Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

श्रीभगवानुवाच । गरं विषमिति प्रोक्तं न तत्रास्ति च सांप्रतम् । मत्प्रसादात्त्वया ह्येतदुच्चार्यं ब्राह्मणोत्तम

śrībhagavānuvāca | garaṃ viṣamiti proktaṃ na tatrāsti ca sāṃpratam | matprasādāttvayā hyetaduccāryaṃ brāhmaṇottama

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: যাক ‘গৰ’ বা বিষ বুলি কোৱা হয়, সেয়া এতিয়া তাত নাথাকিব। হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, মোৰ কৃপাত তুমি এই মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰা উচিত।

श्रीभगवान्the Blessed Lord
श्रीभगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + भगवान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् भगवान्)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गरम्poison
गरम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ‘विषम्’ इत्यस्य समानााधिकरण (poison)
विषम्poison
विषम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (उद्धरण-अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थ-निपात (quotative particle)
प्रोक्तम्is said/called
प्रोक्तम्:
Kriyā (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(इदं) प्रोक्तम्’ = has been said/called
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
Formनिषेध-निपात
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (देश-अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
साम्प्रतम्at present
साम्प्रतम्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रत (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formकालवाचक-अव्यय (now/at present)
मत्प्रसादात्from my grace
मत्प्रसादात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी-रूप) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम प्रसादः) + पञ्चमी (from my grace)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात-अव्यय)
Formअवधारण/हेतुवाचक-निपात (indeed/for)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘उच्चार्यम्’ इत्यस्य विषयः
उच्चार्यम्to be uttered
उच्चार्यम्:
Vidhi (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootउद् + चर् (धातु) + ण्यत् (कृदन्त)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘उच्चार्यम्’ = to be uttered/should be pronounced
ब्राह्मणोत्तमO best of Brahmins
ब्राह्मणोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्राह्मणानाम् उत्तमः)

Śrī Bhagavān

Tirtha: Nagara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇottama (addressed)

Scene: The Blessed Lord declares poison will not remain; a brahmin-foremost is authorized to utter the protective formula, with a visible shift from menace to calm.

Ś
Śrī Bhagavān
B
brāhmaṇottama
G
gara/viṣa (poison)

FAQs

Mantra efficacy is grounded in divine grace and rightful agency—authorized recitation becomes a vehicle of protection.

The statement “there, now” points to the chapter’s tīrtha locale where poison is to be neutralized through the Lord’s empowerment.

Uccāraṇa (formal utterance/recitation) of the revealed formula by the designated brāhmaṇa, empowered by divine grace.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App