Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
नाभिं महीतलं प्राहुर्भुवर्लोकमथोदरम् । उरःस्थलं च स्वर्लोकं महर्ग्रीवा मुखं जनम्
Transliteration
nābhiṃ mahītalaṃ prāhurbhuvarlokamathodaram | uraḥsthalaṃ ca svarlokaṃ mahargrīvā mukhaṃ janam
Translation
নাভিক মহীতল বুলি কয়; উদৰ ভুৱৰ্লোক। বক্ষস্থল স্বৰ্লোক; গ্ৰীৱা মহৰ্লোক; আৰু মুখ জনলোক।
Word by Word
नाभिम्navel
नाभिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
महीतलम्earth-surface; Mahītala
महीतलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः/महीयाḥ तलम्)
प्राहुःthey say; they call
प्राहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Plural
भुवर्लोकम्Bhuvar-loka (mid-region world)
भुवर्लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवर् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; तत्पुरुषः (भुवरिति लोकः)
अथthen; now
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रस्ताव-अव्यय (particle) — ‘then/now’
उदरम्belly; abdomen
उदरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
उरःस्थलम्chest-region
उरःस्थलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (उरसः स्थलम्)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्वर्लोकम्Svar-loka (heavenly world)
स्वर्लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; तत्पुरुषः (स्वरिति लोकः)
महर्Mahar(-loka)
महर्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहर् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; (महर्लोक-नाम)
ग्रीवाneck
ग्रीवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
मुखम्mouth; face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
जनम्Jana(-loka)
जनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; (जनलोक-नाम)
Speaker
Kamaṭha
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Mahītala/Bhuvar/Svar/Mahar/Jana (internal loka-tīrthas)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Atithi
Visual Art Cues
Scene: A luminous ascending map on the body: navel labeled Earth, belly Bhuvar, chest Svar, neck Mahar, face Jana; subtle radiance intensifies upward, suggesting inner pilgrimage toward higher lokas.
Characters & Entities
M
MahītalaB
BhuvarlokaS
SvargalokaM
MaharlokaJ
JanalokaFAQs
The verse teaches the unity of cosmos and person: higher and lower worlds are reflected within the human frame.
No specific place is praised; it is a cosmological mapping.
None.