Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
एतस्मिन्नंतरे राजा स तान्प्राप्तान्द्विजोत्तमान् । श्रुत्वा भक्ति समायुक्तः प्रणामार्थमुपागतः
Transliteration
etasminnaṃtare rājā sa tānprāptāndvijottamān | śrutvā bhakti samāyuktaḥ praṇāmārthamupāgataḥ
Translation
ইতিমধ্যে ৰজাই সেই উত্তম দ্বিজসকল আহিছে বুলি শুনি, ভক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ তেওঁলোকক প্ৰণাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিল।
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्; सर्वनाम
प्राप्तान्arrived/come
प्राप्तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘तान्’ इति विशेषणम्
द्विजोत्तमान्the best of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः (द्विजानाम् उत्तमाः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
भक्तिसमायुक्तःendowed with devotion
भक्तिसमायुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभक्ति + सम्-आ-युक्त (युज् धातु, क्त)
Formतत्पुरुष-समासः (भक्त्या समायुक्तः); भूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘राजा/सः’ इति विशेषणम्
प्रणामार्थम्for the purpose of salutation
प्रणामार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रणाम + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः (प्रणामस्य अर्थः); पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (purpose)
उपागतःcame/approached
उपागतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; परस्मैपदी-धातोः; मुख्यक्रियासमानार्थकः ‘आगतः’
Speaker
Sūta (continued narration from 113.1)
Characters & Entities
K
King (unnamed in excerpt)D
Dvijottamas (brāhmaṇas)FAQs
Humility and reverence toward the wise are marks of righteous rulership and devotional culture.
The ongoing narrative remains within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya section of the Nāgara Khaṇḍa.
Praṇāma (salutation) to brāhmaṇas/saints as a dharmic act; no formal rite specified.