Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

तदात्मनि स्थितं लिंगमपश्यन्वि बुधादयः । विष्णुं पुरस्कृत्य तदा तुष्टुवुः परमार्थतः

Transliteration

tadātmani sthitaṃ liṃgamapaśyanvi budhādayaḥ | viṣṇuṃ puraskṛtya tadā tuṣṭuvuḥ paramārthataḥ

Translation

তেতিয়া ঋষি-মুনিসহ বুধজনসকলে নিজৰেই আত্মাত স্থিত লিঙ্গ দর্শন কৰিলে। বিষ্ণুক অগ্ৰে স্থাপন কৰি, তেওঁলোকে পৰমাৰ্থত (শিৱক) স্তৱ কৰিলে।

Word by Word

• तदात्मनि: in that Self
• तदात्मनि: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘तस्य आत्मा’); पुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः (Locative, 7th), एकवचनम्

• स्थितम्: situated/established
• स्थितम्: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘लिङ्गम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga (Śiva-symbol)
• लिङ्गम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपश्यन्: saw
• अपश्यन्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (Aorist), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• बुधादयः: the sages and others
• बुधादयः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (‘बुधाः आदयः’ = sages and others); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पुरस्कृत्य: having put in front / honoring
• पुरस्कृत्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्-कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive), ‘having placed in front/having honored’

• तदा: then
• तदा: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम्

• तुष्टुवुः: praised
• तुष्टुवुः: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• परमार्थतः: truly / in the highest sense
• परमार्थतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: परमार्थ (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb), ‘in the highest sense/truly’

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After samādhi, sages open their inner vision: a luminous liṅga appears within a heart-lotus or subtle body aura; Viṣṇu stands at the forefront leading a hymn; others join with folded hands; the Himalayan shrine silhouette echoes the inner liṅga.

Characters & Entities

• Liṅga
• Viṣṇu
• Budhas (wise/sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred Liṅga is not only a shrine-object but a realized presence within the Self, approached through truth and praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, where inner vision and outer pilgrimage converge in Śiva’s Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit: stuti (hymnic praise) grounded in paramārtha (right understanding).