
এই অধ্যায়ত নাৰদে বৰ্ণনা কৰে—প্ৰস্থান কৰা গিৰিজা (পাৰ্বতী) পৰ্বতৰ দীপ্তিময় দেৱী কুসুমামোদিনীৰ সন্মুখীন হয়; তেওঁ শিখৰনাথ শিৱৰ ভক্তা। স্নেহেৰে তেওঁ সোধে ‘ক’লৈ গৈছা?’ গিৰিজাই কয় যে শংকৰক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা বিবাদেই কাৰণ। দেৱীৰ নিত্য সান্নিধ্য আৰু মাতৃসদৃশ ৰক্ষাৰ কথা স্মৰণ কৰি গিৰিজাই এক ধৰ্ম্য-ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশ দিয়ে—পিনাকিন (শিৱ)ৰ ওচৰলৈ অন্য কোনো নাৰী আহিলে, পুত্ৰ/অনুচৰে তৎক্ষণাৎ জনাব; তাৰপিছত যথোচিত নিবাৰণ হ’ব। তাৰপিছত গিৰিজা এক সুন্দৰ উচ্চ শিখৰত গৈ অলংকাৰ ত্যাগ কৰি বল্কল ধৰি তপস্যা আৰম্ভ কৰে—গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নি সহন, বৰ্ষাত জল-নিয়ম। তেওঁৰ পুত্ৰ/ৰক্ষক বীৰকক শিৱসান্নিধ্যৰ সীমা-মৰ্যাদা ৰক্ষাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়; সি সন্মতি দি (গজবক্ত্ৰ বুলি সম্বোধিত) আবেগেৰে অনুৰোধ কৰে—মোকো লগত লওক, আমাৰ ভাগ্য এক, আৰু কপট শত্রুক ধৰ্মপথে জয় কৰা উচিত। এই কাহিনিয়ে তপোনিয়ম, সম্পৰ্কধৰ্ম আৰু পবিত্ৰ সান্নিধ্যলৈ নিয়ন্ত্রিত প্ৰৱেশৰ শিক্ষা দিয়ে।
Verse 1
। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्
নাৰদে ক’লে: গিৰিজা যেতিয়া গৈ আছিল, তেতিয়া তাই মাতৃৰ মহাপ্ৰভাময়ী সখীক দেখিলে—সেই পৰ্বতৰ দেৱী, নাম কুসুমামোদিনী।
Verse 2
सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता
গিৰিসুতাক দেখি দেৱী স্নেহে ব্যাকুল মন হৈ, তাইক আলিঙ্গন কৰি উচ্চস্বৰে ক’লে: “আকৌ ক’লৈ গৈছা?”
Verse 3
सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्
তাই তাইক সকলো কথা ক’লে—শংকৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰোধৰ কাৰণ; পুনৰ গিৰিজাই মাতৃৰ অনুমোদিত আৰু বিশ্বাসভাজন সেই দেৱীক পুনৰ কথা ক’লে।
Verse 4
नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला
“হে অনিন্দিতে, তুমি সদায় শৈলাধিৰাজৰ অধিষ্ঠাত্রী দেৱতা; তুমি সকলো জানো, সদায় সন্নিহিত—আৰু মোৰ প্ৰতি অতি স্নেহশীলা।”
Verse 5
तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः
“সেয়ে মই এতিয়া তোমাক ক’ম, এই মুহূর্তত তোমাৰ কৰণীয় কি। কিন্তু পিনাকিন (শিৱ)ৰ সান্নিধ্যলৈ অন্য নাৰীৰ প্ৰৱেশৰ বিষয়ে…”
Verse 6
त्वयाख्येयं मम शुबे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति
“হে শুভে, তুমি মোক ক’বা কি ক’ব লাগিব; তাৰ পিছত মই যথাযথ কৰিম।” এইদৰে দেৱীয়ে ক’লে, গিৰিজা দেৱী পৰ্বতৰ ফালে যাত্ৰা কৰিলে।
Verse 7
रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि सन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी
তাত ৰমণীয় মহাশৃংগত, নানা আশ্চৰ্যৰে শোভিত, তাই অলংকাৰ আদি ত্যাগ কৰিলে আৰু—বৃক্ষ-ৱল্কল ধৰি—তপস্যাৰ জীৱন গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 8
तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता
গিৰিৰাজ-কন্যাই তপস্যা কৰিলে, পুত্ৰৰ দ্বাৰা ৰক্ষিত আৰু পৰিচৰ্যিত হৈ। গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নিৰ তাপ সহিলে, আৰু বৰ্ষাত জলত নিমগ্ন হৈ থাকিল।
Verse 9
यथा न काचित्प्रविशेद्योषिदत्र हरांतिके । दृष्ट्वा परां स्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक
“হৰাৰ ওচৰত ইয়াত কোনো নাৰী যেন একেবাৰে প্ৰৱেশ নকৰে। আৰু যদি ইয়াত আন কোনো নাৰী দেখা পাৱা, তেন্তে তৎক্ষণাৎ মোক ক’বা, মোৰ পুত্ৰ।”
Verse 10
शीघ्रमेव करिष्यामि ततो युक्तमनंतरम् । एवमस्त्विति तां देवीं वीरकः प्राह सांप्रतम्
“মই তৎক্ষণাৎ কৰিম; তাৰ পাছত যি উচিত, সেয়া বিলম্ব নকৰাকৈ হ’ব।” এইদৰে কৈ, “এৱমস্তু,” বীৰকে তেতিয়াই সেই দেৱীক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 11
मातुराज्ञा सुतो ह्लाद प्लावितांगो गतज्वरः । जगाम त्र्यक्षं संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्
মাতৃৰ আজ্ঞাত পুত্ৰ—আনন্দে ৰোমাঞ্চিত দেহ, জ্বৰ নাশ হৈ—মাতৃক প্ৰণাম কৰি ত্ৰিনয়ন প্ৰভুৰ দৰ্শনলৈ গ’ল।
Verse 12
गजवक्त्रं ततः प्राह प्रणम्य समवस्थितम् । साश्रुकंठं प्रयाचंतं नय मामपि पार्वति
তাৰ পাছত তেওঁ গজবক্ত্ৰক ক’লে—প্ৰণাম কৰি তাত থিয় হৈ থকা—চকু অশ্ৰুসিক্ত, কণ্ঠ ৰুদ্ধ হৈ মিনতি কৰি: “হে পাৰ্বতী, মোকো লগত লৈ চলা।”
Verse 13
गजवक्त्रं हि त्वां बाल मामिवोपहसिष्यति । तदागच्छ मया सार्धं या गतिर्मे तवापि सा
বালক, গজবক্ত্ৰ নিশ্চয় তোমাক উপহাস কৰিব, যেনেকৈ মোক কৰে। সেয়ে মোৰ সৈতে আহা; মোৰ যি গতি, তোমাৰো সেই একে গতি হ’ব।
Verse 14
पराभवाद्धि धूर्तानां मरणं साधु पुत्रक । एवमुक्त्वा समादाय हिमाद्रिं प्रति सा ययौ
হে পুত্ৰ, ধূৰ্তসকলৰ বাবে অপমানৰ পৰাই মৃত্যু আহে; ই ভালেই। এইদৰে কৈ তেওঁ তাক লগত লৈ হিমাদ্ৰিৰ ফালে গ’ল।