতপস্যা সম্পন্ন কৰিলোঁ। এতিয়া, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, মই স্বৰ্গলৈ প্ৰস্থান কৰিম।

Verse 26

नास्माकमन्वये कश्चित्सांप्रतं वर्तते नृपः । तस्याहं लिंगमेतद्वै दर्शयामि द्विजोत्तमाः

আমাৰ ৰাজবংশত বৰ্তমান কোনো নৃপতি নাই। সেয়ে, হে দ্বিজোত্তমসকল, তেওঁৰ স্থলত এই লিঙ্গটিকেই মই আপোনালোকক দেখুৱাইছোঁ।

Verse 27

पूजार्थं चापि वृत्त्यर्थं भोगार्थं च विशेषतः । तस्माद्युष्माभिरेवास्य पूजा कार्या प्रयत्नतः । रथयात्रा विशेषेण दयां कृत्वा ममोपरि

পূজাৰ বাবে, জীৱিকা-সহায়ৰ বাবে, আৰু বিশেষকৈ ধৰ্মীয় ভোগ-সমৃদ্ধিৰ বাবে—সেয়ে আপোনালোকেই যত্নসহ এই লিঙ্গৰ পূজা কৰিব। বিশেষকৈ ৰথযাত্ৰা কৰি, মোৰ ওপৰত দয়া কৰিব।

Verse 28

ब्राह्मणा ऊचुः । सप्त विंशतिलिंगानि यथेष्टानि महीतले । चमत्कारसुतानां च पूज्यंते सर्वदैव तु

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: পৃথিৱীত ইচ্ছামতে সাতাইশটা লিঙ্গ আছে; আৰু চমৎকাৰৰ পুত্ৰসকলৰ লিঙ্গসমূহো সদায়েই পূজিত হয়।

Verse 29

अष्टाविंशतिमं तद्वदेतल्लिंगं तवोद्भवम् । सर्वदा पूजयिष्यामो निश्चिन्तो भव पार्थिव

তদ্ৰূপে, তোমাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই লিঙ্গটো অষ্টাবিংশ। আমি ইয়াক সদায় পূজা কৰিম; নিশ্চিন্ত হোৱা, হে পাৰ্থিৱ (ৰাজা)।

Verse 30

अस्य यात्रां करिष्यामः कार्तिके मासि सर्वदा । बलिपूजोपहारांश्च गीतवाद्यानि शक्तितः

আমি সদায় কাৰ্তিক মাহত এই দেৱতাৰ যাত্ৰা কৰিম; সামৰ্থ্য অনুসাৰে বলি, পূজা আৰু উপহাৰ, লগতে গীত-বাদ্যো অৰ্পণ কৰিম।

Verse 31

एवमुक्तः स तैर्हृष्टो गत्वात्मीयं तदाश्रमम् । स्नापयित्वाथ तल्लिंगं पूजां चक्रे प्रभक्तितः

এইদৰে কোৱা শুনি সি আনন্দিত হ’ল; নিজৰ আশ্ৰমলৈ গৈ সেই লিঙ্গক স্নান কৰাই, তাৰ পাছত গভীৰ ভক্তিৰে পূজা কৰিলে।

Verse 32

सूत उवाच । एवं समर्पितं लिंगं तेन तद्धरसंभवम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां वंशोच्छेदे स्थिते द्विजाः

সূত ক’লে: এইদৰে তেনে—সেই ধাৰকৰ পৰা উৎপন্ন—লিঙ্গটো সমৰ্পণ কৰিলে। হে দ্বিজসকল, যেতিয়া সেই সকলো শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণৰ বংশসমূহ নিঃশেষ হ’বলৈ ধৰিলে…

Verse 33

सकलं कार्तिकं मर्त्यो यस्तच्छ्रद्धासमन्वितः । स्नापयेत्पूजयेच्चापि स नूनं मुक्तिमाप्नुयात्

যি মর্ত্য মানুহে শ্ৰদ্ধাৰে সমগ্ৰ কাৰ্তিক মাহজুৰি (সেই লিঙ্গক) স্নান কৰাই আৰু পূজা কৰে, সি নিশ্চয় মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 34

सोमस्य दिवसे प्राप्ते वर्षं यावत्कृतक्षणः । तस्य पूजां करोत्येवं स्नापयित्वा विधानतः । सोऽपि मुक्तिं व्रजेन्मर्त्य एतत्तातान्मया श्रुतम्

সোমবাৰ আহিলে, যদি কোনো মানুহে এক বছৰ পৰ্যন্ত এই নিয়ম পালন কৰে—বিধি অনুসাৰে লিঙ্গক স্নান কৰাই এইদৰে পূজা কৰে—তেন্তে সেই মর্ত্যও মুক্তিলৈ যায়। হে প্ৰিয়সকল, এই কথা মই পৰম্পৰাৰ পৰা শুনিছোঁ।