Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

Devanagari script

लांगलीश्वरमालोक्य लिंगं लांगलिनार्चितम् । विश्वेशादुत्तरेभागे न नरो रोगभाग्भवेत्

Transliteration

lāṃgalīśvaramālokya liṃgaṃ lāṃgalinārcitam | viśveśāduttarebhāge na naro rogabhāgbhavet

Translation

লাংগলীশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ দৰ্শন কৰি—যাক লাংগলিনে অৰ্চনা কৰিছিল—বিশ্বেশ্বৰাৰ উত্তৰ ভাগত অৱস্থিত; তেনে নৰ ৰোগৰ ভাগীদাৰ নহয়।

Word by Word

• लाङ्गलीश्वरम्: Lāṅgalīśvara (name of Śiva)
• लाङ्गलीश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गलीश्वर (प्रातिपदिक: लाङ्गली + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• आलोक्य: having seen
• आलोक्य: Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-लोक् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (ल्यप्), पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• लाङ्गलिना: by Lāṅgalin (the bearer of a plough; epithet/name)
• लाङ्गलिना: Karta (Agent in passive sense/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-निर्देश), एकवचन

• अर्चितम्: worshipped
• अर्चितम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अर्च् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• विश्वेशात्: from Viśveśa (Viśvanātha)
• विश्वेशात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: विश्वेश (प्रातिपदिक: विश्व + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• उत्तरेभागे: in the northern part
• उत्तरेभागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तरेभाग (प्रातिपदिक: उत्तर + भाग)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रोगभाग्: one who has a share of disease; diseased
• रोगभाग्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रोगभाग् (प्रातिपदिक: रोग + भाग्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भाग्’ (भागिन्-अर्थे) विशेषणम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lāṃgalīśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee beholds the Lāṃgalīśvara liṅga, garlanded and lamp-lit, in a small shrine north of Viśveśvara; a faint aura suggests healing and the dispelling of illness.

Characters & Entities

• Lāṃgalīśvara
• Śiva-liṅga
• Lāṃgalin
• Viśveśa (Viśvanātha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of specific Kāśī-liṅgas is taught as a dharmic means of health and protection, rooted in faith and sacred place-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lāṃgalīśvara Liṅga, located in the northern area relative to Viśveśa (Viśvanātha) in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (ālokana) of the Lāṃgalīśvara Liṅga; the verse emphasizes seeing the liṅga rather than a detailed rite.