Adhyaya 47

Verse 1

अगस्त्य उवाच । एतद्भविष्यं श्रुत्वाहं व्यासस्य शिवनंदन । आश्चर्यभाजनं जातस्तीर्थानि कथयाधुना

অগস্ত্য ক’লে: হে শিৱনন্দন, ব্যাস সম্পৰ্কীয় এই বৃত্তান্ত শুনি মই বিস্ময়ে ভৰি উঠিলোঁ। এতিয়া অনুগ্ৰহ কৰি পবিত্ৰ তীৰ্থসমূহ বৰ্ণনা কৰা।

Verse 2

आनंदकानने यानि यत्र संति षडानन । तानि लिंगस्वरूपाणि समाचक्ष्व ममाग्रतः

হে ষড়ানন! আনন্দকাননত যি যি পবিত্ৰ প্ৰকাশ আছে, সেই সকলো লিঙ্গ-স্বৰূপ; মোৰ আগত সিহঁতৰ ৰূপ স্পষ্টকৈ কোৱা।

Verse 3

स्कंद उवाच । अयमेव हि वै प्रश्नो देव्यै देवेन भोस्तदा । यादृशः कथितो वच्मि तादृशं शृणु कुंभज

স্কন্দে ক’লে: এই একেই প্ৰশ্ন কেতিয়াবা দেৱীয়ে দেৱক সুধিছিল। তেতিয়া যিদৰে কোৱা হৈছিল, তেনেদৰেই মই ক’ম—শুনা, হে কুম্ভজ (অগস্ত্য)।

Verse 4

देव्युवाच । यानि यानि हि तीर्थानि यत्रयत्र महेश्वर । तानि तानीह मे काश्यां तत्रतत्र वद प्रभो

দেৱীয়ে ক’লে: হে মহেশ্বৰ! যি যি ঠাইত যি যি তীৰ্থ আছে, সেই সেই তীৰ্থ মোৰ কাশীত ইয়াত কেনেকৈ আছে—হে প্ৰভু, ঠাই ঠাইকৈ কোৱা।

Verse 5

देवदेव उवाच । शृणु देवि विशालाक्षि तीर्थं लिंगमुदाहृतम् । जलाशयेपि तीर्थाख्या जाता मूर्ति परिग्रहात्

দেৱদেৱে ক’লে: শুনা, হে বিশালাক্ষী দেৱি! তীৰ্থক লিঙ্গ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। জলাশয়ো দেৱমূৰ্তিৰ সান্নিধ্য আৰু গ্ৰহণে পবিত্ৰ হ’লে ‘তীৰ্থ’ নামে খ্যাত হয়।

Verse 6

मूर्तयो ब्रह्मविष्ण्वर्कशिवविघ्नेश्वरादिकाः । लिंगं शैवमिति ख्यातं यत्रैतत्तीर्थमेव तत्

ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, সূৰ্য, শিৱ, বিঘ্নেশ্বৰ আদি দেৱমূৰ্তিসমূহ—য’ত এইটো শৈৱ লিঙ্গ বুলি খ্যাত, সেই ঠাইয়েই প্ৰকৃত তীৰ্থ।

Verse 7

वाराणस्यां महादेवः प्रथमं तीर्थमुच्यते । तदुत्तरे महाकूपः सारस्वतपदप्रदः

ৱাৰাণসীত ‘মহাদেৱ’ নামৰ তীৰ্থক সৰ্বপ্ৰথম বুলি কোৱা হয়। তাৰ উত্তৰে ‘মহাকূপ’ নামৰ মহাকূপ আছে, যি সৰস্বতী-সম্পৰ্কীয় পদ তথা বিদ্যা আৰু বাক্-সিদ্ধিৰ প্ৰাপ্তি দান কৰে।

Verse 8

क्षेत्रपूर्वोत्तरेभागे तद्दृष्टं पशुपाशहृत् । तत्पश्चाद्विग्रहवती पूज्या वाराणसी नरैः

কাশী-ক্ষেত্ৰৰ উত্তৰ-পূৰ্ব অংশত ‘পশুপাশহৃত্’ নামৰ পবিত্ৰ উপস্থিতি দেখা যায়; তাৰ দৰ্শনে দেহধাৰী জীৱৰ বন্ধন নাশ হয়। তাৰ পাছত ‘বিগ্ৰহৱতী’ৰ ধাম আছে; এই পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ দ্বাৰা ৱাৰাণসীক নৰে পূজ্য বুলি মানিব লাগে।

Verse 9

सा पूजिता प्रयत्नेन सुखवस्तिप्रदा सदा । महादेवस्य पूर्वेण गोप्रेक्षं लिंगमुत्तमम्

সেই (বিগ্ৰহৱতী)ক যত্নসহ পূজা কৰিলে সি সদায় সুখময় বাসস্থান আৰু কল্যাণ দান কৰে। মহাদেৱৰ পূৰ্বে ‘গোপ্রেক্ষ’ নামৰ উত্তম লিঙ্গ আছে।

Verse 10

तद्दर्शनाद्भवेत्सम्यग्गोदानजनितं फलम् । गोलोकात्प्रेषिता गावः पूर्वं यच्छंभुना स्वयम्

সেই (গোপ্রেক্ষ)ৰ দৰ্শনমাত্ৰে গোধন দানৰ পৰা উৎপন্ন পুণ্য সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ হয়। কিয়নো পূৰ্বকালে শম্ভু (শিৱ) স্বয়ং গোলোকৰ পৰা গাভীসমূহ প্ৰেৰণ কৰিছিল।

Verse 11

वाराणसीं समायाता गोप्रेक्षं तत्ततः स्नृतम् । गोप्रेक्षाद्दक्षिणेभागे दधीचीश्वरसंज्ञितम्

ৱাৰাণসীত উপস্থিত হৈ সেই (লিঙ্গ)ক ‘গোপ্রেক্ষ’ নামে স্মৰণ কৰা হয়। গোপ্রেক্ষৰ দক্ষিণ ভাগত ‘দধীচীশ্বৰ’ নামে পৰিচিত (লিঙ্গ) আছে।

Verse 12

तद्दर्शनाद्भवेत्पुंसां फलं यज्ञसमुद्भवम् । अत्रीश्वरं तु तत्प्राच्यां मधुकैटभपूजितम्

সেই (দধীচীশ্বৰ)ৰ দৰ্শন কৰিলে মানুহে যজ্ঞ-সম্ভূত ফল লাভ কৰে। তাৰ পূব দিশে অত্রীশ্বৰ আছে, যাক মধু আৰু কৈটভেও পূজা কৰিছিল।

Verse 13

लिंगं दृष्ट्वा प्रयत्नेन वैष्णवं पदमृच्छति । गोप्रेक्षात्पूर्वदिग्भागे लिंगं वै विज्वरं स्मृतम्

যত্নসহ ভক্তিভাৱে লিঙ্গ দৰ্শন কৰিলে বৈষ্ণৱ পদ (বিষ্ণুৰ ধন্য অৱস্থা) লাভ হয়। গোপ্ৰেক্ষাৰ পূব দিশত ‘বিজ্বৰ’ নামেৰে খ্যাত এটা লিঙ্গ আছে।

Verse 14

तस्य संपूजनान्मर्त्यो विज्वरो जायते क्षणात् । प्राच्यां वेदेश्वरस्तस्य चतुर्वेदफलप्रदः

সেই বিজ্বৰ-লিঙ্গৰ সম্পূৰ্ণ পূজন কৰিলে মর্ত্য মানুহ ক্ষণমাত্ৰতে জ্বৰ আৰু ক্লেশৰ পৰা মুক্ত হয়। তাৰ পূব দিশে বেদেশ্বৰ আছে, যিয়ে চাৰিও বেদৰ ফল দান কৰে।

Verse 15

वेदेश्वरादुदीच्यां तु क्षेत्रज्ञश्चादिकेशवः । दृष्टं त्रिभुवनं सर्वं तस्य संदर्शनाद्ध्रुवम्

বেদেশ্বৰৰ উত্তৰে ক্ষেত্ৰজ্ঞ আৰু আদি-কেশৱ আছে। তেওঁৰ শুভ দৰ্শনে নিশ্চিতভাৱে ত্ৰিভুবন—তিনিও লোক—সমগ্ৰ দেখা যায়।

Verse 16

संगमेश्वरमालोक्य तत्प्राच्याम जायतेनघः । चतुर्मुखेन विधिना तत्पूर्वेण चतुर्मुखम्

সঙ্গমেশ্বৰ দৰ্শন কৰি তাৰ পূব দিশলৈ গ’লে মানুহ নিষ্পাপ হয়। তাত চতুৰ্মুখ (ব্ৰহ্মা)ৰ বিধি অনুসাৰে, আৰু তাৰো পূবফালে ‘চতুৰ্মুখ’ নামেৰে এক ধাম আছে।

Verse 17

प्रयागसंज्ञकम लिंगमर्चितम ब्रह्मलोकदम् । तत्र शांतिकरी गौरी पूजिता शांतिकृद्भवेत्

“প্ৰয়াগ” নামে পৰিচিত লিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰিলে ব্ৰহ্মলোক লাভ হয়। তাত শাঁতিকৰী গৌৰীৰ পূজা কৰিলে তেওঁ শান্তি আৰু উপশম দানকাৰিণী হন।

Verse 18

वरणायास्तटे पूर्वे पूज्यं कुंतीश्वरं नृभिः । तत्पूजनात्प्रजायंते पुत्रा निजकुलोज्ज्वलाः

ৱৰণা নদীৰ পূৰ্ব তীৰত নৰসকলে কুন্তীশ্বৰক পূজিব লাগে। তেওঁৰ পূজাৰ ফলত নিজ বংশ উজ্জ্বল কৰা পুত্ৰসন্তান জন্মে।

Verse 19

कुंतीश्वरादुत्तरतस्तीर्थं वै कापिलो ह्रदः । तत्र वै स्नानमात्रेण वृषभध्वजपूजनात्

কুন্তীশ্বৰৰ উত্তৰে কাপিল হ্ৰদ নামে তীৰ্থ আছে। তাত কেৱল স্নান কৰিলেও আৰু বৃষভধ্বজ প্ৰভু শিৱৰ পূজাৰে পুণ্য লাভ হয়।

Verse 20

राजसूयस्य यज्ञस्य फलं त्वविकलं भवेत् । रोरवादिषु ये केचित्पितरः कोटिसंमिताः

ৰাজসূয় যজ্ঞৰ সম্পূৰ্ণ, অবিকল ফল লাভ হয়। আৰু ৰোৰৱ আদি নৰকসমূহত যিসকল কোটিসংখ্যক পিতৃ আছে…

Verse 21

तत्र श्राद्धे कृते पुत्रैः पितृलोकं प्रयांति ते । आनुसूयेश्वरं लिंगं गोप्रेक्षादुत्तरे मुने

তাত পুত্ৰসকলে শ্ৰাদ্ধ কৰিলে সেই পিতৃসকল পিতৃলোকলৈ গমন কৰে। হে মুনে, গোপ্ৰেক্ষাৰ উত্তৰে আনুসূয়েশ্বৰ নামে লিঙ্গ আছে।

Verse 22

तद्दर्शनाद्भवेत्स्त्रीणां पातिव्रत्य फलं स्फुटम् । तल्लिंगपूर्वदिग्भागे पूज्यः सिद्धिविनायकः

সেই (আনসূয়েশ্বৰ) দৰ্শন মাত্ৰে স্ত্ৰীসকলৰ পতিৱ্ৰতা-ধৰ্মৰ স্পষ্ট ফল লাভ হয়। সেই লিঙ্গৰ পূৰ্ব দিশত সিদ্ধিবিনায়কক পূজা কৰা উচিত।

Verse 23

यां सिद्धिं यः समीहेत स तामाप्नोति तन्नतेः । हिरण्यकशिपोर्लिंगं गणेशात्पश्चिमे ततः

যি যি সিদ্ধি কোনোবাই কামনা কৰে, তাত (সিদ্ধিবিনায়কক) নত হ’লে সেই সিদ্ধি লাভ কৰে। সেই গণেশৰ পশ্চিমে হিৰণ্যকশিপুৰ লিঙ্গ অৱস্থিত।

Verse 24

हिरण्यकूपस्तत्रास्ति हिरण्याश्वसमृद्धिकृत्

তাত হিৰণ্যকূপ নামে ‘সোনালী কুঁৱা’ আছে, যি সোণ আৰু ঘোঁৰাৰ সমৃদ্ধি আনে।

Verse 25

मुंडासुरेश्वरं लिंगं तत्प्रतीच्यां च सिद्धिदम् । अभीष्टदं तु नैरृत्यां गोप्रेक्षाद्वृषभेश्वरम्

পশ্চিমে মুন্ডাসুৰেশ্বৰ নামে লিঙ্গ আছে, যি সিদ্ধি দান কৰে। আৰু গো-প্ৰেক্ষাৰ নৈৰৃত্য (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত বৃষভেশ্বৰ আছে, যি অভীষ্ট পূৰণ কৰে।

Verse 26

मुने स्कंदेश्वरं लिंगं महादेवस्य पश्चिमे । तल्लिंगपूजनान्नृणां भवेन्मम सलोकता

হে মুনি, মহাদেৱৰ পশ্চিমে স্কন্দেশ্বৰ নামে লিঙ্গ আছে। সেই লিঙ্গ পূজা কৰিলে মানুহে মোৰেই লোকত বাস (সালোক্য) লাভ কৰে।

Verse 27

तत्पार्श्वतो हि शाखेशो विशाखेशश्च तत्र वै । नैगमेयेश्वरस्तत्र येन्ये नंद्यादयो गणाः

সেই পবিত্ৰ স্থানৰ দুয়ো কাষে শাখেশ আৰু বিশাখেশ আছে; তাতেই নাইগমেয়েশ্বৰো আছে—আৰু নন্দী আদি অন্যান্য গণসকল সঙ্গীসহ উপস্থিত।

Verse 28

तेषामपि हि लिंगानि तत्र संति सहस्रशः । तद्दर्शनाद्भवेत्पुंसां तत्तद्गणसलोकता

তেওঁলোকৰো লিঙ্গসমূহ তাত সহস্ৰ সহস্ৰকৈ বিদ্যমান। কেৱল দৰ্শন কৰিলেই মানুহে সেই সেই গণৰ লোকত বাস লাভ কৰে।

Verse 29

नंदीश्वरात्प्रतीच्यां च शिलादेशः कुधीहरः । महाबलप्रदस्तत्र हिरण्याक्षेश्वरः शुभः

নন্দীশ্বৰাৰ পশ্চিমফালে শিলাদেশ আছে, যি কুবুদ্ধি দূৰ কৰে। তাতেই শুভ হিৰণ্যাক্ষেশ্বৰ আছে, যি মহাবল প্ৰদান কৰে।

Verse 30

तद्दक्षिणेट्टहासाख्यं लिंगं सर्वसुखप्रदम् । प्रसन्नवदनेशाख्यं लिंगं तस्योत्तरे शुभम्

তাৰ দক্ষিণে অট্টহাস নামৰ লিঙ্গ আছে, যি সকলো সুখ প্ৰদান কৰে। তাৰ উত্তৰে প্ৰসন্নবদনেশ নামৰ শুভ লিঙ্গ আছে।

Verse 31

प्रसन्नवदनस्तिष्ठेद्भक्तस्तद्दर्शनाच्छुभात् । तदुत्तरे प्रसन्नोदं कुंडं नैर्मल्यदं नृणाम्

সেই লিঙ্গৰ শুভ দৰ্শনত ভক্তৰ মুখ প্ৰসন্ন হয়, মুখমণ্ডল উজ্জ্বল-শান্ত হয়। তাৰ উত্তৰে প্ৰসন্নোদ নামৰ কুণ্ড আছে, যি মানুহক নিৰ্মলতা প্ৰদান কৰে।

Verse 32

प्रतीच्यामट्टहासस्य मित्रावरुणनामनी । लिंगे तल्लोकदे पूज्ये महापातकहारिणी

অট্টহাসৰ পশ্চিম দিশত মিত্ৰাৱৰুণ নামৰ লিঙ্গ আছে। নিজ দিৱ্য লোক দান কৰা সেই পূজ্য লিঙ্গৰ আৰাধনাই মহাপাপো নাশ কৰে।

Verse 33

नैरृत्यां चाट्टहासस्य वृद्धवासिष्ठसंज्ञकम् । लिंगं तत्पूजनात्पुंसां ज्ञानमुत्पद्यते महत्

অট্টহাসৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত বৃদ্ধ-বাসিষ্ঠ নামে লিঙ্গ আছে। সেই লিঙ্গ পূজন কৰিলে মানুহৰ ভিতৰত মহৎ আত্মজ্ঞান উদ্ভৱ হয়।

Verse 34

वसिष्ठेश समीपस्थः कृष्णेशो विष्णुलोकदः । तद्याम्यां याज्ञवल्क्येशो ब्रह्मतेजोविवधर्नः

বাসিষ্ঠেশৰ ওচৰত কৃষ্ণেশ আছে, যি বিষ্ণুলোক দান কৰে। তাৰ দক্ষিণে যাজ্ঞবল্ক্যেশ আছে, যি ব্ৰহ্ম-তেজ (আধ্যাত্মিক দীপ্তি) বৃদ্ধি কৰে।

Verse 35

प्रह्लादेश्वरमभ्यर्च्य तत्पश्चाद्भक्तिवर्धनम् । स्वयंलीनः शिवो यत्र भक्तानुग्रहकाम्यया

প্ৰহ্লাদেশ্বৰক আৰাধনা কৰি, তাৰ পাছত ভক্তিবর্ধনকো সন্মান কৰিব লাগে। কিয়নো তাত ভক্তসকলক অনুগ্ৰহ দিবৰ কামনাৰে শিৱ নিজেই স্বলীনা (নিজত লীন) হৈ আছে।

Verse 36

अतः स्वलीनं तत्पूर्वे लिंगं पूज्यं प्रयत्नतः । सदैव ज्ञाननिष्ठानां परमानंदमिच्छताम् । या गतिर्विहिता तेषां स्वलीने सा तनुत्यजाम्

সেয়ে সেই স্থানৰ পূৰ্বে অৱস্থিত স্বলীনা-লিঙ্গক যত্নসহ পূজা কৰিব লাগে। যিসকল সদায় জ্ঞানত নিষ্ঠ আৰু পৰমানন্দ কামনা কৰে—তেওঁলোকৰ বাবে যি মুক্তিগতি বিধান কৰা, দেহ ত্যাগৰ সময়ত স্বলীনা তাতেই সেই গতি লাভ হয়।

Verse 37

वैरोचनेश्वरं लिंगं स्वलीनात्पुरतः स्थितम् । तदुत्तरे बलीशं च महाबलविवर्धनम्

স্বলীনাৰ সন্মুখত বৈৰোচনেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ অৱস্থিত। তাৰ উত্তৰে বলীশ লিঙ্গ আছে, যি মহাবল বৃদ্ধি কৰে।

Verse 38

तत्रैव लिंगं बाणेशं पूजितं सर्वकामदम् । चंद्रेश्वरस्य पूर्वेण लिंगं विद्येश्वराभिधम्

তাতেই বাণেশ নামৰ লিঙ্গ আছে; পূজা কৰিলে ই সকলো কামনা পূৰণ কৰে। চন্দ্ৰেশ্বৰৰ পূৰ্বে বিদ্যেশ্বৰ নামে লিঙ্গ অৱস্থিত।

Verse 39

सर्वाविद्याः प्रसन्नाः स्युस्तस्य लिंगस्य सेवनात् । तद्दक्षिणे तु वीरेशो महासिद्धि विधायकः

সেই লিঙ্গৰ সেৱাত সকলো বিদ্যা প্ৰসন্ন হৈ লাভ্য হয়। তাৰ দক্ষিণে বীৰেশ আছে, যি মহাসিদ্ধি দান কৰে।

Verse 40

तत्रैव विकटा देवी सर्वदुःखौघमोचनी । पंचमुद्रं महापीठं तज्ज्ञेयं सर्वसिद्धिदम्

তাতেই বিকটা দেৱী আছে, যি সকলো দুখৰ সোঁতৰ পৰা মুক্ত কৰে। তাত পঞ্চমুদ্রা নামৰ মহাপীঠ আছে, যাক সকলো সিদ্ধি দাতা বুলি জানিব লাগে।

Verse 41

तत्र जप्ता महामंत्राः क्षिप्रं सिध्यंति नान्यथा । तत्पीठे वायुकोणे तु संपूज्यः सगरेश्वरः

তাত জপ কৰা মহামন্ত্ৰসমূহ শীঘ্ৰে সিদ্ধ হয়—অন্যথা নহয়। সেই পীঠৰ বায়ুকোণত (উত্তৰ-পশ্চিমে) সগৰেশ্বৰক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 42

तदर्चनादश्वमेधफलं त्वविकलं भवेत् । तदीशाने च वालीशस्तिर्यग्योनि निवारकः

তাঁক আৰাধনা কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ অবিকল ফল লাভ হয়। আৰু সেই পীঠৰ ঈশান দিশত বালীশ আছে, যি তিৰ্যক-যোনি (পশু জন্ম) নিবারণ কৰে।

Verse 43

महापापौघविध्वंसी सुग्रीवेशस्तदुत्तरे । हनूमदीश्वरस्तत्र ब्रह्मचर्यफलप्रदः

তাৰ উত্তৰে সুগ্ৰীৱেশ আছে, যি মহাপাপৰ গুচ্ছ ধ্বংস কৰে। তাতেই হনূমদীশ্বৰ আছে, যি ব্ৰহ্মচৰ্যৰ ফল দান কৰে।

Verse 44

महाबुद्धिप्रदस्तत्र पूज्यो जांबवतीश्वरः । आश्विने येश्वरौ पूज्यौ गंगायाः पश्चिमे तटे

তাত জাঁবৱতীশ্বৰ পূজ্য, কিয়নো তেওঁ মহাবুদ্ধি দান কৰে। আৰু গঙ্গাৰ পশ্চিম তীৰত অশ্বিনী-ঈশ্বৰ যুগলও পূজ্য।

Verse 45

तदुत्तरे भद्रह्रदो गवां क्षीरेण पूरितः । कपिलानां सहस्रेण सम्यग्दत्तने यत्फलम्

তাৰ উত্তৰে ভদ্ৰহ্ৰদ নামৰ শুভ হ্ৰদ আছে, যি গৰুৰ দুধেৰে পূৰ্ণ। হাজাৰ কপিলা গাই বিধিমতে দান কৰিলে যি ফল হয়—

Verse 46

तत्फलं लभते मर्त्यः स्नातो भद्रह्रदे ध्रुवम् । पूर्वाभाद्रपदा युक्ता पौर्णमासी यदा भवेत्

ভদ্ৰহ্ৰদত স্নান কৰা মর্ত্যই নিশ্চয় সেই একে ফল লাভ কৰে। বিশেষকৈ যেতিয়া পূৰ্ণিমা পূৰ্বাভাদ্ৰপদাৰ সৈতে যুক্ত হয়।

Verse 47

तदा पुण्यतमः कालो वाजिमेधफलप्रदः । ह्रद पश्चिम तीरे तु भद्रेश्वर विलोकनात्

তেতিয়া সেই সময় অতি পুণ্যময় হয়, অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল দান কৰে; হ্ৰদৰ পশ্চিম তীৰত ভদ্ৰেশ্বৰক কেৱল দৰ্শন কৰিলেই তেনে পুণ্য লাভ হয়।

Verse 48

गोलोकं प्राप्नुयात्तस्मात्पुण्यान्नैवात्र संशयः । भद्रेश्वराद्यातुधान्यामुपशांत शिवो मुने

সেই পুণ্যৰ ফলত সি গোলোক লাভ কৰে—ইয়াত একেবাৰে সন্দেহ নাই। ভদ্ৰেশ্বৰ পৰা, হে মুনি, উপশান্ত-শিৱলৈ আগবাঢ়িব লাগে।

Verse 49

तस्य लिंगस्य संस्पर्शात्परा शांतिं समृच्छति । उपशांत शिवं लिंगं दृष्ट्वा जन्मशतार्जितम्

সেই লিঙ্গ স্পৰ্শ কৰিলে পৰম শান্তি লাভ হয়। উপশান্ত-শিৱৰ লিঙ্গ দৰ্শন কৰিলে, শত জন্মত সঞ্চিত পুণ্য সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 50

त्यजेदश्रेयसो राशिं श्रेयोराशिं च विंदति । तदुत्तरे च चक्रेशो योनिचक्र निवारकः

মানুহে অশ্ৰেয়সৰ ৰাশি ত্যাগ কৰে আৰু শ্ৰেয়সৰ ভঁৰাল লাভ কৰে। তাৰ উত্তৰে আছে চক্ৰেশ, যি ‘যোনি-চক্ৰ’—গৰ্ভজন্মৰ চক্ৰ—নিবাৰণ কৰে।

Verse 51

तदुत्तरे चक्रह्रदो महापुण्यविवर्धनः । स्नात्वा चक्रह्रदे मर्त्यश्चक्रेशं परिपूज्य च

তাৰ উত্তৰে আছে চক্ৰহ্ৰদ, যি মহাপুণ্য বহুগুণে বৃদ্ধি কৰে। মর্ত্য মানুহে চক্ৰহ্ৰদত স্নান কৰি আৰু চক্ৰেশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি (উক্ত ফল লাভ কৰে)।

Verse 52

शिवलोकमवाप्नोति भावितेनांतरात्मना । तन्नैरृते च शूलेशो द्रष्टव्यश्च प्रयत्नतः

অন্তৰাত্মা ভক্তিভাৱে পৰিশুদ্ধ হ’লে মানুহে শিৱলোক লাভ কৰে। তাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত শূলেশকো যত্নসহ দৰ্শন কৰিব লাগে।

Verse 53

शूलं तत्र पुरा न्यस्तं स्नानार्थं वरवर्णिनि । ह्रदस्तत्र समुत्पन्नः शूलेशस्याग्रतो महान्

হে সুবৰ্ণবৰ্ণিনী, তাত পুৰাকালে স্নানাৰ্থে এটা ত্ৰিশূল থোৱা হৈছিল। তাৰ ফলত শূলেশৰ সন্মুখত এক মহান হ্ৰদ উৎপন্ন হ’ল।

Verse 54

स्नानं कृत्वा ह्रदे तत्र दृष्ट्वा शूलेश्वरं विभुम् । रुद्रलोकं नरा यांति त्यक्त्वा संसारगह्वरम्

সেই হ্ৰদত স্নান কৰি আৰু বিভু শূলেশ্বৰক দৰ্শন কৰি, নৰসকলে সংসাৰৰ গভীৰ গহ্বৰ ত্যাগ কৰি ৰুদ্ৰলোকলৈ যায়।

Verse 55

तत्पूर्वतो नारदेन तपस्तप्तं महत्तरम् । लिंगं च स्थापितं श्रेष्ठं कुंडं चापि शुभं कृतम्

তাৰ পূব দিশত নাৰদে অতি মহান তপস্যা কৰিছিল। তেওঁ এক শ্ৰেষ্ঠ লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে আৰু এক শুভ কুণ্ডো নিৰ্মাণ কৰিলে।

Verse 56

तत्र कुंडे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा वै नारदेश्वरम् । संसाराब्धिमहाघोरं संतरेन्नात्र संजयः

সেই কুণ্ডত স্নান কৰি আৰু নাৰদেশ্বৰক দৰ্শন কৰি, মানুহে নিশ্চয়েই সংসাৰৰ অতি ভয়ংকৰ সাগৰ পাৰ হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 57

नारदेश्वर पूर्वेण दृष्ट्वाऽवभ्रातकेश्वरम् । निर्मलां गतिमाप्नोति पापौघं च विमुंचति

নাৰদেশ্বৰৰ পূব দিশত অৱভ্ৰাতকেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে ভক্তে নিৰ্মল গতি লাভ কৰে আৰু পাপৰ প্ৰৱাহৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 58

तदग्रे ताम्रकुंडं च तत्र स्नातो न गर्भभाक् । विघ्नहर्ता गणाध्यक्षस्तद्वायव्ये सुविघ्नहृत्

তাৰ সন্মুখত তাম্ৰ-কুণ্ড আছে; তাত স্নান কৰিলে পুনৰ গৰ্ভধাৰণ নোহোৱা (পুনর্জন্ম নাপোৱা) হয়। তাৰ বায়ব্যে (উত্তৰ-পশ্চিমে) গণাধ্যক্ষ—বিঘ্নহৰ্তা—বিৰাজে, আৰু তাতেই সুবিঘ্নহৃত, বিঘ্নৰ উত্তম বিনাশকো আছে।

Verse 59

तत्र विघ्नहरं कुंडं तत्र स्नातो न विघ्नभाक् । अनारकेश्वरं लिंगं तदुदग्दिशि चोत्तमम्

তাতেই বিঘ্নহৰ-কুণ্ড আছে; তাত স্নান কৰিলে বিঘ্নে আক্ৰমণ নকৰে। আৰু তাৰ উত্তৰ দিশত অনাৰকেশ্বৰ নামৰ উত্তম লিঙ্গ স্থিত।

Verse 60

कुंडं चानारकाख्यं वै तत्र स्नातो न नारकी । वरणायास्तटे रम्ये वरणेशस्तदुत्तरे

অনাৰক নামৰ কুণ্ডো আছে; তাত স্নান কৰিলে নৰকগামী নহয়। বৰণা নদীৰ মনোৰম তীৰত, তাৰ উত্তৰে, বৰণেশ্বৰ বিরাজে।

Verse 61

तत्र पाशुपतः सिद्धस्त्वक्षपादो महामुने । अनेनैव शरीरेण शाश्वतीं सिद्धिमागतः

তাত, হে মহামুনে, পাশুপত সিদ্ধ অক্ষপাদে এই একে শৰীৰেই শাশ্বত সিদ্ধি লাভ কৰিলে।

Verse 62

तत्पश्चिमे च शैलेशः परनिर्वाणकामदः । कोटीश्वरं तु तद्याम्यां लिंगं शाश्वतसिद्धिदम्

তাৰ পশ্চিম দিশে শৈলেশ আছে, যি পৰম নিৰ্বাণৰ কামনা দান কৰে। আৰু তাৰ দক্ষিণ দিশে কোটীশ্বৰ লিঙ্গ আছে, যি চিৰস্থায়ী আধ্যাত্মিক সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 63

कोटितीर्थे ह्रदे स्नात्वा कोटीशं परिपूज्य च । गवां कोटिप्रदानस्य फलमाप्नोति मानवः

কোটীতীৰ্থৰ হ্ৰদত স্নান কৰি আৰু কোটীশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, মানুহে কোটিকোটী গৰু দান কৰাৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰে।

Verse 64

महाश्मशानस्तंभोस्ति कोटीशाद्वह्निदिक्स्थितः । तस्मिन्स्तंभे महारुद्रस्तिष्ठते चोमया सह

কোটীশৰ অগ্নিদিশি (পূৰ্বে) মহাশ্মশানৰ এটা স্তম্ভ আছে। সেই স্তম্ভত মহাৰুদ্ৰ উমাৰ সৈতে একেলগে অৱস্থান কৰে।

Verse 65

तं स्तंभं समलंकृत्य नरस्तत्पदमाप्नुयात् । तत्रैव तीर्थं परमं कपालेश समीपतः

সেই স্তম্ভখন বিধিপূৰ্বক অলংকৃত কৰিলে মানুহে সেই পৰম পদ লাভ কৰে। তাতেই কপালেশৰ ওচৰত এক পৰম তীৰ্থ আছে।

Verse 66

कपालमोचनं नाम तत्र स्नातोऽश्वमेधभाक् । ऋणमोचनतीर्थं तु तदुदग्दिशि शोभनम्

ইয়াৰ নাম কপালমোচন; তাত স্নান কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়। আৰু তাৰ উত্তৰ দিশে শোভন ঋণমোচন-তীৰ্থ আছে, যি ঋণৰ পৰা মুক্তি দিয়ে।

Verse 67

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा मुक्तो भवति चर्णतः । तत्रैवांगारकं तीर्थं कुंडं चांगारनिर्मलम्

সেই তীৰ্থত নৰাই স্নান কৰিলে সঞ্চিত কৰ্মৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে। তাতেই আছে অঙ্গাৰক তীৰ্থ আৰু ‘অঙ্গাৰ-নিৰ্মল’ নামৰ কুণ্ড, যি শুদ্ধিকৰণ শক্তিৰে খ্যাত।

Verse 68

स्नात्वांगारक तीर्थे तु भवेद्भूयो न गर्भभाक् । अंगारवारयुक्तायां चतुर्थ्यां स्नाति यो नरः । व्याधिभिर्नाभि भूयेत न च दुःखी कदाचन

অঙ্গাৰক তীৰ্থত স্নান কৰিলে পুনৰ গৰ্ভবাসৰ ভাগী নহয়। যি নৰে অঙ্গাৰবাৰ (মঙ্গলবাৰ) যুক্ত চতুৰ্থীত তাত স্নান কৰে, সি ৰোগে নাপায় আৰু কেতিয়াও দুখত নপৰে।

Verse 69

विश्वकर्मेश्वरं लिंगं ज्ञानदं च तदुत्तरे । महामुंडेश्वरं लिंगं तस्य दक्षिणतः शुभम्

তাৰ উত্তৰে আছে ‘বিশ্বকৰ্মেশ্বৰ’ নামৰ লিঙ্গ, যি জ্ঞান দান কৰে। তাৰ দক্ষিণে আছে শুভ ‘মহামুণ্ডেশ্বৰ’ নামৰ লিঙ্গ।

Verse 70

कूपः शुभोद नामापि स्नातव्यं तत्र निश्चितम् । तत्र मुंडमयी माला मया क्षिप्तातिशोभना

তাত ‘শুভোদা’ নামৰ এটা কূপো আছে; তাত স্নান কৰাটো নিশ্চিত বিধান। তাতেই মই খুলি-নির্মিত অতি শোভন মালা নিক্ষেপ কৰিছিলোঁ।

Verse 71

महामुंडा ततो देवी समुत्पन्नाघहारिणी । खट्वांगं च धृतं तत्र खट्वांगेशस्ततोभवत्

তাৰ পাছত তাত মহামুণ্ডা দেৱী প্ৰকাশ পালে, পাপ হৰণকাৰিণী। আৰু তাত খট্বাঙ্গ (খুলি-মুণ্ডিত দণ্ড) ধাৰণ কৰা হ’ল—সেই কাৰণে প্ৰভু ‘খট্বাঙ্গেশ’ নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 72

निष्पापो जायते मर्त्यः खट्वांगेश विलोकनात् । भुवनेशस्ततो याम्यां कुंडं च भुवनेश्वरम्

খট্বাঙ্গেশৰ কেৱল দৰ্শন মাত্ৰে মর্ত্য পাপমুক্ত হয়। তাৰ দক্ষিণে ভুৱনেশ আছে, আৰু ভুৱনেশ্বৰ নামেৰে এক কুণ্ড আছে।

Verse 73

तत्र कुंडे नरः स्नातो भुवने शोभवेन्नरः । तद्याम्यां विमलेशश्च कुंडं च विमलोदकम्

সেই কুণ্ডত স্নান কৰিলে মানুহে লোকসমূহত দীপ্তিমান আৰু সন্মানিত হয়। তাৰ দক্ষিণে বিমলেশ আছে আৰু ‘পবিত্ৰ জল’ অৰ্থাৎ বিমলোদক নামেৰে এক কুণ্ড আছে।

Verse 74

तत्र स्नात्वा विलोक्येशं विमलो जायते नरः । तत्र पाशुपतः सिद्धस्त्र्यंबको नाम नामतः

তাত স্নান কৰি প্ৰভুৰ দৰ্শন কৰিলে মানুহে বিমল, অৰ্থাৎ পবিত্ৰ, হয়। তাতেই পাশুপত সিদ্ধ এজন আছে, যাৰ নাম ত্ৰ্যম্বক বুলি খ্যাত।

Verse 75

तदग्रे च कणादेशस्तत्र पुण्योदकः प्रहिः । स्नात्वा काणादकूपे यः कणादेशं समर्चयेत्

তাৰ সন্মুখত কণাদেশ আছে আৰু তাত পুণ্যজলযুক্ত এটা কূপ আছে। যি কাণাদ কূপত স্নান কৰি কণাদেশক বিধিমতে পূজা কৰে…

Verse 76

विधिपूर्वं तदभ्यर्च्य प्राप्नुयाच्छिवमंदिरम् । शुभेश्वरश्च तद्याम्यां महाशुभफलप्रदः

বিধিপূৰ্বক তাত পূজা-অৰ্চনা কৰিলে মানুহে শিৱৰ মন্দিৰ-ধাম লাভ কৰে। তাৰ দক্ষিণে শুভেশ্বৰ আছে, যি মহাশুভ ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 77

तत्र सिद्धः पाशुपतः कपिलर्षिर्महातपाः । तत्रास्ति हि गुहा रम्या कपिलेश्वर संनिधौ

তাত পাশুপত পথত সিদ্ধ মহাতপস্বী কপিল ঋষি অৱস্থিত। কপিলেশ্বৰ সন্নিধানত এক মনোৰম গুহাও আছে।

Verse 78

तां गुहां प्रविशेद्यो वै न स गर्भे विशेत्क्वचित् । तत्र यज्ञोदकूपोस्ति वाजिमेधफलप्रदः

যি কোনোবাই সেই গুহাত প্ৰৱেশ কৰে, সি কেতিয়াও ক’তো গৰ্ভত পুনৰ প্ৰৱেশ নকৰে। তাত ‘যজ্ঞোদ’ নামৰ এক কূপ আছে, যি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল দান কৰে।

Verse 79

ओंकार एष एवासावादिवर्णमयात्मकः । मत्स्योदर्युत्तरे कूले नादेशस्त्वहमेव च

এইয়েই ওঁকাৰ, আদিবৰ্ণময় স্বৰূপ। মৎস্যোদৰীৰ উত্তৰ তীৰত নাদেশ মই নিজেই।

Verse 80

नादेशः परमं ब्रह्म नादेशः परमा गतिः । नादेशः परमं स्थानं दुःखसंसारमोचनम्

নাদেশেই পৰম ব্ৰহ্ম; নাদেশেই পৰম গতি। নাদেশেই পৰম স্থান, দুঃখময় সংসাৰৰ মোচন।

Verse 81

कदाचित्तस्य देवस्य दर्शने याति जाह्नवी । मत्स्योदरी सा कथिता स्नानं पुण्यैरवाप्यते

কেতিয়াবা জাহ্নৱী (গঙ্গা) সেই দেৱতাৰ দৰ্শনলৈ যায়। সেয়া ‘মৎস্যোদৰী’ বুলি কোৱা হয়; তাত স্নান কৰিলে মহাপুণ্য লাভ হয়।

Verse 82

मत्स्योदरी यदा गंगा पश्चिमे कपिलेश्वरम् । समायाति महादेवि तदा योगः सुदुर्लभः

হে মহাদেৱী! যেতিয়া মৎস্যোদৰীত গঙ্গা পশ্চিম দিশে কপিলেশ্বৰলৈ আহে, তেতিয়া অতি দুৰ্লভ যোগ সংঘটিত হয়।

Verse 83

उद्दालकेश्वरं लिंगमुदीच्यां कपिलेश्वरात् । तद्दर्शनेन संसिद्धिः परा सर्वैरवाप्यते

কপিলেশ্বৰাৰ উত্তৰে উদ্দালকেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে। তাৰ দৰ্শনে সকলেই পৰম সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 84

तदुत्तरे बाष्कुलीशं लिंगं सर्वार्थसिद्धिदम् । बाष्कुलीशाद्दक्षिणतो लिंगं वै कौस्तुभेश्वरम्

তাৰো উত্তৰে বাষ্কুলীশ নামৰ লিঙ্গ আছে, যি সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধি দান কৰে। বাষ্কুলীশৰ দক্ষিণে কৌস্তুভেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে।

Verse 85

तस्यार्चनेन रत्नौघैर्न वियुज्येत कर्हिचित् । शंकुकर्णेश्वरं लिंगं कौस्तुभेश्वरदक्षिणे

তাৰ অৰ্চনা কৰিলে কেতিয়াও ৰত্নৰ ঢেৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নহয়। কৌস্তুভেশ্বৰাৰ দক্ষিণে শঙ্কুকৰ্ণেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে।

Verse 86

संसेव्य परमं ज्ञानं लभेदद्यापि साधकः । अघोरेशो गुहाद्वारि कूपस्तस्योत्तरे शुभः

তাক ভক্তিভাৱে সেৱা কৰিলে সাধকে আজিও পৰম জ্ঞান লাভ কৰে। গুহাৰ দুৱাৰত অঘোৰেশ লিঙ্গ আছে; তাৰ উত্তৰে শুভ কূপ আছে।

Verse 87

अघोरोद इति ख्यातो वाजिमेधफलप्रदः । गर्गेशो दमनेशश्च तत्र लिंगद्वयं शुभम्

ই ‘অঘোৰোদ’ নামে খ্যাত, যি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল প্ৰদান কৰে। তাত দুটা শুভ লিঙ্গ আছে—গৰ্গেশ আৰু দমনেশ।

Verse 88

अनेनैवेह देहेन यत्र तौ सिद्धिमापतुः । तल्लिंगयोः समर्चातः सिद्धिर्भवति वांछिता

এই একে দেহতেই, যি স্থানত সেই দুয়ো সিদ্ধি লাভ কৰিছিল, সেই লিঙ্গদ্বয়ক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে ইচ্ছিত সিদ্ধি নিশ্চিতভাৱে হয়।

Verse 89

तद्दक्षिणे महाकुंडं रुद्रावास इति स्मृतम् । तत्र रुद्रेशमभ्यर्च्य कोटिरुद्रफलं लभेत्

তাৰ দক্ষিণে এটা মহাকুণ্ড আছে, যাক ‘ৰুদ্ৰাৱাস’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। তাত ৰুদ্ৰেশক আৰ্চনা কৰিলে কোটিৰুদ্ৰ কৰ্মৰ ফল লাভ হয়।

Verse 90

चतुर्दशी यदापर्णे रुद्रनक्षत्र संयुता । तदा पुण्यतमः कालस्तस्मिन्कुंडे महाफलः

যেতিয়া চতুৰ্দশী তিথি পৰ্ণে দিনত পৰে আৰু ৰুদ্ৰ নক্ষত্ৰৰ সৈতে যুক্ত হয়, তেতিয়া সেই সময় অতি পুণ্যতম; সেই কুণ্ডত মহাফল দান কৰে।

Verse 91

रुद्रकुंडे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा रुद्रेश्वरं विभुम् । यत्रतत्र मृतो वापि रुद्रलोकमवाप्नुयात्

ৰুদ্ৰকুণ্ডত স্নান কৰি আৰু মহিমাময় ৰুদ্ৰেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে, মানুহ য’তেই মৰক, তথাপি ৰুদ্ৰলোক লাভ কৰে।

Verse 92

रुद्रस्य नैरृते भागे लिंगं तत्र महालयम् । तदग्रे पितृकूपोस्ति पितॄणामालयः परः

ৰুদ্ৰৰ প্ৰাঙ্গণৰ নৈঋত দিশত মহালয় নামৰ লিঙ্গ স্থাপিত আছে। তাৰ সন্মুখত পিতৃ-কূপ আছে, যি পিতৃলোকৰ পৰম আশ্ৰয়স্থান।

Verse 93

तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा पिंडान्कूपे परिक्षिपेत् । एकविंशकुलोपेतः श्राद्धकृद्रुद्रलोकभाक्

তাত শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰি মানুহে পিণ্ডসমূহ কূপত অৰ্পণ কৰিব লাগে। সেই শ্ৰাদ্ধকাৰী একবিংশ কুলসহ ৰুদ্ৰলোকৰ ভাগীদাৰ হয়।

Verse 94

तत्र वैतरणी नाम दीर्घिका पश्चिमानना । तस्यां स्नातो नरो देवि नरकं नैव गच्छति

তাত পশ্চিমমুখী দীঘল দীঘি “বৈতৰণী” নামে আছে। হে দেবী, তাত স্নান কৰা মানুহ নৰকলৈ নাযায়।

Verse 95

बृहस्पतीश्वरं लिंगं रुद्रकुंडाच्च पश्चिमे । गुरुपुष्यसमायोगे दृष्ट्वा दिव्यां लभेद्गिरम्

ৰুদ্ৰকুণ্ডৰ পশ্চিমে বৃহস্পতীশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে। গুৰু আৰু পুষ্যৰ সমায়োগত তাৰ দৰ্শনে দিব্য বাক্ লাভ হয়।

Verse 96

रुद्रावासाद्दक्षिणतः कामेशं लिंगमुत्तमम् । तद्दक्षिणे महाकुंडं स्नानाच्चिंतित कामदम्

ৰুদ্ৰাৱাসৰ দক্ষিণে কামেশ নামৰ উত্তম লিঙ্গ আছে। তাৰ দক্ষিণে মহাকুণ্ড; তাত স্নান কৰিলে চিন্তিত কামনা সিদ্ধ হয়।

Verse 97

चैत्रशुक्ल त्रयोदश्यां तत्र यात्रा च कामदा । नलकूबर लिंगं च प्राच्यां कामेश्वराच्छुभम्

চৈত্ৰ শুক্ল ত্ৰয়োদশীত তাত যাত্ৰা কামনা-পূৰণকাৰী। শুভ কামেশ্বৰ মন্দিৰৰ পূব দিশে নলকূবৰ নামৰ দীপ্তিমান পৱিত্ৰ লিঙ্গ অৱস্থিত।

Verse 98

तदुत्तरे पांडवानां पंचलिंगानि सन्मुदे । संवर्तेशस्तदग्रे च श्वेतेशस्तस्य पश्चिमे

তাৰ উত্তৰে অতি মঙ্গলময় স্থানে পাণ্ডৱসকলৰ পাঁচটি লিঙ্গ আছে। সন্মুখত সংৱৰ্তেশ, আৰু তাৰ পশ্চিমে শ্বেতেশ অৱস্থিত।

Verse 99

अज्ञानध्वांतपटलीं हरतस्तौ समर्चितौ । तद्दक्षिणेध्वकेशश्च दृष्टो मोहविनाशनः

সেই দুয়োটি যথাবিধি পূজিত, কিয়নো সিহঁতে অজ্ঞানৰ ঘন অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। তাৰ দক্ষিণে ধ্বকেশ আছে, যাৰ দৰ্শনেই মোহ বিনাশ কৰে।

Verse 100

तत्र सिद्धीश्वरं लिंगं महासिद्धिसमर्पकम् । तत्रैव मंडलेशश्च मंडलेशपदप्रदः

তাত সিদ্ধীশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে, যি মহাসিদ্ধি দান কৰে। তাতেই মণ্ডলেশ আছে, যি ‘মণ্ডলেশ’ পদ আৰু অৱস্থা প্ৰদান কৰে।

Verse 110

चामरासक्तहस्ताभिर्दिव्यस्त्रीभिश्च वीज्यते । यदा मत्स्योदरीं यांति स्वर्गलोकाद्दिवौकसः । तदा तेनैव मार्गेण यांति स्त्रीभिर्वृताः सुखम्

দিব্য নাৰীসকলে হাতে চামৰ ধৰি তেওঁক বীজন কৰে। যেতিয়া স্বৰ্গলোকৰ দেৱবাসীসকল স্বৰ্গৰ পৰা মত্স্যোদৰীলৈ যায়, তেতিয়া সেই একে পথেদিয়েই নাৰীসকলৰ বেষ্টনীত সুখে গমন কৰে।

Verse 120

आग्नेयं नाम कुंडं च तत्पूर्वेग्निसलोकदम् । आग्नेयेश्वरतः प्राच्यां कुंडं तद्दक्षिणे शुभम्

ইয়াত ‘আগ্নেয়’ নামৰ পবিত্ৰ কুণ্ড আছে; তাৰ পূবফালে অগ্নিলোক দানকাৰী আন এটা কুণ্ড আছে। আগ্নেয়েশ্বৰাৰ পূব দিশত এটা কুণ্ড, আৰু তাৰ দক্ষিণফালে এটা শুভ কুণ্ড অৱস্থিত।

Verse 130

अपराधसहस्रं तु नश्येत्तस्य समर्चनात्

সেই (দেৱতা/তীৰ্থ)ৰ বিধিপূৰ্বক সমাৰ্চনাৰ দ্বাৰা নিশ্চয়েই হাজাৰ অপৰাধ বিনষ্ট হয়।

Verse 140

तदुत्तरे हलीशेशः सर्वव्याधिनिपूदनः । शिवेश्वरः शिवकरस्तुंगनाम्नश्च दक्षिणे

তাৰ উত্তৰে হলীশেশ অৱস্থিত, যি সকলো ব্যাধি বিনাশ কৰে। দক্ষিণে আছে শিৱেশ্বৰ—শুভকৰ—যি ‘স্তুঙ্গ’ নামেও খ্যাত।

Verse 150

तत्र जागरणं कृत्वाऽशोकाष्टम्यां मधौ नरः । न जातु शोकं लभते सदानंदमयो भवेत्

মধু (চৈত্ৰ) মাহৰ অশোকাষ্টমীত যি মানুহে তাত জাগৰণ কৰে, সি কেতিয়াও শোক নাপায়; সি চিৰ-আনন্দময় হৈ উঠে।

Verse 160

तदुत्तरे मतंगेशो गानविद्याप्रबोधकः । मतंगेशस्य वायव्ये नानालिंगानि सर्वतः

তাৰ উত্তৰে মতঙ্গেশ অৱস্থিত, যি গান-বিদ্যাৰ জ্ঞান জাগ্ৰত কৰে। মতঙ্গেশৰ বায়ব্যে (উত্তৰ-পশ্চিমে) চাৰিওফালে নানাবিধ লিঙ্গ আছে।

Verse 170

ग्रहणानंतरे स्नानं दंडखातेति पुण्यदम् । जैगीषव्य गुहा तत्र तत्र लिंगं तदाह्वयम्

গ্ৰহণৰ অনন্তৰে তাত স্নান কৰিলে মহাপুণ্য লাভ হয়; সেই পবিত্ৰ স্থান ‘দণ্ডখাতা’ নামে খ্যাত। সেই ঠাইতেই জৈগীষব্যৰ গুহা আছে, আৰু তাত স্থাপিত লিঙ্গো সেই নামেই প্ৰসিদ্ধ।

Verse 180

तदीशानेवधूतेशो योगज्ञानप्रवर्तकः । तीर्थं चैवावधूतेशं सर्वकल्मषनाशकृत्

তাৰ ঈশান কোণত (উত্তৰ-পূৰ্বে) অৱধূতেশ আছে, যিয়ে যোগজ্ঞানৰ প্ৰবাহ জাগ্ৰত কৰে। তাতেই অৱধূতেশ তীৰ্থ আছে, যি সকলো কল্মষ নাশ কৰে।

Verse 190

तदुत्तरे चर्चिकाया देव्याः संदर्शनं शुभम् । रेवतेश्वर लिंगं च चर्चिकाग्रेण शांतिकृत्

তাৰ উত্তৰত দেবী চৰ্চিকাৰ শুভ দৰ্শন লাভ হয়। তাত ৰেৱতেশ্বৰ লিঙ্গো আছে; চৰ্চিকাৰ সন্মুখত তাক সন্নিধান কৰিলে শান্তি আৰু প্ৰশমন প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 200

चित्रगुप्तेश्वरं लिंगं तदुदीच्यामघापहम् । चित्रगुप्तेश्वरात्पश्चाद्यो दृढेशो महाफलः

তাৰ উত্তৰত চিত্ৰগুপ্তেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গ আছে, যি পাপ নাশ কৰে। চিত্ৰগুপ্তেশ্বৰাৰ পাছত দৃঢ়েশ আছে, যি মহাফল দান কৰে।

Verse 210

तदग्रे तारकेशश्च तदग्रे स्वर्णभारदः । तदुत्तरे मरुत्तेशः शक्रेशश्च तदग्रतः

আগলৈ তাৰকেশ আছে, আৰু তাৰো আগলৈ স্বৰ্ণভাৰদ আছে। তাৰ উত্তৰত মৰুত্তেশ আছে, আৰু তাৰ সন্মুখত শক্রেশো অৱস্থিত।

Verse 220

देवस्य दक्षिणे भागे तत्र वापी शुभोदका । तदंबुप्राशनं नृणामपुनर्भवहेतवे

দেৱতাৰ দক্ষিণ ভাগত তাতেই শুভ জলযুক্ত এটা বাপী (কুঁৱা) আছে। সেই জল পান কৰিলে মানুহৰ পুনৰ্জন্ম-বন্ধনৰ পৰা মুক্তিৰ কাৰণ হয়।

Verse 230

अलर्केशः समभ्यर्च्यः शुक्रेशात्पूर्वदिक्स्थितः । मदालसेश्वरस्तत्र तत्पूर्वे सर्वविघ्नहृत्

অলৰ্কেশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে; সি শুক্ৰেশৰ পূৰ্ব দিশত অৱস্থিত। তাতেই মদালসেশ্বৰ আছে; তাৰ পূৰ্বফালে সৰ্ব বাধা-বিঘ্ন হৰণ কৰে।

Verse 240

विशालाक्षीश्वरं लिंगं तत्रैव क्षेत्रवस्तिदम् । जरासंधेश्वरं लिंगं तद्याम्यां ज्वरनाशनम्

তাতেই বিশালাক্ষীশ্বৰ লিঙ্গ আছে, যি এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ (কাশী)ত বাসস্থান আৰু স্থিতি দান কৰে। দক্ষিণ দিশত জরাসন্ধেশ্বৰ লিঙ্গ আছে, যি জ্বৰ নাশ কৰে।

Verse 250

तद्दक्षिणे च केदारो रुद्रानुचरताप्रदः । चंद्रसूर्यान्वयैर्भूपैः केदाराद्दक्षिणापथे

তাৰ দক্ষিণে কেদাৰ আছে, যি ৰুদ্ৰৰ অনুচৰ (সেৱক) হোৱাৰ অৱস্থা দান কৰে। কেদাৰৰ পৰা দক্ষিণ পথত চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য বংশীয় ৰজাসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত স্থানসমূহ আছে।

Verse 260

यात्रया सर्व लिंगानां यत्फलं तदवाप्यते । तपसश्चापि योगस्य सिद्धिदा साऽवनीपरा

এই যাত্ৰাৰ দ্বাৰা সকলো লিঙ্গৰ যি ফল, সেয়াই লাভ হয়। পৃথিৱীত এই পৰম যাত্ৰাই তপস্যা আৰু যোগত সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 270

स्वर्गापवर्गयोर्दात्री दृष्टा देहांतसेविता । मम प्रियतमा देवि त्वमेव तपसो बलात्

হে দেবী, তুমি স্বৰ্গ আৰু অপৱৰ্গ (মোক্ষ) দুয়োটাৰে দাত্ৰী। দেহান্ত পৰ্যন্ত তোমাকেই সন্ধান কৰি সেৱা কৰিব লাগে। তপস্যাৰ বলত তুমিয়েই মোৰ অতি প্ৰিয়তমা।

Verse 280

सर्वलिंगमयाध्यायं योऽमुं नित्यं जपेत्सुधीः । न तं यमो न तं दूता नैनमंहोपि बाधते

যি সুবুদ্ধিমান ব্যক্তি এই সৰ্বলিঙ্গময় অধ্যায় নিত্য জপ কৰে, তাক যমেও নধৰে, যমদূতেও নধৰে; পাপেও তাক কেতিয়াও বাধা দিব নোৱাৰে।

Verse 290

महापापानि पापानि ज्ञाताज्ञातानि भूरिशः । उपपापानि पापानि मनोवाक्कायजान्यपि

মহাপাপ আৰু সাধাৰণ পাপ—জানিতে বা অজানিতে, অসংখ্য প্ৰকাৰৰে কৰা—উপপাপসমূহো, আৰু মন-ৱাক্-কায়া জনিত পাপসমূহো (সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত)।

Verse 297

स्कंद उवाच । इति नंदिवचः श्रुत्वा देवो देवी समायुतः । दिव्यं रथं समारुह्य निर्जगाम त्रिविष्टपात्

স্কন্দ ক’লে: নন্দীৰ বাক্য এইদৰে শুনি, দেৱতা দেৱীৰ সৈতে একেলগে দিব্য ৰথত আৰোহণ কৰি ত্ৰিৱিষ্টপা (স্বৰ্গ)ৰ পৰা প্ৰস্থান কৰিলে।