Adhyaya 121

Verse 2

सूत उवाच । देवानां तद्वचः श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी । प्रोवाच वाहनं किंचिद्देवा यच्छतु मे द्रुतम् । ततः सिंहं ददौ गौरी यानार्थं विकृताननम् । तमारुह्य प्रतस्थे सा ततो विंध्यं नगं प्रति

সূত ক’লে: দেৱতাসকলৰ বাক্য শুনি সেই পৰমেশ্বৰী ক’লে—“দেৱগণে মোক শীঘ্ৰে এটা বাহন দিয়া।” তেতিয়া গৌৰীয়ে যাত্ৰাৰ বাবে ভয়ংকৰ মুখবিশিষ্ট এটা সিংহ দিলে। তাত আৰোহণ কৰি তাই বিন্ধ্য পৰ্বতৰ দিশে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 3

तस्यैकं शृंगमास्थाय रम्यं श्रेष्ठद्रुमान्वितम् । फलपुष्पसमाकीर्णं लतामंडपमंडितम्

সেই পৰ্বতৰ এটা মনোৰম শৃংগত উঠি—শ্ৰেষ্ঠ বৃক্ষৰে শোভিত—ফল-পুষ্পেৰে ভৰপূৰ, লতা-মণ্ডপেৰে অলংকৃত হৈ, তাই তাতে অৱস্থান কৰিলে।

Verse 4

ततस्तपोऽकरोत्साध्वी तीव्रव्रतपरायणा । संयम्येन्द्रियवर्गं स्वं ध्यायमाना महेश्वरम्

তাৰ পিছত সেই সাধ্বী কন্যাই তীব্ৰ ব্ৰতত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট হৈ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে; নিজৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহ সংযম কৰি, মহেশ্বৰ (শিৱ)ক ধ্যান কৰিলে।

Verse 5

यथायथा तपोवृद्धिस्तस्याः सञ्जायते द्विजाः । तथा रूपं च कांतिश्च शरीरे प्रतिवर्धते

হে দ্বিজসকল! যিমান যিমান তাইৰ তপস্যা বৃদ্ধি পালে, সিমান সিমান তাইৰ দেহত ৰূপ আৰু কান্তিও অধিককৈ প্ৰবৃদ্ধি পালে।

Verse 6

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तत्र दैत्येशकिंकराः । ते तां दृष्ट्वा व्रतोपेतामत्यद्भुतवपुर्ध राम् । गत्वा प्रोचुः स्वनाथस्य महिषस्य दुरात्मनः

এই অন্তৰত তাত দৈত্যেশ্বৰৰ কিঙ্কৰসকল উপস্থিত হ’ল। তেওঁলোকে ব্ৰতধাৰিণী, অতি আশ্চৰ্য দেহধাৰী তাইক দেখি গৈ নিজৰ নাথ দুষ্টাত্মা মহিষক কথাটো জনালে।

Verse 7

चारा ऊचुः । भ्रममाणैर्धरापृष्ठे दृष्टाऽपूर्वा कुमारिका । विन्ध्याचलेऽद्य चास्माभिर्भुजैर्द्वादशभिर्युता । नानाशस्त्रधरैर्दीप्तैश्चर्मच्छादितगात्रका

চাৰাসকলে ক’লে: “ধৰাপৃষ্ঠত ঘূৰি ফুৰোঁতে আজি আমি বিন্ধ্যাচলত এক অপূৰ্ব কুমাৰীক দেখিলোঁ—দ্বাদশ ভুজাযুক্ত, নানা দীপ্ত অস্ত্ৰধাৰী, আৰু চর্মে আচ্ছাদিত অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্ত।”

Verse 8

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी नागकन्यका । तादृग्रूपा पुराऽस्माभिः काचिद्दृष्टा नितम्बिनी

সেয়া ন দেৱী, ন গন্ধৰ্বী-কন্যা, ন অসুৰী, ন নাগকন্যা। পূৰ্বে আমি কেতিয়াও তেনে ৰূপৱতী নিতম্বিনী নাৰী দেখা নাই।

Verse 9

न विद्मो यन्निमित्तं सा तपश्चक्रे यशस्विनी । स्वर्गकामाऽर्थकामा वा पतिकामाथ वा विभो

আমি নাজানোঁ, সেই যশস্বিনী কিয় কাৰণে তপস্যা কৰিলে—স্বৰ্গ কামনা কৰি, ধন কামনা কৰি, নে স্বামী কামনা কৰি, হে প্ৰভু।

Verse 10

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा महिषो दानवाधिपः । कामदेव वशं प्राप्तः श्रवणादपि तत्क्षणात्

সূত ক’লে: তেওঁলোকৰ বচন শুনি দানৱাধিপতি মহিষা কামদেৱৰ বশত পৰিল—কেৱল শুনাৰ মাত্ৰেই, সেই ক্ষণতে।

Verse 11

ततस्तानग्रतः कृत्वा सैन्येन महता न्वितः । जगाम कौतुकाविष्टो यत्रास्ते सा तु कन्यका

তাৰ পাছত তেওঁলোকক আগত ৰাখি, বৃহৎ সৈন্যসহ, কৌতূহলে আৱিষ্ট হৈ, য’ত সেই কন্যা আছিল তাত গ’ল।

Verse 12

यथा मृत्युकृते मन्दः शृगालः सिंहवल्लभाम् । वने सुप्तां सुविश्वस्तां सर्वथाप्य कुतोभयाम्

যেন নিজৰ মৃত্যুলৈ ধাৱমান মূৰ্খ শিয়াল, বনত সিংহৰ প্ৰিয়া—নিদ্ৰাৰত, নিশ্চিন্ত আৰু নিৰ্ভয়—তাইৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে; তেনেদৰে সিও আগবাঢ়িল।

Verse 13

तस्याः संदर्शनादेव ततः कामशरैर्हतः । स दानवप्रधानश्च तत्क्षणादेव सद्द्विजाः

হে সদ্দ্বিজসকল, তাইৰ কেৱল দৰ্শনতেই দানৱসকলৰ সেই প্ৰধান কামদেৱৰ শৰবিদ্ধ হৈ তৎক্ষণাৎ নিপতিত হ’ল।

Verse 14

अथ प्राह प्रियं वाक्यमेकाकी तत्पुरःस्थितः । धृत्वा दूरतरेसैन्यं तस्या रूपेण मोहितः

তাৰ পাছত সি একাকী হৈ তাইৰ সন্মুখত থিয় দিলে—সৈন্যক বহু দূৰত ৰাখি—তাইৰ ৰূপত মোহিত হৈ সুমধুৰ বাক্য ক’লে।

Verse 15

विरुद्धं यौवनस्यैतद्व्रतं ते चारुहासिनि । तस्मादेतत्परित्यक्त्वा त्रैलोक्यस्वामिनी भव

“হে চাৰু-হাসিনী, তোমাৰ এই ব্ৰত যৌৱনৰ বিপৰীত। সেয়ে ই ত্যাগ কৰি ত্ৰিলোকৰ স্বামিনী হোৱা।”

Verse 16

अहं हि महिषो नाम दानवेन्द्रो यदि श्रुतः । मया येन सहस्राक्षो द्वन्द्वयुद्धे विनिर्जितः

“মই মহিষা নামৰ দানৱেন্দ্ৰ, যদি তুমি মোৰ কথা শুনিছা—মইয়ে সহস্ৰাক্ষ ইন্দ্ৰক দ্বন্দ্বযুদ্ধত পৰাজিত কৰিছিলোঁ।”

Verse 22

अहं तव वधार्थाय निर्मिता विबुधोत्तमैः । तस्मात्त्वां नाशयिष्यामि स्मरेष्टं यद्धृदि स्थितम्

“দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলে তোমাৰ বধৰ বাবে মোক সৃষ্টি কৰিছে। সেয়ে মই তোমাক বিনাশ কৰিম—তোমাৰ হৃদয়ত থকা প্ৰিয় কামনাসহ।”

Verse 23

महिष उवाच । यद्येवं तद्वरारोहे युक्ता स्याच्च कुमारिका । प्रार्थनीया भवेदत्र सर्वेषां प्राणिनां यतः

মহিষাসুৰে ক’লে: “হে সুন্দৰী, যদি সেয়াই হয়, তেন্তে তুমি কুমাৰী হোৱাটোৱেই উচিত, যাক ইয়াত সকলো জীৱই কামনা কৰে।”

Verse 24

स्वर्गार्थं क्रियते धर्मस्तपश्च वरवर्णिनि । येन भोगाः प्रभुञ्जंति ये दिव्या ये च मानुषाः

“হে বৰবৰ্ণিনী, স্বৰ্গৰ বাবেই ধৰ্ম আৰু তপস্যা কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা দেৱতা আৰু মানুহ উভয়েই ভোগ লাভ কৰে।”

Verse 25

तस्माद्देहि ममात्मानं गांधर्वेण सुशोभने । विवाहेन यतोऽन्येषां स प्रधानः प्रकीर्तितः

“সেয়েহে হে সুন্দৰী, গন্ধৰ্ব বিবাহৰ জৰিয়তে নিজকে মোৰ হাতত অৰ্পণ কৰা; কিয়নো অন্যান্য বিবাহৰ ভিতৰত ইয়াক শ্ৰেষ্ঠ বুলি কোৱা হয়।”

Verse 26

एवं प्रवदतस्तस्य सा देवी क्रोधमूर्छिता । तद्वक्त्रांतं समुद्दिश्य शरं चिक्षेप स क्षणात्

তেওঁ এইদৰে কৈ থাকোঁতেই দেৱী ক্ৰোধত জৰ্জৰিত হৈ তৎক্ষণাৎ তেওঁৰ মুখৰ কোণলৈ লক্ষ্য কৰি এডাল শৰ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 27

विवेश वदनं तस्य वल्मीकं पन्नगो यथा । अथ तैर्मार्गगणैर्विद्धः स वक्त्रांतान्नदंस्ततः

সাপ যেনেকৈ উঁই হাফলুত প্ৰৱেশ কৰে, তেনেকৈয়ে সেই শৰ তেওঁৰ মুখত প্ৰৱেশ কৰিলে। তেতিয়া মাৰ্গৰ গণসকলৰ দ্বাৰা বিদ্ধ হৈ তেওঁ মুখৰ কোণৰ পৰা চিঞৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 28

सुस्राव रुधिरं भूरि गैरिकं पर्वतो यथा । ततः कोपपरीतात्मा निवृत्त्याथ शनैः शनैः

তেওঁৰ শৰীৰৰ পৰা প্ৰচুৰ পৰিমাণে তেজ বৈছিল, যেনেকৈ পৰ্বতৰ পৰা গেৰু মাটি বৈ আহে। তাৰ পাছত ক্ৰোধত আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ লাহে লাহে পিছুৱাই গ’ল।

Verse 29

स्वसैन्यं त्वरितो भेजे कामेन च वशी कृतः । प्रोवाच सैनिकान्सर्वान्दुष्टा स्त्रीयं प्रगृह्यताम् । यथा न त्यजति प्राणान्प्रहारैर्जर्जरीकृता

কামনাসক্ত হৈ তেওঁ দ্ৰুতগতিৰে নিজৰ সৈন্যৰ কাষলৈ গ’ল আৰু সকলোকে আদেশ দিলে: "সেই দুষ্ট নাৰীক ধৰি লওক! তাইক প্ৰহাৰ কৰক, কিন্তু যাতে তাইৰ প্ৰাণ নাযায়।"

Verse 30

एषा मम न सन्देहः प्रिया भार्या भविष्यति । यदि नो शस्त्रपातेन पंचत्वमुपयास्यति

"ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই যে তেওঁ মোৰ প্ৰিয় পত্নী হ'ব, যদিহে অস্ত্ৰৰ আঘাতত তেওঁৰ মৃত্যু নহয়।"

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे देवी सा दृष्ट्वा तानुपस्थितान् । युद्धाय कृतसंकल्पांस्तर्जतश्च मुहुर्मुहुः

ইপিনে, দেৱীয়ে তেওঁলোকক যুদ্ধৰ বাবে সমবেত হোৱা দেখি বাৰে বাৰে তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ আৰু প্ৰত্যাহ্বান জনালে।

Verse 33

ततस्तु लीलया देवी मुक्ता तीक्ष्णान्महाशरान् । तान्सर्वांस्ताडयामास सर्वमर्मसु तत्क्षणात्

তাৰ পাছত, দেৱীয়ে কৌতুকতে তীব্ৰ আৰু শক্তিশালী শৰ নিক্ষেপ কৰিলে আৰু নিমিষতে তেওঁলোকৰ সকলো মৰ্মস্থলত আঘাত কৰিলে।

Verse 34

अथ तीक्ष्णैः शरैर्दैत्या निहता दानवास्तथा । एके पंचत्वमापन्ना गताश्चान्य इतस्ततः

সেই তীক্ষ্ণ শৰবিদ্ধ হৈ দৈত্য আৰু দানৱসকল লুটাই পৰিল; কিছুমানে মৃত্যু লাভ কৰিলে, আৰু আন কিছুমানে চাৰিওফালে পলাই গ’ল।

Verse 35

ततः सैन्यं समालोक्य तद्भग्नं च तया रणे । कोपाविष्टस्ततो दैत्यः स्वयं तां समुपाद्रवत्

তাৰ পাছত ৰণত তাইৰ দ্বাৰা নিজৰ সেনা ভাঙি পৰোৱা দেখি, ক্ৰোধে আৱিষ্ট সেই দৈত্যে নিজেই তাইৰ ওপৰত ধাৱিত হ’ল।

Verse 36

यच्छञ्छृंगप्रहारांश्च तस्याः शतसहस्रशः । गर्जितं विदधच्चोग्रं शारदाभ्रसमं मुहुः

সেই দৈত্যে তাইৰ ওপৰত শিংৰ আঘাত শতসহস্ৰবাৰ নিক্ষেপ কৰি থাকিল, আৰু বাৰে বাৰে ভয়ংকৰ গর্জন তুলিলে—যেন শৰৎকালৰ মেঘপুঞ্জ।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे देवी साट्टहासकृतस्वना । त्रैलोक्यविवरं सर्वं यच्छब्देन प्रपूरितम्

ঠিক সেই সময়ত দেৱীয়ে অট্টহাসৰ মহাধ্বনি তুলিলে; সেই শব্দে ত্ৰিলোকৰ সকলো ফাঁক-ফোকৰ আৰু বিস্তাৰ ভৰি পেলালে।

Verse 38

एवं तस्या हसंत्याश्च वक्त्रान्तादथ निर्ययुः । पुलिंदाः शबरा म्लेछास्तथान्येऽरण्यवासिनः

এইদৰে দেৱীয়ে হাঁহি থাকোঁতে, তাইৰ মুখগহ্বৰ পৰা পুলিন্দ, শবৰ, ম্লেচ্ছ আৰু আন আন অৰণ্যবাসী লোক ওলাই আহিল।

Verse 39

शकाश्च यवनाश्चैव शतशश्तु वपुर्धरा । वर्म स्थगितगात्राश्च यमदूता इवापरे

তাৰ পাছত শক আৰু যৱনো শতশতে দেখা দিলে—বর্মে আৱৃত দেহধাৰী—যেন যমৰ দূতৰ দৰে আন আন সহচৰ।

Verse 41

देव्युवाच । एतानस्य सुदुष्टस्य सैनिकान्बलगर्वितान् । सूदयध्वं द्रुतं वाक्यादस्मदीयाद्यथेच्छया

দেৱীয়ে ক’লে: “সেই অতি দুষ্টজনৰ বলগৰ্বিত সৈনিকসকলক মোৰ আজ্ঞামাত্ৰে তৎক্ষণাৎ নিধন কৰা; মোৰ প্ৰতি ভক্তিনিষ্ঠাৰে যিদৰে তোমালোক ইচ্ছা কৰা।”

Verse 42

अथ ते तद्वचः श्रुत्वा वल्गंतोऽसिधनुर्द्धराः । दैतेयबलमुद्दिश्य दुद्रुवुर्वेगमाश्रिताः

তেওঁৰ বাক্য শুনি, তলোৱাৰ আৰু ধনু ধৰা সেই যোদ্ধাসকলে গর্জন কৰি আগবাঢ়িল আৰু দৈত্যসেনাৰ দিশে মহাবেগে দৌৰিলে।

Verse 43

ततस्तेषां महद्युद्धं मिथो जज्ञे सुदारुणम् । नात्मीयं न परं तत्र केनचिज्ज्ञा यते क्वचित्

তেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত এক বৃহৎ আৰু অতি ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল; তাত কোনো মুহূর্ততে কোনে স্পষ্টকৈ বুজিব নোৱাৰিলে কোন ‘নিজ’ আৰু কোন ‘পৰ’।

Verse 44

अथ ते दानवाः सर्वे योधैर्देवीसमुद्भवैः । भग्ना व्यापादिताश्चान्ये प्रहारैर्जर्जरीकृताः

তাৰ পাছত সেই সকলো দানৱ দেৱীৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা যোদ্ধাসকলৰ দ্বাৰা চূর্ণ-বিচূর্ণ হ’ল; কিছুমান নিহত হ’ল আৰু আন কিছুমান পুনঃপুন আঘাতে জৰ্জৰিত হৈ ভাঙি পৰিল।

Verse 45

ततो भग्नं बलं दृष्ट्वा महिषः क्रोधमूर्छितः । तामुवाच क्रुधा देवीं वचनैः परुषाक्षरैः

তাৰ পাছত নিজৰ সেনা ভাঙি পৰি থকা দেখি মহিষ ক্ৰোধে মূৰ্ছিত হ’ল। ক্ৰোধত দেৱীক কঠোৰ আৰু তীক্ষ্ণ বাক্যৰে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 46

आः पापे स्त्रीति मत्वाद्य न हतासि मया युधि । तस्मात्पश्य प्रहारं मे तत्त्वं बुध्यसि नान्यथा

“আহা পাপিনী! আজি ‘কেৱল নাৰী’ বুলি ভাবি মই তোক যুদ্ধত নোমাৰিলোঁ। সেয়ে এতিয়া মোৰ আঘাত চা—তই সত্য বুজিবি, অন্যথা নহয়।”

Verse 47

एवमुक्त्वा विशेषेण प्रहारान्स विचिक्षिपे । विषाणाभ्यां महावेगो भर्त्सयानो मुहुर्मुहुः

এইদৰে কৈ সি বিশেষকৈ ভয়ংকৰ আঘাতবোৰ বাৰে বাৰে নিক্ষেপ কৰিলে। মহা বেগেৰে সি শিঙেৰে ঘা মাৰি মাৰি পুনঃপুনঃ ভয় দেখুৱাই থাকিল।

Verse 48

ततोऽभ्याशगतं दृष्ट्वा सा देवी दानवं च तम् । आरुरोहाथ वेगेन पृष्ठिदेशेन कोपतः

তাৰ পাছত সেই দানৱক ওচৰলৈ আহি থকা দেখি, ক্ৰোধে জ্বলি উঠা দেৱী মহা বেগেৰে তাৰ পিঠিত উঠিল।

Verse 49

ततश्चुक्रोश दैत्योऽसौ व्योममार्गं समाश्रितः । पृष्ठ्यास्तलेन निर्भिन्नो रुधिरौघपरिप्लुतः

তেতিয়া সেই দৈত্য চিঞৰি উঠিল আৰু আকাশপথ আশ্ৰয় কৰিলে। দেৱীৰ পিঠিৰ চাপত বিদীৰ্ণ হৈ সি ৰক্তধাৰাৰে সম্পূৰ্ণ ভিজি গ’ল।

Verse 50

एतस्मिन्नंतरे सिंहः स तस्या ज्योतिसंभवः । जग्राह पश्चिमे भागे दंष्ट्राग्रैर्निशितैः क्रुधा

সেই মুহূর্ততে, তাইৰ জ্যোতি-সম্ভৱ সিংহে ক্ৰোধেৰে পিছফালৰ পশ্চিম দিশত তীক্ষ্ণ দংশনাগ্ৰেৰে তাক ধৰিলে।

Verse 51

ततो निश्चलतां प्राप्तः पादाक्रांतश्च दानवः । अकरोद्भैरवान्नादान्न शक्तश्चलितुं पदम्

তাৰ পাছত দেৱীৰ পদতলত দবাই থোৱা দানৱ সম্পূৰ্ণ নिश्चল হ’ল। সি ভৈৰৱ-সদৃশ ভয়ংকৰ গর্জন কৰিলে, তথাপি এক পদো নড়াব নোৱাৰিলে।

Verse 52

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । व्योमस्थास्तां तदा प्रोचुर्देवीं हर्षसमन्विताः

সেই সময়তে ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতা উপস্থিত হ’ল। আকাশত অৱস্থিত হৈ, আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হৈ, তেওঁলোকে দেৱীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 53

एतस्य शिरसश्छेदं शीघ्रं कुरु सुरेश्वरि । खङ्गेनानेन तीक्ष्णेन यावन्नो याति चान्यतः

“হে সুৰেশ্বৰী, এই তীক্ষ্ণ খড়্গেৰে ইহঁতৰ শিৰ শীঘ্ৰে ছেদন কৰা—যেন সি আন ক’তাও পলাই নাযায়।”

Verse 54

सा श्रुत्वा वचनं तेषां देवी कोपसमन्विता । खड्गं व्यापारयामास कंठे तस्यातिपीवरे

তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি, ধৰ্মময় ক্ৰোধেৰে পৰিপূৰ্ণ দেৱীয়ে তাৰ অতিশয় মোটা কণ্ঠত খড়্গ চলালে।

Verse 55

स तेन खड्गघातेन कंठः पीनोऽपि निष्ठुरः । द्विधा जज्ञेऽथ दैत्यस्य दधत्तुष्टिं दिवौकसाम्

সেই খড়্গাঘাতে দানৱৰ ডিঙি—ঘন আৰু কঠোৰ হ’লেও—দুই ভাগ হ’ল; তাতে স্বৰ্গবাসী দেৱসকল সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 56

द्वादशार्कप्रतीकाशो वक्त्रांतश्चर्मखड्गधृक् । भर्त्सयंस्तां महादेवीं खड्गोद्यतकरां तदा । खड्गं व्यापारयन्गात्रे तस्या बालार्कसन्निभम्

দ্বাদশ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, ঢাল আৰু খড়্গধাৰী হৈ, তেতিয়া সি খড়্গ উচলাই থকা মহাদেৱীক গালি-গালাজ কৰি, উদীয়মান সূৰ্যসদৃশ দীপ্ত দেহত খড়্গ চলালে।

Verse 57

ततः केशेषु चाधाय यावत्तस्यापि चिक्षिपे । प्रहारं गात्रनाशाय तावदूचे स दानवः

তাৰ পাছত সি (দেৱীৰ) কেশ ধৰি ল’লে; আৰু দেহ নাশ কৰিবৰ উদ্দেশ্যে আঘাত নিক্ষেপ কৰিবলৈ যেতিয়া উদ্যত হ’ল, তেতিয়া সেই দানৱে ক’লে।

Verse 58

दानव उवाच । जय देवि जयाचिंत्ये जय सर्वसुरेश्वरि । जय सर्वगते देवि जय सर्वजनप्रिये

দানৱে ক’লে: জয় হওক, হে দেবী! জয়, হে অচিন্ত্যা! জয়, সকলো দেৱতাৰ অধীশ্বৰী! জয়, হে সৰ্বব্যাপিনী দেবী! জয়, সকলো জনৰ প্ৰিয়ে!

Verse 59

जय कामप्रदे नित्यं जय त्रैलोक्यसुन्दरि । जय त्रैलोक्य रक्षार्थमुद्यते ह्यकुतोभये

সদায় জয় হওক, হে কামনা পূৰণকাৰিণী! জয়, হে ত্ৰিলোক-সুন্দৰী! জয়, ত্ৰিলোক ৰক্ষাৰ্থে উঠি দাঁড়োৱা—হে নিৰ্ভয়া!

Verse 60

जय देवि कृतानंदे जय दैत्यविनाशिनि । जय क्लेशच्छिदे कांते जयाभक्तविमोहदे

জয় দেৱী কৃতানন্দে, জয় দৈত্যবিনাশিনী। জয় ক্লেশচ্ছেদিনী কান্তে, জয় অভক্তক মোহিত কৰোঁত্ৰী!

Verse 62

तस्मात्कुरु प्रसादं मे प्राणान्रक्ष दयां कुरु । प्रणतस्य सुदीनस्य हीनस्य च विशेषतः

সেয়ে মোৰ ওপৰত প্ৰসাদ কৰা, মোৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰা, দয়া কৰা। বিশেষকৈ মই যি প্ৰণত, অতি দীন, আৰু হীন অৱস্থাত পৰি আছোঁ।

Verse 63

अहं दुर्वाससा शप्तो हिरण्याक्षसुतो बली । महिषत्वं समानीतस्त्वया देवी विमोक्षितः

মই বলী, হিৰণ্যাক্ষৰ পুত্ৰ; দুৰ্বাসাৰ শাপে শপ্ত। মহিষৰ অৱস্থালৈ অনা হৈছিলোঁ; হে দেৱী, তোমাৰ দ্বাৰাই মই মুক্ত হ’লোঁ।

Verse 64

तस्माद्दर्पः प्रमुक्तोऽद्य मया दानवसंभवः । किंकरत्वं प्रयास्यामि सांप्रतं ते सुरेश्वरि

সেয়ে আজি মই দানৱ-স্বভাৱৰ পৰা জন্মা দৰ্প ত্যাগ কৰিলোঁ। এতিয়া, হে সুৰেশ্বৰী, মই তোমাৰ কিঙ্কৰ হৈ তোমাৰ সেৱাত প্ৰৱেশ কৰিম।

Verse 65

जय सर्वगते देवि सर्वदुष्टविनाशिनि

জয় হওক, হে সৰ্বব্যাপিনী দেৱী, সকলো দুষ্টতাৰ বিনাশিনী!

Verse 66

इति तस्य वचः श्रुत्वा कृपणं सा सुरेश्वरी । कृपाविष्टाऽब्रवीद्वाक्यं ततो व्योमस्थितान्सुरान्

তাৰ কৰুণ বাক্য শুনি দেৱলোকৰ মহাৰাণী কৰুণাত বিগলিত হ’ল। দয়াৰে আৱিষ্ট হৈ তেতিয়া আকাশত অৱস্থিত দেৱতাসকলক উদ্দেশি বাক্য ক’লে।

Verse 67

किं करोमि दया जाता ममैनं प्रति हे सुराः । तस्मान्नाहं हनिष्यामि दानवं दीनजल्पकम्

হে দেৱসকল, মই কি কৰোঁ? তাৰ প্ৰতি মোৰ অন্তৰত দয়া জাগিছে। সেয়ে এই দীনভাৱে কথা কোৱা দানৱক মই বধ নকৰোঁ।

Verse 68

विमुखं खड्गशस्त्रं च तवास्मीति प्रवादिनम् । अपि मे पितृहंतारं न हन्यां रिपुमाहवे

যদিও সি তৰোৱাল-শস্ত্ৰৰ পৰা বিমুখ হৈ ‘মই তোমাৰ’ বুলি ক’ব, তথাপি যুদ্ধক্ষেত্ৰত মই শত্রুক বধ নকৰোঁ—যদিও সি মোৰ পিতৃহন্তা হয়।

Verse 69

देवा ऊचुः । न चेदसि च देवेशि त्वमेनं दानवाधमम् । नाशयिष्यति तत्कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्

দেৱতাসকলে ক’লে: হে দেৱেশী, যদি তুমি এই নীচতম দানৱক বিনাশ নকৰা, তেন্তে ই চল-অচলসহ সমগ্ৰ ত্ৰিলোক ধ্বংস কৰিব।

Verse 70

एष व्यर्थःश्रमः सर्वस्तथास्माकं भविष्यति । तव संभूतिसंभूतस्तव क्लेशस्तथाऽखिलः

তেন্তে আমাৰ এই সকলো পৰিশ্ৰম ব্যৰ্থ হ’ব। আৰু তোমাৰ সকলো ক্লেশো পুনৰ উদ্ভৱ হ’ব—তাৰ শক্তিৰ পুনৰুত্থানৰ পৰাই জন্ম ল’ব।

Verse 71

देव्युवाच । नाहमेनं हनिष्यामि त्यजिष्यामि तथाऽमराः । एनं कचग्रहं कृत्वा धारयिष्यामि सर्वदा

দেৱীয়ে ক’লে: হে অমৰসকল, মই ইয়াক নাহানিম, নাতো ত্যাগ কৰিম। ইয়াৰ কেশ ধৰি মই ইয়াক সদায় এইদৰে ধৰি ৰাখিম।

Verse 72

देवा ऊचुः । साधुसाधु महाभागे युक्तमुक्तं त्वया वचः । एतद्धि युज्यते कर्तुं कालेऽस्मिंस्त्रिदशेश्वरि

দেৱতাসকলে ক’লে: সাধু সাধু, হে মহাভাগে! তোমাৰ বাক্য যথাযথ আৰু যুক্তিসংগত। হে ত্ৰিদশেশ্বৰী, এই সময়ত এইয়াই কৰণীয়।

Verse 73

सांप्रतं मर्त्यलोके त्वं रूपमेतत्समाश्रिता । शस्त्रोद्यतकरा रौद्रा महिषोपरि संस्थिता

এতিয়া মর্ত্যলোকে তুমি এই ৰূপেই অৱস্থিত—ৰৌদ্ৰ, হাতে উত্তোলিত অস্ত্ৰ, আৰু মহিষৰ ওপৰত আৰূঢ়া।

Verse 74

अवाप्स्यसि परां पूजां दुर्लभा ममरैरपि । यस्त्वामेतेन रूपेण संस्थितां पूजयिष्यति

তুমি পৰম পূজা লাভ কৰিবা—যি অমৰসকলৰ মাজতো দুষ্প্ৰাপ্য—যেতিয়া কোনো ভক্তে তোমাক এই ৰূপে অৱস্থিত বুলি জানি পূজা কৰিব।

Verse 75

त्वमस्य संगतो भावि विख्याता विंध्यवासिनी । किं ते वा बहुनोक्तेन शृणु संक्षेपतो वचः

তুমি এই স্থানৰ সৈতে সংযুক্ত হ’বা আৰু ‘বিন্ধ্যবাসিনী’ নামে খ্যাতি লাভ কৰিবা। অধিক ক’বলৈ কি প্ৰয়োজন? সংক্ষেপে মোৰ কথা শুনা।

Verse 76

अस्मदीयं परं तथ्यं सर्वलोकहितावहम् । पार्थिवानां त्वदायत्तं बलं देवि भविष्यति

আমাৰ এই পৰম সত্য সকলো লোকৰ মঙ্গলকাৰী; হে দেৱী, ৰজাসকলৰ বল তোমাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ’ব।

Verse 77

युद्धकाले समुत्पन्ने भक्तानां नात्र संशयः । प्रस्थानं वा प्रवेशं च यः करिष्यति मानवः

যুদ্ধৰ সময় উপস্থিত হ’লে ভক্তসকলৰ বাবে ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই; যি মানুহ যাত্ৰাৰ বাবে ওলাই যায় বা (কোনো কাৰ্যত) প্ৰৱেশ কৰে…

Verse 78

त्वां स्मृत्वा प्रणिपत्याथ पूजयित्वा विशेषतः । तस्य संपत्स्यते सिद्धिः सर्वकृत्येषु सर्वदा । इह कापुरुषस्यापि किं पुनः सुभटस्य च

তোমাক স্মৰণ কৰি, প্ৰণাম কৰি আৰু বিশেষ ভক্তিৰে পূজা কৰিলে—সেই জনে সকলো কাৰ্যত সদায় সিদ্ধি লাভ কৰে। ইয়াত যদি কাপুৰুষেও এই ফল পায়, তেন্তে বীৰ যোদ্ধাৰ কথা কিমান অধিক!

Verse 79

आश्विनस्य सिते पक्षे नवम्यां चाष्टमीदिने । पूजयिष्यति यो मर्त्त्यस्त्वां सद्भक्तिसमन्वितः

আশ্বিন মাহৰ শুক্ল পক্ষত—অষ্টমী আৰু নবমীৰ দিনত—যি মর্ত্যই সত্য ভক্তিসহ তোমাৰ পূজা কৰে…

Verse 80

तस्य संवत्सरं यावत्समग्रं सुरसुन्दरि । न भविष्यति वै रोगो न भयं न पराभवः । नापमृत्युर्न चौरादि समुद्भूत उपद्रवः

হে সুৰসুন্দৰি, তাৰ সম্পূৰ্ণ এক বছৰলৈকে ন ৰোগ হ’ব, ন ভয়, ন পৰাজয়; ন অকালমৃত্যু, ন চোৰ আদিৰ পৰা উদ্ভূত উপদ্ৰৱ।

Verse 82

तत्र गत्वा चिरात्प्राप्य स्वं राज्यं पाकशासनः । पालयामास संहृष्टस्त्रैलोक्यं हतकटकम्

তাত গৈ বহুকালৰ পাছত নিজৰ ৰাজ্য পুনৰ লাভ কৰি, পাকশাসন ইন্দ্ৰ আনন্দিতচিত্তে ত্ৰিলোক শাসন কৰিলে; শত্রুসেনা বিনষ্ট হৈছিল।

Verse 83

लोकाश्च सुखसंपन्नाः सर्वे जाता स्ततः परम् । यज्ञभागभुजो देवा भूयो जाता जगत्त्रये

তাৰ পাছত সকলো লোক সুখ-সমৃদ্ধিৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল। যজ্ঞভাগ ভোগ কৰা দেৱতাসকলো ত্ৰিজগতত পুনৰ বিকশিত হ’ল।

Verse 84

ततः परं च सा देवी त्रैलोक्ये ख्यातिमागता । सर्वक्षेत्रेषु तीर्थेषु स्थानेषु च विशेषतः

তাৰ পাছত সেই দেৱী ত্ৰিলোকত খ্যাতি লাভ কৰিলে; বিশেষকৈ সকলো পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ, তীৰ্থ আৰু ধামসমূহত।

Verse 85

एतस्मिन्नंतरे जातः सुरथोनाम भूपतिः । आनर्तस्तेन सद्भक्त्या क्षेत्रेऽत्रैव विनिर्मिता

ইতিমধ্যে সুৰথা নামৰ এজন ভূপতি জন্মিল। তেওঁৰ সত্য ভক্তিৰ বলত এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰতেই ‘আনর্ত’ নামৰ এক ধৰ্মীয় স্থাপনা গঢ়ি উঠিল।

Verse 86

यस्तां पश्यति सद्भक्त्या चैत्राष्टम्यां सितेऽहनि । स पुमान्वत्सरं यावत्कृतार्थः स्यान्न संशयः

যি কোনো ব্যক্তি চৈত্র মাহৰ শুক্ল অষ্টমীৰ দিনা সত্য ভক্তিৰে সেই দেৱীৰ দৰ্শন কৰে, সি এক বছৰৰ পৰ্যন্ত কৃতাৰ্থ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 91

।सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते देवास्तां देवीं हर्षसंयुताः । अनुज्ञातास्तया जग्मुः स्वां पुरीममरावतीम्

সূতে ক’লে: এইদৰে কৈ, আনন্দে পৰিপূৰ্ণ সেই দেৱসকলে সেই দেৱীৰ অনুমতি লৈ বিদায় ল’লে আৰু নিজৰ নগৰী অমৰাৱতীলৈ গ’ল।

Verse 121

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये महिषासुरपराजय कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम एकविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশী-সহস্ৰ শ্লোকীয় সংহিতাৰ ষষ্ঠ গ্ৰন্থ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যত “মহিষাসুৰ-পৰাজয় আৰু কাত্যায়নী-মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নাম অধ্যায়, অৰ্থাৎ ১২১তম অধ্যায়, সমাপ্ত হ’ল।