Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

शंखवादित्रघोषेण पूरितं च जगत्त्रयम् । देवान्प्रति कृतामर्षा दानवास्ते महाबलाः

Transliteration

śaṃkhavāditraghoṣeṇa pūritaṃ ca jagattrayam | devānprati kṛtāmarṣā dānavāste mahābalāḥ

Translation

শঙ্খ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ ঘোষে ত্ৰিলোক পূৰ্ণ হ’ল। কিন্তু দেৱতাসকলৰ প্ৰতি ক্ৰোধে দগ্ধ সেই মহাবলী দানৱসকল পুনৰ উগ্ৰ হৈ উঠিল।

Word by Word

• शंखवादित्रघोषेण: by the sound of conches and instruments
• शंखवादित्रघोषेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शंख (प्रातिपदिक) + वादित्र (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (शंखवादित्रयोः घोषः इति; समाहार/षष्ठी-तत्पुरुषभावः); पुल्लिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूरितम्: filled
• पूरितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर् (धातु √पूर्) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘जगत्त्रयम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

• जगत्-त्रयम्: the three worlds
• जगत्-त्रयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समासः (त्रीणि जगन्ति); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• प्रति: towards/against
• प्रति: Avyaya (Relation/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय; दिशार्थक/प्रत्यर्थक (towards/against)

• कृतामर्षाः: whose anger was aroused
• कृतामर्षाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (√कृ + क्त) + अमर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समासः (कृतः अमर्षः येषाम्); पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘दानवाः’ इत्यस्य विशेषणम्

• दानवाः: the Dānavas
• दानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• महाबलाः: very strong
• महाबलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा (अव्यय/उपसर्गसदृश) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (महच्च तत् बलं येषाम्/महाबलाः); पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A panoramic moment: conches and war-instruments blare; sound waves implied across sky; Devas poised; in the opposite ranks, Dānavas clench fists and snarl, their anger rekindled.

Characters & Entities

• Deva
• Dānava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer celebration does not end inner hostility; adharma often returns with renewed anger, requiring steadfastness in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra setting remains implicit; no specific tīrtha is singled out in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.