Adhyaya 15

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । राज्यं प्राप्तो हि देवेंद्रः कथितस्ते गुरुं विना । गुरोरवज्ञया जातो राज्यभ्रंशो हि तस्य तु

ঋষিসকলে ক’লে: “কোৱা হয় যে দেৱেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) গুৰুবিহীনেই ৰাজ্য লাভ কৰিছিল। কিন্তু গুৰুক অৱজ্ঞা কৰাৰ ফলত তেওঁৰ ৰাজ্যচ্যুতি ঘটিল।”

Verse 2

केन प्रणोदितश्चेंद्रो बभूव चिरमासने । तत्सर्वं कथयाशु त्वं परं कौतूहलं हि नः

“কাৰ প্ৰেৰণা পাই ইন্দ্ৰই দীঘল সময় সিংহাসনত স্থিৰ হৈ থাকিল? সেই সকলো শীঘ্ৰে কোৱা, কিয়নো আমাৰ কৌতূহল অতি মহান।”

Verse 3

लोमश उवाच । गुरुणापि विना राज्यं कृतवान्स शचीपतिः । विश्वरूपोक्तविधिना इंद्रो राज्ये स्थितो महान्

লোমশে ক’লে: “গুৰুবিহীনেও শচীপতি ইন্দ্ৰই ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। বিশ্বৰূপে কোৱা বিধি অনুসৰি মহান ইন্দ্ৰ ৰাজ্যত সুস্থিৰ হৈ থাকিল।”

Verse 4

विश्वकर्मसुतो विप्रा विश्वरूपो महानृपः । पुरोहितोऽथ शक्रस्य याजकश्चाभवत्तदा

হে বিপ্ৰসকল, বিশ্বকৰ্মাৰ পুত্ৰ বিশ্বৰূপ—এজন মহান নৃপতি—সেই সময়ত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ পুৰোহিত আৰু যজ্ঞৰ অধিষ্ঠাতা যাজক হ’ল।

Verse 5

तस्मिन्यज्ञेऽवदानैश्च यजने असुरान्सुरान् । मनुष्यांश्चैव त्रिशिरा अपरोक्षं शचीपतेः

সেই যজ্ঞত অৱদান আৰু পূজন-ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা ত্ৰিশিৰা (তিন-মূৰীয়া) অসুৰ, সুৰ আৰু মানুহকো সেৱা কৰিলে—শচীপতি (ইন্দ্ৰ)ৰ সন্মুখতেই স্পষ্টভাৱে।

Verse 6

देवान्ददाति साक्रोशं दैत्यांस्तूष्णीमथाददात् । मनुष्यान्मध्यपातेन प्रत्यहं स ग्रहान्द्विजः

তেওঁ দেৱতাসকলক উচ্চ স্বৰে মন্ত্রোচ্চাৰণ কৰি ভাগ দিত, কিন্তু দৈত্যসকলক নীৰৱে দিত; আৰু মানুহক ‘মধ্যভাগ’ দি—সেই দ্বিজ পুৰোহিতে প্ৰতিদিন ভাগ-বণ্টন কৰিছিল।

Verse 7

एकदा तु महेंद्रेण सूचितो गुरुलाघवात् । अलक्ष्यमाणेन तदा ज्ञातं तस्य चिकीर्षितम्

এবাৰ মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)য়ে গম্ভীৰতা আৰু লাঘৱতাৰ সৈতে দিয়া সূক্ষ্ম সংকেতে সোঁচাই দিলে; তেতিয়া অলক্ষ্যভাৱে থকা বিশ্বৰূপে তেওঁৰ অভিপ্ৰায় বুজি পেলালে।

Verse 8

दैत्यानां कार्यसिद्ध्यर्थमवदानं प्रयच्छति । असौ पुरोहितोऽस्माकं परेषां च फलप्रदः

“দৈত্যসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধ হ’বলৈ এইজনে অৱদান আৰু যজ্ঞ-ভাগ প্ৰদান কৰে। এই পুৰোহিত আমাৰো, আৰু আনসকলৰো ফল দান কৰে।”

Verse 9

इति मत्वा तदा शक्रो वज्रेण शतपर्वणा । चिच्छेद तच्छिरांस्येव तत्क्षणादभवद्वधः

এইদৰে ভাবি তেতিয়া শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) শত-পৰ্বযুক্ত বজ্ৰেৰে তাৰ মূৰবোৰ কাটি পেলালে; সেই ক্ষণতেই বধ সম্পন্ন হ’ল।

Verse 10

येनाकरोत्सोमपानमजायंत कपिंजलाः । ततोन्येन सुरापानात्कलविंका भवन्मुखात्

যি মূৰেৰে সোমপান কৰা হৈছিল, সেই মুখৰ পৰা কপিঞ্জল পক্ষী জন্মিল; তাৰ পাছত আন এটা মূৰৰ পৰা—সুৰাপানৰ ফলত—কলবিঙ্ক পক্ষী উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 11

अन्याननादजायंत तित्तिरा विश्वरूपिणः । एवं हतो विश्वरूपः शक्रेण मंदभागिना

আন এটা মুখৰ পৰা বিশ্বৰূপৰ তিত্তিৰ পক্ষী জন্মিল। এইদৰে মন্দভাগী শক্ৰে বিশ্বৰূপক বধ কৰিলে।

Verse 12

ब्रह्महत्या तदोद्भूता दुर्धर्षा च भयावहा । दुर्धर्षा दुर्मुखा दुष्टा चण्डालरजसान्विता

তেতিয়া ব্ৰহ্মহত্যা উদ্ভৱ হ’ল—অদম্য আৰু ভয়ংকৰ; কঠোৰ, কু-মুখী, দুষ্ট, আৰু চণ্ডালৰ ধূলিত লেপা।

Verse 13

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । इत्येषामप्यघवतामिदमेव च निष्कृतिः

ব্ৰহ্মহত্যা, সুৰাপান, চৌৰ্য, আৰু গুৰুৰ পত্নীৰ সৈতে গমন—এই পাপীসকলৰ বাবেও প্ৰায়শ্চিত্ত একেই বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 14

नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मतिः । त्रिशिरा धूम्रहस्ता सा शक्रं ग्रस्तुमुपाययौ

বিষ্ণুৰ নাম-উচ্চাৰণতেই যাৰ মন নিবদ্ধ আছিল, সেই ব্ৰহ্মহত্যা—তিনিমূৰীয়া আৰু ধোঁৱা-কালি হাতযুক্তা—শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ক গিলিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 15

ततो भयेन महता पलायनपरोऽभवत् । पलायमानं तं दृष्ट्वा ह्यनुयाता भयावहा

তাৰ পাছত মহাভয়ে আচ্ছন্ন হৈ সি পলায়নলৈ উদ্যত হ’ল। তাক পলাই যোৱা দেখি, ভয়-জাগোৱা ব্ৰহ্মহত্যাই তাৰ পিছে পিছে ধাওঁ দিল।

Verse 16

यतो धावति साऽधावत्तिष्ठंतमनुतिष्ठति । अंगकृता यथा छाया शक्रस्यपरिवेष्टितुम् । आयाति तावत्सहसा इंद्रोऽप्यप्सु न्यमज्जत

সি য’তে ধাৱে, সিও ত’তে ধাৱে; সি থমকিলে সিও কাষতে থামে—নিজ দেহৰ পৰা জন্মা ছাঁয়াৰ দৰে শক্ৰক আৱৰি ধৰিবলৈ। তেতিয়া হঠাতে ইন্দ্ৰও পানীত নিমজ্জিত হ’ল।

Verse 17

शीघ्रत्वेन यथा विप्राश्चिरंतनजलेचरः

হে বিপ্ৰসকল, সি অতি ত্বৰিত—যেন জলৰ ভিতৰত বিচৰণ কৰা প্ৰাচীন জলচৰ।

Verse 18

एवं दिव्यशतं पूर्णं वर्षाणां च शचीपतेः । वसतस्तस्य दुःखेन तथा चैव शतद्वयम् । अराजकं तदा जातं नाकपृष्ठे भयावहम्

এইদৰে শচীপতি (ইন্দ্ৰ)ৰ একশ দিৱ্য বছৰ পূৰ্ণ হ’ল; আৰু তাৰ দুঃখৰ বশে আৰু দু’শ বছৰো পাৰ হ’ল। তেতিয়া নাকপৃষ্ঠ—স্বৰ্গলোক—ৰাজাহীন হৈ পৰিল, আৰু স্বৰ্গৰ পৃষ্ঠতেই ভয়ংকৰতা নামি আহিল।

Verse 19

तदा चिंतान्विता देवा ऋषयोऽपि तपस्विनः । त्रैलोक्यं चाऽपदा ग्रस्तं बभूव च तदा द्विजाः

তেতিয়া দেৱতাসকল চিন্তাৰে আৱিষ্ট হ’ল, তপস্বী ঋষিসকলেও। হে দ্বিজসকল, সেই সময় ত্ৰিলোক বিপদে গ্ৰস্ত হ’ল।

Verse 20

एकोऽपि ब्रह्महा यत्र राष्ट्रे वसति निर्भयः । अकालमरणं तत्र साधूनामुपजायते

যদি কোনো ৰাজ্যত এজনো ব্ৰাহ্মণহন্তা নিৰ্ভয়ে বাস কৰে, তেন্তে তাত সাধুসকলৰ বাবে অকালে মৃত্যু উদ্ভৱ হয়।

Verse 21

राजा पापयुतो यस्मिन्राष्ट्रे वसति तत्र वै । दुर्भिक्षं चैव मरणं तथैवोपद्रवा द्विजाः

যি ৰাজ্যত পাপযুক্ত ৰজা বাস কৰে, হে দ্বিজসকল, তাত নিশ্চয়েই দুৰ্ভিক্ষ আৰু মৃত্যু, আৰু তদুপৰি নানা উপদ্ৰৱ উদ্ভৱ হয়।

Verse 22

भवंति बहवोऽनर्थाः प्रजानां नाशहेतवे । तस्माद्राज्ञा तु कर्तव्यो धर्म्मः श्रद्धापरेण हि

বহু অনর্থ উদ্ভৱ হয়, যিবোৰ প্ৰজাৰ বিনাশৰ কাৰণ হয়। সেয়ে ৰজাই শ্ৰদ্ধাপৰায়ণ হৈ ধৰ্ম নিশ্চয় পালন কৰিব লাগে।

Verse 23

तथा प्रकृतयो राज्ञः शुचजित्वेन प्रतिष्ठिताः । इन्द्रेण च कृतं पापं तेन पापेन वै द्विजाः । नानाविधैर्महातापैः सोपद्रवमभूज्जगत्

তদ্ৰূপে ৰজাৰ প্ৰজাসকল শোকজয় আৰু পবিত্ৰতাত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল। কিন্তু ইন্দ্ৰই পাপ কৰাত, হে দ্বিজসকল, সেই পাপৰ ফলত জগত নানা প্ৰকাৰ মহাতাপ আৰু উপদ্ৰৱে পীড়িত হ’ল।

Verse 24

शौनक उवाच । अश्वमेधशतेनैव प्राप्तं राज्यं महत्तरम् । देवानामखिलं सूत कस्माद्विघ्रमजायत । शक्रस्य च महाभाग यथावत्कथयस्व न

শৌনকে ক’লে: শত অশ্বমেধ যজ্ঞে অতি মহান ৰাজত্ব লাভ হ’ল। তথাপি, হে সূত, সকলো দেৱতাৰ কাৰ্যত কিয় বিঘ্ন উদ্ভৱ হ’ল? আৰু হে ভাগ্যবান, শক্র (ইন্দ্ৰ) বিষয়ে যথাযথকৈ ক’বা।

Verse 25

सूत उवाच । देवानां दानवानां च मनुष्याणां विशेषतः । कर्म्मैव सुखदुःखानां हेतुभूतं न संशयः

সূতে ক’লে: দেৱতা, দানৱ আৰু বিশেষকৈ মানুহৰ বাবে সুখ-দুখৰ কাৰণ একমাত্ৰ কৰ্মই; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 26

इन्द्रेण च कृतं विप्रा महद्भूतं जुगुप्सितम् । गुरोरवज्ञा च कृता विश्वरूपवधः कृतः

আৰু ইন্দ্ৰই, হে ব্ৰাহ্মণসকল, এক মহৎ কিন্তু নিন্দনীয় কৰ্ম কৰিলে: গুৰুক অৱজ্ঞা কৰিলে আৰু বিশ্বৰূপক বধ কৰিলে।

Verse 27

गौतमस्य गुरोः पत्नी सेविता तस्य तत्फलम् । प्राप्तं महेंद्रेण चिरं यस्य नास्ति प्रतिक्रिया

গৌতমৰ গুৰুৰ পত্নীক সেৱা (অধৰ্ম আচৰণ) কৰাৰ ফল মহেন্দ্ৰই বহুদিন ভুগিলে; সেই কৰ্মৰ কোনো সহজ প্ৰতিকাৰ নাছিল।

Verse 28

ये हि दृष्कटतकर्म्माणो न कुर्वंति च निष्कृतिम् । दुर्दशां प्रप्नुवन्त्येते यथैवेन्द्रः शतक्रतुः

যিসকলে ভয়ংকৰ পাপকর্ম কৰি প্ৰায়শ্চিত্ত নকৰে, সিহঁতে দুৰ্দশালৈ পতিত হয়—যেনেকৈ শতক্ৰতু ইন্দ্ৰ হৈছিল।

Verse 29

दुष्कृतोपार्जितस्या तः प्रायाश्चित्तं हि तत्क्षणात् । कर्तव्यं विधिवद्विप्राः सर्वपापोपशांतये

সেয়ে, দুষ্কৃত্যৰে সঞ্চিত পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত তৎক্ষণাৎ বিধি অনুসাৰে, হে ব্ৰাহ্মণসকল, সকলো পাপ উপশান্ত কৰিবলৈ কৰণীয়।

Verse 30

उपपातकमध्यस्तं महापातकतां व्रजेत्

যি জন উপপাতক (সৰু পাপ)ত আঁকোৰগোঁজ হৈ থাকে, সি তাতেই মহাপাতক (মহাপাপ) অৱস্থালৈ পতিত হ’ব পাৰে।

Verse 31

ततः स्वधर्मनिष्ठां च ये कुर्वंति सदा नराः । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने तेषां पापं विनश्यति

তাৰ পাছত যিসকল নৰ সদায় নিজৰ স্বধৰ্মত স্থিৰ থাকে, তেওঁলোকৰ পাপ প্ৰাতঃ, মধ্যাহ্ন আৰু সায়াহ্ন—এই তিনো সন্ধিক্ষণে বিনষ্ট হয়।

Verse 32

प्राप्नुवंत्युत्तमं लोकं नात्र कार्या विचारणा । तस्मादसौ दुराचारः प्राप्ते वै कर्मणः फलम्

তেওঁলোকে উত্তম লোক লাভ কৰে—ইয়াত সন্দেহৰ কোনো অৱকাশ নাই। সেয়ে সেই দুঃআচাৰী নিশ্চয়েই নিজৰ কৰ্মৰ ফল পাইছিল।

Verse 33

स प्रधार्य तदा सर्वे लोकपालास्त्वरान्विताः । बृहस्पतिमुपागम्य सर्वमात्मनि धिष्ठितम् । कथयामासुरव्यग्रा इंद्रस्य च गुरुं प्रति

ইয়াক বিবেচনা কৰি, সকলো লোকপাল তেতিয়া ত্বৰিত হৈ বृहস্পতিৰ ওচৰলৈ গ’ল; আৰু ব্যাকুল নোহোৱাকৈ, যি দৰে ঘটিছিল সেই সকলো ইন্দ্ৰৰ গুৰুৰ আগত নিবেদন কৰিলে।

Verse 34

देवैरुक्तं वचो विप्रा निशम्य च बृहस्पतिः । अराजकं च संप्राप्तं चिंतयामास बुद्धिमान्

দেৱতাসকলে কোৱা বাক্য শুনি, হে বিপ্ৰসকল, বুদ্ধিমান বৃহস্পতিয়ে চিন্তা কৰিলে—ৰাজাহীন বিশৃঙ্খলা উপস্থিত হৈছে।

Verse 35

किं कार्यं चाद्य कर्तव्यं कथं श्रेयो भविष्यति । देवानां चाद्य लोकानामृषीणां भावितात्मनाम्

‘আজি কি কৰা উচিত, কোন পথ গ্ৰহণ কৰিব? দেৱতা, লোকসমূহ আৰু সংযমী ঋষিসকলৰ কল্যাণ কেনেকৈ হ’ব?’

Verse 36

मनसैव च तत्सर्वं कार्याकार्यं विचार्य च । जगाम शक्रं त्वरितो देवैः सह महायशाः

মনতে কৰণীয়-অকৰণীয় সকলো বিবেচনা কৰি, মহাযশস্বী বৃহস্পতিয়ে দেৱসকলৰ সৈতে তৎক্ষণাৎ শক্র (ইন্দ্ৰ)ৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 37

प्राप्तो जलाशयं तं च यत्रास्ते हि पुरंदरः । यस्य तीरे स्थिता हत्या चंडालीव भयावहा

সেই জলাশয়ত তেওঁ উপস্থিত হ’ল য’ত পুরন্দর (ইন্দ্ৰ) আছিল; তাৰ তীৰত ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপ ভয়ংকৰ চণ্ডালিনী যেন থিয় হৈ হৃদয়ত আতংক জগাইছিল।

Verse 38

तत्रोविष्टास्ते सर्वे देवा ऋषिगणान्विताः । आह्वानं च कृतं तस्य शक्रस्य गुरुणा स्वयम्

তাত সকলো দেৱতা ঋষিগণসহ বহিল; আৰু গুৰুৱে নিজেই শক্র (ইন্দ্ৰ)ক আহ্বান কৰিলে।

Verse 39

समुत्थितस्ततः शक्रो ददर्श स्वगुरुं तदा । बाष्पपूरितवक्त्रो हि बृहस्पतिमभाषत

তেতিয়া শক্ৰ উঠি নিজৰ গুৰুক দৰ্শন কৰিলে; অশ্ৰুপূৰ্ণ মুখে তেওঁ বृहস্পতিলৈ কথা ক’লে।

Verse 40

प्रणिपत्य च तत्रत्यान्कृताञ्जलिरभाषत । तदा दीनमुखो भूत्वा मनसा संविमृश्य च

তাত উপস্থিতসকলক প্ৰণাম কৰি, কৰযোৰে তেওঁ ক’লে; তাৰপাছত দীনমুখে মনত গভীৰভাৱে চিন্তা কৰিলে।

Verse 41

स्वयमेव कृतं पूर्वमज्ञानलक्षणं महत् । अधुनैव मया कार्यं किं कर्तव्यं वद प्रभो

পূৰ্বে মই নিজেই অজ্ঞানৰ লক্ষণযুক্ত এক মহাপাপ কৰ্ম কৰিছোঁ। এতিয়া মই কি কৰোঁ? কওক, হে প্ৰভু।

Verse 42

प्रहस्योवाच भगवान्बृहस्पति रुदारधीः । पुरा त्वया कृतं यच्च तस्येदं कर्मणः फलम्

তেতিয়া দৃঢ়বুদ্ধিসম্পন্ন ভগবান বृहস্পতিয়ে হাঁহি মাৰি ক’লে: “পূৰ্বে তুমি যি কৰিছা, এইটো সেই কৰ্মৰ ফল।”

Verse 43

मां च उद्दिश्य भो इंद्र तद्भोगादेव संक्षयः । प्रायश्चितं हि हत्याया न दृष्टं स्मृतिकारिभिः

“আৰু মোৰ বিষয়ে, হে ইন্দ্ৰ—মোক লক্ষ্য কৰি যি ঘটিল, তাৰ ক্ষয় কেৱল ভোগ কৰিলেহে হয়। কিয়নো ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ প্ৰায়শ্চিত্ত স্মৃতিকারসকলে ক’তো নিৰ্দিষ্ট কৰা নাই।”

Verse 44

अज्ञानतो हि यज्जातं पापं तस्य प्रतिक्रिया । कथिता धर्म्मशास्त्रज्ञैः सकामस्य न विद्यते

অজ্ঞতাৰ পৰা যি পাপ জন্মে, তাৰ প্ৰতিকাৰ ধৰ্মশাস্ত্ৰ-জ্ঞ পণ্ডিতসকলে কৈছে; কিন্তু ইচ্ছাকৃতভাৱে কৰা পাপৰ বাবে তেনে প্ৰতিকাৰ স্বীকৃত নহয়।

Verse 45

सकामेन कृतं पापमकामं नैव जायते । ताभ्यां विषयभेदेन प्रायश्चित्तं विधीयते

ইচ্ছাকৃতভাৱে কৰা পাপ, অনিচ্ছাকৃত পাপৰ দৰে নহয়। এই দুয়োটাৰ বিষয়-ভেদ অনুসৰি প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান কৰা হয়।

Verse 46

मरणांतो विधिः कार्यो कामेन हि कृतेन हि । अज्ञानजनिते पापे प्रायश्चित्तं विधीयते

ইচ্ছাৰে কৰা কৰ্মৰ বাবে বিধান মৰণ পৰ্যন্তো প্ৰযোজ্য হয়। কিন্তু অজ্ঞতাজনিত পাপৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান কৰা হয়।

Verse 47

तस्मात्त्वया कृतं यच्च स्वयमेव हतो द्विजः । पुरोहितश्च विद्वांश्च तस्मान्नास्ति प्रतिक्रिया

সেয়ে, তোমাৰ নিজৰ কৰ্মে যি দ্বিজ—যি তোমাৰ বিদ্বান পুৰোহিতো আছিল—নিহত হ’ল, তাৰ বাবে কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া নাই (সহজ প্ৰায়শ্চিত্ত নাই)।

Verse 48

यावन्मरणमप्येति तावदप्सु स्थिरो भव

মৰণো যেতিয়ালৈকে ওচৰ নাহে, তেতিয়ালৈকে পানীত স্থিৰ আৰু অটল হৈ থাক।

Verse 49

शताश्वमेधसंज्ञं च यत्फलं तव दुर्मते । तन्नष्टं तत्क्षणादेव घातितो हि द्विजो यदा

হে দুৰ্মতি, তোমাৰ যি পুণ্য শত অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফলৰ সমান বুলি গণ্য হৈছিল, সেয়া সেই ক্ষণতেই বিনষ্ট হ’ল; কিয়নো যেতিয়া দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ বধ হ’ল।

Verse 50

सच्छिद्रे च यथा तोयं न तिष्ठति घटेऽण्वपि । तथैव सुकृतं पापे हीयते च प्रदक्षिणम्

যেনেকৈ ছিদ্ৰেৰে ভৰা ঘটত অণুমাত্ৰ পানীও নাথাকে, তেনেকৈ পাপৰ উপস্থিতিত সুকৃত ক্ষয় হয়; প্ৰদক্ষিণাৰ দৰে ভক্তিপূৰ্ণ কৰ্মও শক্তি হেৰুৱায়।

Verse 51

तस्माच्च दैवसंयोगात्प्राप्तं स्वर्गादिकं च यैः । यथोक्तं तद्भवेत्तेषां धर्मिष्ठानां न संशयः

সেয়ে, যিসকল ধৰ্মিষ্ঠ লোক দैৱৰ সংযোগত স্বৰ্গ আদি যি লাভ কৰে, শাস্ত্ৰে যিদৰে কোৱা হৈছে ঠিক তেনেদৰেই সেয়া তেওঁলোকৰ বাবে ফলিত হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 52

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य शक्रो वचनमब्रवीत् । कुकर्मणा मदीयेन प्राप्तमेतन्न संशयः

তেওঁৰ বাক্য শুনি শক্র (ইন্দ্ৰ) ক’লে—“সন্দেহ নাই; মোৰ নিজৰ কুকৰ্মৰ ফলতেই এই অৱস্থা মোক প্ৰাপ্ত হৈছে।”

Verse 53

अमरावती माशु त्वं गच्छ देवर्षिबिः सह । लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थे देवानां च बृहस्पते । इंद्रं कुरु महाभाग यस्ते मनसि रोचते

“বিলম্ব নকৰিবা; দেৱর্ষিসকলৰ সৈতে অমৰাৱতীলৈ যোৱা। লোকসমূহৰ কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে আৰু দেৱতাসকলৰ হিতাৰ্থে, হে বৃহস্পতী, হে মহাভাগ, তোমাৰ মন যাক পছন্দ কৰে তাকেই ইন্দ্ৰ ৰূপে নিযুক্ত কৰা।”

Verse 54

यथा मृतस्तथा हं वै ब्रह्महत्यावृतो महान् । रागद्वेषसमुत्थेन पापेनास्मि परिप्लुतः

মই সঁচাকৈয়ে মৃতৰ সমান—ব্ৰহ্মহত্যাৰ মহাপাপে আৱৃত। ৰাগ-দ্বেষৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পাপে মই সম্পূৰ্ণৰূপে প্লাৱিত হৈ পৰিছোঁ।

Verse 55

तस्मात्त्वरान्विता यूयं देवराजानमाशुः वै । कुर्वतु मदनुज्ञाताः सत्यं प्रतिवदामि वः

সেইহেতু তোমালোক ত্বৰিত হওক আৰু শীঘ্ৰে দেৱৰাজক স্থাপন কৰা। মোৰ অনুমতিতেই এই কাম কৰা—মই তোমালোকক সত্যই ক’লোঁ।

Verse 56

एवमुक्तास्तदा सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः । एत्यामरावतीं तूर्णं पुरंदरविचेष्टितम् । कथयामासुरव्यग्रा शचीं प्रति यथा तथा

এইদৰে কোৱা হ’লে, বृहস্পতিৰ নেতৃত্বত সকলোয়ে তৎক্ষণাৎ অমৰাৱতীলৈ গ’ল। পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ অৱস্থাই তেওঁলোকক ব্যাকুল কৰি তুলিলে, আৰু যি দৰে ঘটিছিল সেইদৰে সকলো কথা শচীক নিখুঁতকৈ ক’লে।

Verse 57

राज्यस्य हेतोः किं कार्यं विमृशंतः परस्परम्

তাৰ পাছত তেওঁলোকে পৰস্পৰে আলোচনা কৰি ভাবিলে—“ৰাজ্যৰ, অৰ্থাৎ স্বৰ্গৰ শাসনৰ হেতু, কি কৰা উচিত?”

Verse 58

एवं विमृश्यमानानां देवानां तत्र नारदः । यदृच्छयागतस्तत्र देवर्षिरमितद्युतिः

দেৱতাসকলে এইদৰে চিন্তা-ভাবনা কৰি থাকোঁতেই, হঠাতে তাত অমিত তেজস্বী দেৱৰ্ষি নাৰদ উপস্থিত হ’ল।

Verse 59

उवाच पूजितो देवान्कस्माद्यूयं विचेतसः । तेनोक्ताः कथयामासुः सर्वं शक्रस्य चेष्टितम्

পূজাৰে সন্মানিত হৈ নাৰদে দেৱসকলক ক’লে— “তোমালোক কিয় এনেকৈ বিষণ্ণ?” এইদৰে সোধাত তেওঁলোকে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ সকলো কৃত্য-বৃত্তান্ত নাৰদক ক’লে।

Verse 60

गतमिंद्रस्य चेंद्रत्वमेनसा परमेण तु । ततः प्रोवाच तान्देवान्देवर्षिर्नारदो वचः

“অতি ভয়ংকৰ পাপৰ ফলত ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰত্ব লুপ্ত হৈছে।” তাৰ পাছত দেৱর্ষি নাৰদে দেৱসকলক এই বাক্য ক’লে।

Verse 61

यूयं देवाश्च सर्वज्ञास्तपसा विक्रमेण च । तस्मादिंद्रो हि कर्तव्यो नहुषः सोमवंशजः

“হে দেৱসকল, তোমালোক সকলেই সর্বজ্ঞ, তপস্যা আৰু পৰাক্ৰমে সমৃদ্ধ। সেয়ে সোমবংশজাত নহুষকেই নিশ্চয় ইন্দ্ৰ কৰি স্থাপন কৰা উচিত।”

Verse 62

सोऽस्मिन्राष्ट्रे प्रतिष्ठाप्यस्त्वरितेनैव निर्जराः । एकोनमश्वमेधानां शतं तेन महात्मना । कृतमस्ति महाभागा नहुषेण च यज्वना

“সেয়ে, হে অমৰসকল, তৎক্ষণাৎ তেওঁক এই ৰাজ্যাধিপত্যত স্থাপন কৰা। কিয়নো সেই মহাত্মা, মহাভাগ্যবান যজমান নহুষে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ শতকৰ পৰা এক কম, অৰ্থাৎ ঊননব্বই, সম্পন্ন কৰিছে।”

Verse 63

शच्या श्रुतं च तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् । गतांतःपुरमव्यग्रा बाष्पपूरितलोचना

নাৰদৰ মুখৰ পৰা উচ্চাৰিত সেই বাক্য শচীয়ে শুনিলে। অস্থিৰ নহৈ তেওঁ অন্তঃপুৰলৈ গ’ল, চকু দুটা অশ্ৰুৰে ভৰি উঠিছিল।

Verse 64

नारदस्य वचः श्रुत्वा सर्वे देवान्वमोदयन्

নাৰদৰ বাক্য শুনি সকলো দেৱতা আনন্দিত হ’ল।

Verse 65

नहुषं राज्यमारोढुमैकपद्येन ते यदा । आनीतो हि तदा राजा नहुषो ह्यमरावतीम्

যেতিয়া দেৱতাসকলে নহুষক ৰাজ্যাসনে আৰোহণ কৰাবলৈ বিচাৰিলে, তেতিয়া ৰজা নহুষক একে পদক্ষেপতে অমৰাৱতীলৈ আনিলে।

Verse 66

राज्यं दत्तं महेंद्रस्य सुरैः सर्वैर्महर्षिभिः । तदागस्त्यादयः सर्वे नहुषं पर्युपासत

মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ৰাজ্যত্ব সকলো দেৱতা আৰু মহাৰ্ষিসকলে দান কৰিলে; তাৰ পাছত অগস্ত্য আদি সকলোৱে নহুষক উপাসনা-সেৱা কৰিলে।

Verse 67

गंधर्वाप्सरसो यक्षा विद्याधरमहोरगाः । यक्षाः सुपर्णाः पतगा ये चान्ये स्वर्गवासिनः

গন্ধৰ্ব-অপ্সৰা, যক্ষ, বিদ্যাধৰ, মহোৰগ (মহানাগ), সুপৰ্ণ আৰু অন্যান্য পাখিধাৰী—সকলো স্বৰ্গবাসী তাত সমবেত হ’ল।

Verse 68

तदा महोत्सवो जातो देवपुर्यां निरंतरः । शंखतूर्यमृदंगानि नेदुर्दुंदुभयः समम्

তেতিয়া দেৱপুৰীত অবিৰত মহোৎসৱ আৰম্ভ হ’ল; শঙ্খ, তূৰ্য, মৃদংগ আৰু দুন্দুভি একেলগে ধ্বনিত হ’ল।

Verse 69

गायकाश्च जगुस्तत्र तथा वाद्यानि वादकाः । नर्तका ननृतुस्तत्र तथा राज्यमहोत्सवे

তাত গায়কসকলে গীত গাইছিল, বাদ্যবাদকসকলে বাদ্য বজাইছিল, আৰু নৃত্যকাৰসকলে নৃত্য কৰিছিল—সেইয়া আছিল ৰাজাভিষেকৰ মহোৎসৱ।

Verse 70

अभिषिक्तस्तदा तत्र बृहस्पतिपुरोगमैः

তেতিয়াই তাত, বृहস্পতি আগবঢ়াই লৈ, তেওঁৰ অভিষেক সম্পন্ন হ’ল।

Verse 71

अर्चितो देवसूक्तैश्च यथा वद्ग्रहपूजनम् । कृतवांश्चैव ऋषिभिर्विद्वद्भिर्भावितात्मभिः

দেৱসূক্তেৰে তেওঁৰ অৰ্চনা কৰা হ’ল, যেনেকৈ গ্ৰহপূজা বিধিমতে কৰা যায়; আৰু বিদ্বান, সংযমী, ভাবিত-আত্মা ঋষিসকলেো সেই ক্ৰিয়াকৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 72

तथा च सर्वैः परिपूजितो महान्राजा सुराणां नहुषस्तदानीम् । इंद्रासने चेंद् समानरूपः संस्तूयमानः परमेण वर्चसा

এইদৰে তেতিয়া মহান ৰজা নহুষ—দেৱসকলৰ মাজত অধিপতি—সকলোৰে দ্বাৰা পৰিপূজিত হ’ল। ইন্দ্ৰাসনত বহি, ইন্দ্ৰসম ৰূপধাৰী, পৰম তেজে দীপ্ত হৈ, স্তৱে স্তৱে প্ৰশংসিত হ’ল।

Verse 73

सुगंधदीपैश्च सुवाससा युतोऽलंकारभोगैः सुविराजितांगः । बभौ तदानीं नहुषो मुनीद्रैः संस्तूयमानो हि तथाऽमरेंद्रैः

সুগন্ধি দীপ আৰু সুন্দৰ বস্ত্ৰেৰে সজ্জিত, অলংকাৰ আৰু ভোগবৈভৱেৰে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ উজ্জ্বল হৈ উঠিল। মুনীন্দ্ৰ আৰু অমৰেন্দ্ৰসকলৰ স্তৱে স্তৱে প্ৰশংসিত নহুষ তেতিয়া বিশেষ দীপ্তিময় হৈ বিৰাজিল।

Verse 74

इति परमकलान्वितोऽसौ सुरमुनिवरगणैश्च पूज्यमानः । नहुषनृपवरोऽभवत्तदानीं हृदि महता हृच्छयेनतप्तः

এইদৰে পৰম কলাৰে বিভূষিত, দেৱতা আৰু শ্ৰেষ্ঠ মুনিগণৰ সমূহে পূজিত সেই ৰাজশ্ৰেষ্ঠ নহুষ তেতিয়া হৃদয়ত মহা কামনাৰ দাহে অন্তৰে অন্তৰে দগ্ধ হ’ল।

Verse 75

नहुष उवाच । इंद्राणी कथमद्यैव नायाति मम सन्निधौ । तां चाह्वयत शीघ्रं भो मा विलंबितुमर्हथ

নহুষে ক’লে— “ইন্দ্ৰাণী আজি এইমুহূৰ্ততে মোৰ সন্নিধিলৈ কিয় নাহে? হে মহাশয়সকল, শীঘ্ৰে তাইক আহ্বান কৰা; বিলম্ব কৰা উচিত নহয়।”

Verse 76

नहुपस्य वचः श्रुत्वा बृहस्पतिरुदारधीः । शचीभवनमासाद्य उवाच च सविस्तरम्

নহুষৰ বাক্য শুনি উদাৰবুদ্ধি বৃহস্পতিয়ে শচীৰ গৃহলৈ গৈ তাইক বিস্তাৰে ক’লে।

Verse 77

शक्रस्य दुर्निमित्तेन ह्यनीतो नहुषोऽत्र वै । राज्यार्ते भामिनि त्वं च अर्द्धासनगता भव

শক্র (ইন্দ্ৰ)ৰ ওপৰত অশুভ নিমিত্ত পৰাৰ বাবে নহুষক নিশ্চয় ইয়ালৈ অনা হৈছে। হে তেজস্বিনী ভামিনী, ৰাজ্যৰ হিতৰ বাবে তুমিও অর্ধাসনত উপবিষ্ট হোৱা।

Verse 78

शची प्रहस्य चोवाच बृहस्पतिमकल्मषम् । असौ न परिपूर्णो हि यज्ञैः शक्रासने स्थितः । एकोनमश्वमेधानां शतं कृतमनेन वै

শচীয়ে হাঁহি মাৰি নিৰ্মল বৃহস্পতিলৈ ক’লে— “শক্রাসনত বহিলেও ই যজ্ঞপুণ্যত সম্পূৰ্ণ নহয়। সঁচাকৈ, ই এক কমকৈ শত অশ্বমেধ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছে।”

Verse 79

तस्मान्न योग्यो प्रहस्य चोवाच बृहस्पतिमकल्पणषम् । असौ न परिपूर्णो हि यज्ञैः शक्रासने स्थितः । अवाह्यवाहनेनैव अत्रागत्य लभेत माम्

“সেয়ে যোগ্য নহয়,” সি হাঁহি মাৰি বৃহস্পতিলৈ ক’লে। “শক্ৰৰ সিংহাসনত বহিলেও যজ্ঞ-পুণ্যত সি সম্পূৰ্ণ নহয়। সি ইয়ালৈ কেৱল ‘টানিবলৈ অযোগ্য’ বাহনত আহক—তেতিয়াহে মোক লাভ কৰিব।”

Verse 80

तथेति गत्वा त्वरितो बृहस्पतिरुवाच तम् । नहुषं कामसंतप्तं शच्योक्तं च यथातथम्

“তথাস্তु,” বুলি ত্বৰিতে গৈ বৃহস্পতিয়ে কামত দগ্ধ নহুষক শচীয়ে কোৱা কথাখিনি যথাযথকৈ ক’লে।

Verse 81

तथेति मत्वा राजासौ नहुषः काममोहितः । विमृश्य परया बुद्ध्या अवाह्यं किं प्रशस्यते

“তথাস্তু,” বুলি ভাবি কামমোহিত ৰজা নহুষে তীক্ষ্ণ বুদ্ধিৰে চিন্তা কৰিলে: “এই ‘টানিবলৈ অযোগ্য’ বাহন কিধৰণৰ, যাক প্ৰশংসা কৰা হয়?”

Verse 82

स बुद्ध्या च चिरं स्मृत्वा ब्राह्मणाश्चतपस्विनः । अवाह्याश्च भवंत्यस्मादात्मानं वाहयाम्यहम्

বহুক্ষণ বুদ্ধিৰে ভাবি সি স্থিৰ কৰিলে: “তপস্বী ব্রাহ্মণসকলেই ‘টানিবলৈ অযোগ্য’। সেয়ে মই নিজকে (তেওঁলোকৰ দ্বাৰা) বহুৱাম।”

Verse 83

द्वाभ्यां च तस्याः प्राप्त्यर्थमिति मे हृदि वर्तते । शिबिकां च ददौ ताभ्यां द्विजाभ्यां काममोहितः

“তেওঁক লাভ কৰিবলৈ দুজনেই যথেষ্ট”—এই কথাই মোৰ হৃদয়ত স্থিৰ হ’ল। কামমোহিত হৈ সি সেই দুজন দ্বিজক এখন শিবিকা (পালকি) দিলে।

Verse 84

उपविश्य तदा तस्यां शिवबिकायां समाहितः । सर्पसर्पेति वचनान्नोदयामास तौ तदा

তেতিয়া সেই শিৱ-শিবিকাত উপবিষ্ট হৈ, মন একাগ্ৰ কৰি, তেওঁ সেই দুজনক ক’লে—“আগবাঢ়া, আগবাঢ়া!”—আৰু তেতিয়াই আগলৈ ঠেলি দিলে।

Verse 85

अगस्त्यः शिबिकावाही ततः क्रुद्धोऽशपन्नृपम् । विप्राणामवमंता त्वमुन्मत्तोऽजगरो भव

শিবিকা বহন কৰা অগস্ত্য তেতিয়া ক্ৰুদ্ধ হৈ ৰজাক শাপ দিলে—“তুমি বিপ্ৰসকলক অপমান কৰিছা; সেয়ে উন্মত্ত অজগৰ হৈ যা!”

Verse 86

शापोक्तिमात्रतो राजा पतितो ब्राह्मणस्य हि । तत्रैवाजगरो भूत्वा विप्रशापो दुरत्ययः

শাপৰ বাক্য মাত্ৰ উচ্চাৰিত হতেই ৰজা বিপ্ৰৰ আগত লুটাই পৰিল; তাতেই অজগৰ হৈ গ’ল—কাৰণ বিপ্ৰশাপ অতিক্ৰম কৰাটো দুঃসাধ্য।

Verse 87

यथा हि नहुषो जातस्तथा सर्वेऽपि तादृशाः । विप्राणामवमानेन पतिन्ति निरयेऽशुचौ

যেনেকৈ নহুষ তেনে ধ্বংসলৈ গ’ল, তেনেকৈ একে ধৰণে আচৰণ কৰা সকলোও; বিপ্ৰসকলক অপমান কৰিলে সিহঁতে শীঘ্ৰে অশুচি নৰকত পতিত হয়।

Verse 88

तस्मासर्वप्रयत्नेन पदं प्राप्य विचक्षणैः । अप्रमत्तैर्नरैर्भाव्यमिहामुत्र च लब्धये

সেয়ে বিচক্ষণ লোকসকলে—উচিত পদ লাভ কৰি—ইহলোক আৰু পৰলোক দুয়োতে মঙ্গল লাভৰ বাবে, সৰ্বপ্ৰযত্নে আৰু সাৱধানতাৰে অপ্ৰমত্ত হৈ জীৱন যাপন কৰা উচিত।

Verse 89

तथैव नहुषः सर्प्पो जातोरण्ये महाभये । एवं चैवाभवत्तत्र देवलोके ह्यराजकम्

সেইদৰে নহুষ ভয়ংকৰ মহাবনত সৰ্প হৈ জন্মিল; আৰু তেনে কৰিয়েই সেই দেৱলোকত ৰজাবিহীন অৱস্থা উপস্থিত হ’ল।

Verse 90

तथैव ते सुराः सर्वे विस्मयाविष्टचेतसः । अहो बत महत्कष्टं प्राप्तं राज्ञा ह्यनेन वै

তেতিয়া সকলো দেৱতা বিস্ময়ে আচ্ছন্নচিত্ত হৈ ক’লে— ‘হায়! এই ৰজাই সঁচাকৈয়ে নিজৰ ওপৰত কিমান ডাঙৰ বিপদ আনিলে!’

Verse 91

न मर्त्य लोको न स्वर्गो जातो ह्यस्य दुरात्मनः । सतामवज्ञया सद्यः सुकृतं दग्धमेव हि

সেই দুষ্টচিত্তজনৰ বাবে ন মর্ত্যলোক, ন স্বৰ্গ— একোৱেই লাভযোগ্য নাথাকিল; সৎলোকক অৱজ্ঞা কৰাত তাৰ সঞ্চিত পুণ্য তৎক্ষণাৎ দগ্ধ হ’ল।

Verse 92

याज्ञिको ह्यपरो लोके कथ्यतां च महामुने । तदोवाच महातेजा नारदो मुनिसत्तमः

‘লোকে আন এজন যাজ্ঞিক (শাসনযোগ্য) আছে বুলি কোৱা হয়— হে মহামুনে, তেওঁৰ কথা কওক।’ তেতিয়া মহাতেজস্বী, মুনিশ্ৰেষ্ঠ নাৰদে ক’লে।

Verse 93

ययातिं च महाभागा आनयध्वं त्वरान्विताः । देवदूतास्तु वै तूर्णं ययातिं द्रुतमानयन्

‘হে ভাগ্যৱানসকল, ত্বৰিত হৈ যযাতীক আনক!’ তেতিয়া দেৱদূতসকলে তৎক্ষণাৎ দ্ৰুতগতিতে যযাতীক আনিলে।

Verse 94

विमानमारुह्य तदा महात्मा ययौ दिवं देवदूतैः समेतः । पुरस्कृतो देववरैस्तदानीं तथोरगैर्यक्षगंधर्वसिद्धैः

তেতিয়া সেই মহাত্মা দিব্য বিমানত আৰোহণ কৰি, দেৱদূতসকলৰ সৈতে স্বৰ্গলৈ গ’ল। সেই সময় দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলৰ লগতে নাগ, যক্ষ, গন্ধৰ্ব আৰু সিদ্ধসকলেও তেওঁক সন্মানিত কৰিলে।

Verse 95

आयातः सोऽमरावत्यां त्रिदशैरभितोषितः । इंद्रासने चोपविष्टो बभाषे च स सत्वरम्

অমৰাৱতীত উপস্থিত হৈ তেওঁ ত্ৰিদশ দেৱসকলৰ দ্বাৰা আনন্দিতভাৱে আদৰ লাভ কৰিলে। ইন্দ্ৰাসনত উপবিষ্ট হৈ তেওঁ বিলম্ব নকৰাকৈ তৎক্ষণাৎ কথা ক’লে।

Verse 96

नारदेनैवमुक्तस्तु त्वं राजा याज्ञिको ह्यसि । सतामवज्ञया प्राप्तो नहुषो दंदशूकताम्

নাৰদে এইদৰে ক’লে: ‘হে ৰাজা, তুমি নিশ্চয় যজ্ঞকাৰী। সজ্জনৰ অৱজ্ঞাৰ ফলত নহুষ সৰ্পত্বলৈ পতিত হৈছে।’

Verse 97

ये प्राप्नुवंति धर्मिष्ठा दैवेन परमं पदम् । प्राक्तनेनैव मूढास्ते न पश्यंति शुभाशुभम्

ধৰ্মিষ্ঠ লোকেও ভাগ্যৰ বলত পৰম পদ লাভ কৰিব পাৰে; কিন্তু পূৰ্বকৰ্মৰ মোহত বিভ্ৰান্ত হৈ তেওঁলোকে শুভ-অশুভ চিনিব নোৱাৰে।

Verse 98

पतंति नरके घोरे स्तब्धा वै नात्र संशयः

অহংকাৰীসকল নিশ্চয় ভয়ংকৰ নৰকত পতিত হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 99

ययातिरुवाच । यैः कृतं पुण्यं तेषां विघ्नः प्रजायते । अल्पकत्वेन देवर्षे विद्धि सर्वं परं मम

যযাতিয়ে ক’লে: যিসকলে পুণ্যকৰ্ম কৰিছে, তেওঁলোকৰো পথত বিঘ্ন জন্মে। হে দেৱঋষি, মোৰ এই অন্তিম বচন জানিবা—সকলো কথা নিজৰ প্ৰয়াসৰ অল্পতা আৰু সীমাবদ্ধতাৰ ফল।

Verse 100

महादानानि दत्तानि अन्नदानयुतानि च । गोदानानि बहून्येव भूमिदानयुतानि च

মহাদান দিয়া হৈছিল—অন্নদানসহ; বহু গোদানো দিয়া হৈছিল, আৰু ভূমিদানো তদ্ৰূপে সম্পন্ন হৈছিল।

Verse 101

तथैव सर्वाण्यपि चोत्तमानि दानानि चोक्तानि मनीषिभिर्यदा । एतानि सर्वाणि मया तदैव दत्तानि काले च महाविधानतः

তদ্ৰূপে, যেতিয়াই মনীষীসকলে সৰ্বোত্তম দানসমূহ বিধান কৰিছে, তেতিয়াই মই সেই সকলো দান দিছিলোঁ—যথাযথ ঋতুত আৰু মহাবিধান অনুসাৰে সম্পূৰ্ণ বিধিপূৰ্বক।

Verse 102

यज्ञैरिष्टं वाजपेयातिरात्रैर्ज्योतिष्टोमै राजसूयादिभिश्च । शास्त्रप्रोक्तैरश्वमेधादिभिश्च यूपैरेषालंकृता भूः समंतात्

বাজপেয়, অতিরাত্র, জ্যোতিষ্টোম, ৰাজসূয় আদি যজ্ঞেৰে আৰু শাস্ত্ৰপ্ৰোক্ত অশ্বমেধ আদি যজ্ঞেৰে ইষ্টি সম্পন্ন হৈছিল। চাৰিওফালে যূপ (যজ্ঞস্তম্ভ) স্থাপন হোৱাত পৃথিৱী সমন্তত শোভিত হৈছিল।

Verse 103

देवदेवो जगन्नाथ इष्टो यज्ञैरनेकशः । गालवाय पुरे दत्ता कन्या त्वेषा च माधवी

দেৱদেৱ, জগন্নাথ, বহু বাৰ যজ্ঞেৰে আৰাধিত হৈছিল। আৰু এই কুমাৰী মাধৱীক নগৰত গালৱক বিবাহৰূপে অৰ্পণ কৰা হৈছিল।

Verse 104

पत्नीत्वेन चतुर्भ्यश्च दत्ताः कन्या मुने तदा । गालवस्य गुरोरर्थे विश्वामित्रस्य धीमतः

হে মুনি, তেতিয়া গালৱৰ গুৰুৰ কাৰ্য সিদ্ধিৰ নিমিত্তে, ধীমান বিশ্বামিত্ৰৰ হিতৰ বাবে, সেই কন্যাক চাৰিজন পুৰুষক পত্নী ৰূপে দিয়া হ’ল।

Verse 105

एवं भूतान्यनेकानि सुकृतानि मया पुरा । महांति च बहून्येव तानि वक्तुं न पार्यते

এইদৰে, অতীত কালত মই বহু সুকৃত কৰ্ম কৰিছিলোঁ; সেয়া মহান আৰু অগণন—সকলো ক’বলৈ সক্ষম নহয়।

Verse 106

भूयः पृष्टः सर्वदेवैः स राजा कृतं सर्वं गुप्तमेव यथार्थम् । विज्ञातुमिच्छाम यथार्थतोपि सर्वे वयं श्रोतुकामा ययाते

সকলো দেৱতাই পুনৰ সুধিলে, সেই ৰজাই নিজৰ কৰা সকলো কৰ্ম যথাৰ্থ ৰূপে গোপনে ৰাখিলে; তথাপি হে যযাতি, আমি সকলোৱে সত্যত জানিব বিচাৰোঁ, শুনিবলৈ আগ্ৰহী।

Verse 107

वचो निशम्य देवानां ययातिरमितद्युतिः । कथयामास तत्सर्वं पुण्यशेषं यथार्थतः

দেৱতাসকলৰ বাক্য শুনি, অপৰিমেয় তেজস্বী যযাতিয়ে নিজৰ সঞ্চিত পুণ্যৰ অৱশিষ্ট সকলো যথাৰ্থ ৰূপে সম্পূৰ্ণকৈ বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 108

कथितं सर्वमेतच्च निःशेषं व्यासवत्तदा । स्वपुण्यकथनेनैव ययातिरपतद्भुवि

তেতিয়া তেওঁ ব্যাসৰ দৰে এই সকলো কথা নিঃশেষে ক’লে; আৰু নিজৰ পুণ্যৰ কাহিনী কোৱাৰ মাত্ৰেই যযাতি ভূমিত লুটি পৰিল।

Verse 109

तत्क्षणादेव सर्वेषां सुराणां तत्र पश्यताम् । एवमेव तथा जातमराजकमतंद्रितम्

সেই ক্ষণতেই, তাত সকলো দেৱতাই চাই থকা অৱস্থাত, ঠিক তেনেকৈ ঘটিল; ৰাজ্য ৰজাহীন হ’ল, আৰু কোনোও নিশ্চিন্ত থাকিব নোৱাৰিলে।

Verse 110

अन्यो न दृश्यते लोके याज्ञिको यो हि तत्र वै । शक्रासनेऽभिषे कार्यं श्रूयतां हि द्विजोत्तमाः

জগতত তাত তেনে যোগ্য যাজ্ঞিক আন কোনো দেখা নাযায়। সেয়ে ইন্দ্ৰৰ সিংহাসনত অভিষেক কৰণীয়—শুনা, হে দ্বিজোত্তমসকল।

Verse 111

सर्वे सुराश्च ऋषयोऽथ महाफणींद्रा गन्धर्वयक्षखगचारणकिंनराश्च । विद्याधराः सुरगणाप्सरसां गणाश्च चिंतापराः समभवन्मनुजास्तथैव

সকলো দেৱতা আৰু ঋষি, মহাফণীন্দ্ৰ নাগৰাজ, গন্ধৰ্ব-যক্ষ, খগ, চাৰণ আৰু কিন্নৰ; বিদ্যাধৰ, দেৱগণ আৰু অপ্সৰাগণ—মানৱসকলো—সকলো চিন্তাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।