Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 128

Devanagari script

वपुश्चकार देवेशस्त्र्यंबकः परमाद्भुतम् । तेजसा तस्य देवास्ते सेंद्रचंद्रदिवाकराः

Transliteration

vapuścakāra deveśastryaṃbakaḥ paramādbhutam | tejasā tasya devāste seṃdracaṃdradivākarāḥ

Translation

দেৱেশ ত্ৰ্যম্বকে পৰম আশ্চৰ্য এক ৰূপ ধাৰণ কৰিলে। সেই ৰূপৰ তেজত ইন্দ্ৰসহ, চন্দ্ৰ আৰু দিবাকৰ (সূৰ্য)সহ দেৱসকল অভিভূত হ’ল।

Word by Word

• वपुः: a form/body
• वपुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• चकार: made/assumed
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• देवेशः: Lord of the gods
• देवेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• त्र्यम्बकः: Tryambaka (Śiva)
• त्र्यम्बकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेष-नाम

• परमाद्भुतम्: supremely wonderful
• परमाद्भुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम + अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्मधारयः (परमं अद्भुतम्) विशेषण (वपुः)

• तेजसा: by (his) radiance
• तेजसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; निर्देश

• स-इन्द्र-चन्द्र-दिवाकराः: (the gods) with Indra, the Moon, and the Sun
• स-इन्द्र-चन्द्र-दिवाकराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स + इन्द्र + चन्द्र + दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः; 'स' = सह (with) उपसर्गवत्/अव्ययीभाव-पूर्वपद-प्रयोगः

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages

Visual Art Cues

Scene: Tryambaka manifests an astonishing, blazing form; Indra, Candra, and Sūrya with other devas shield their eyes, bathed in overwhelming radiance.

Characters & Entities

• Tryambaka (Śiva)
• Indra
• Candra
• Divākara (Sūrya)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine manifestation of Śiva transcends even cosmic luminaries; his tejas is the source before which all other lights pale.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No geographical tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes a darśana (theophany) of Śiva.