Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

अशोकाश्चंपकाश्चूता यूथ्यश्चैव कदंबकाः । नीषाः प्रियालाः पनसा राजवृक्षाश्चरायणाः

Transliteration

aśokāścaṃpakāścūtā yūthyaścaiva kadaṃbakāḥ | nīṣāḥ priyālāḥ panasā rājavṛkṣāścarāyaṇāḥ

Translation

অশোক, চম্পক, আমগছ, ইউথিকা লতা আৰু কদম্ব; নীষা, প্ৰিয়াল, পনস (কঁঠাল), ৰাজবৃক্ষ আৰু অন্যান্য বনলতা—সকলো প্ৰচুৰভাৱে উজলি উঠিল।

Word by Word

• अशोकाः: aśoka trees
• अशोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अशोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• चंपकाः: campaka trees
• चंपकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चंपक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• चूताः: mango trees
• चूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• यूथ्याः: yūthyā plants (a flowering shrub)
• यूथ्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यूथ्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (indeed/also)

• कदंबकाः: kadamba trees
• कदंबकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कदंबक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नीषाः: nīṣā trees/plants
• नीषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नीषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रियालाः: priyāla trees
• प्रियालाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रियाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पनसाः: jackfruit trees
• पनसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पनस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• राजवृक्षाः: rājavṛkṣa trees
• राजवृक्षाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः वृक्षाः / royal trees; also name of a tree)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• रायणाः: rāyaṇa trees
• रायणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A catalogue of spring trees and creepers—Aśoka, Campaka, Mango, Yūthikā, Kadamba, Nīṣa, Priyāla, Jackfruit, Rājavṛkṣa—rising in abundance, suggesting a sudden, luxuriant bloom.

Characters & Entities

• Aśoka
• Campaka
• Cūta (mango)
• Yūthikā
• Kadamba
• Priyāla
• Panasa
• Rājavṛkṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are portrayed as dhārmic landscapes where nature itself becomes an offering and sign of divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra and its sanctified surroundings in the Kedārakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive glorification of the holy environment.