Adhyaya 28

Verse 1

पार्वत्युवाच । आनंदकानने शंभो यल्लिंगं पुण्यवर्धनम् । यन्नामस्मरणादेव महापातकसंक्षयः

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: হে শম্ভু, আনন্দকাননত কোন লিঙ্গ পুণ্য বৃদ্ধি কৰে—যাৰ নাম স্মৰণ মাত্ৰতেই মহাপাতকৰ ক্ষয় হয়?

Verse 2

यत्सेव्यं साधकैर्नित्यं यत्र प्रीतिरनुत्तमा । यत्र दत्तं हुतं जप्तं ध्यातं भवति चाक्षयम्

সেই কোনটি, যাক সাধকসকলে নিত্য সেৱা কৰে, য’ত ভক্তি অনুত্তম; য’ত দান, হোম, জপ আৰু ধ্যান সকলো অক্ষয় ফলদায়ক হয়?

Verse 3

यस्य संस्मरणादेव यल्लिंगस्य विलोकनात् । यल्लिंगप्रणतेश्चापि यस्य संस्पर्शनादपि

সেই লিঙ্গ—যাৰ কেৱল স্মৰণে, যাৰ দৰ্শনে, যাক প্ৰণাম কৰিলে, আৰু যাক স্পৰ্শ কৰিলেও (সৰ্বোচ্চ কল্যাণ লাভ হয়)।

Verse 4

पंचामृतादि स्नपनपूर्वाद्यस्यार्चनादपि । तल्लिंगं कथयेशान भवेच्छ्रेयः परंपरा

আৰু পঞ্চামৃত আদি দ্ৰব্যে স্নান কৰাই আর্চনা কৰিলেও; হে ঈশান, সেই লিঙ্গ মোক কওক, কিয়নো ই কল্যাণৰ অবিচ্ছিন্ন পৰম্পৰা হ’ব।

Verse 6

देवदेव उवाच । उमे भवत्या यत्पृष्टं भवबंधविमोक्षकृत् । ततोऽहं कथयिष्यामि लिंगं स्थिरमना भव

দেৱদেৱে ক’লে: “হে উমা, তুমি যি সুধিছা সেয়া সংসাৰ-ভৱবন্ধনৰ পৰা বিমোচন দান কৰে। সেয়ে মই সেই লিঙ্গৰ কথা ক’ম—মন স্থিৰ কৰি একাগ্ৰ হোৱা।”

Verse 7

आनंदकानने चात्र रहस्यं परमं मम । न मया कस्यचित्ख्यातं न प्रष्टुं वेत्ति कश्चन

“ইয়াত আানন্দকাননত মোৰ পৰম গোপন ৰহস্য আছে। মই কাকো একো প্ৰকাশ কৰা নাই, আৰু কোনেও সুধিবলৈও নাজানে।”

Verse 8

संति लिंगान्यनेकानि ममानंदवने प्रिये । परं त्वया यथा पृष्टं यथावत्तद्ब्रवीमि ते

“হে প্ৰিয়ে, মোৰ আানন্দবনত বহু লিঙ্গ আছে। তথাপি তুমি যেনেকৈ সুধিছা, তেনেকৈ মই তোমাক সেই কথা যথাযথকৈ ক’ম।”

Verse 9

स्कंद उवाच । इति देवीसमुदितं समाकर्ण्य वटोद्भव । सर्वज्ञेन यदाख्यातं तदाख्यास्यामि ते शृणु

স্কন্দে ক’লে: “হে বটোদ্ভৱ, দেৱীৰ এই বাক্য শুনি, সৰ্বজ্ঞই যি প্ৰকাশ কৰিলে, সেই কথাই মই তোমাক ক’ম—শুনা।”

Verse 10

ममापि येन त्रिपुरं समरे जयकांक्षिणः । जयाशा पूरिता स्तुत्या बहुमोदकदानतः

“যাৰ দ্বাৰা, ত্ৰিপুৰৰ সৈতে সমৰত জয় কামনা কৰা মোৰো জয়ৰ আশা পূৰ্ণ হৈছিল—স্তোত্ৰ-পাঠে আৰু বহু মিঠা নৈবেদ্য দান কৰাত।”

Verse 11

यत्रास्ति तीर्थमघहृत्पितृप्रीतिविवर्धनम् । यत्स्नानाद्वृत्रहा वृत्रवधपापाद्विमुक्तवान्

য’ত এনে তীৰ্থ আছে যি পাপ হৰণ কৰে আৰু পিতৃলোকৰ তৃপ্তি বৃদ্ধি কৰে; তাত স্নান কৰাতেই বৃত্ৰহা ইন্দ্ৰ বৃত্ৰ-বধৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 12

धर्माधिकरणं यत्र धर्मराजोप्यवाप्तवान् । सुदुष्करं तपस्तप्त्वा परमेण समाधिना

য’ত ধৰ্মৰ অধিকাৰ-আসন আছে, যি ধৰ্মৰাজেও পৰম সমাধিত অতি দুৰ্লভ তপস্যা কৰি লাভ কৰিছিল।

Verse 13

पक्षिणोपि हि यत्रापुर्ज्ञानं संसारमोचनम् । रम्यो हिरण्मयो यत्र बभूव बहुपाद्द्रुमः

য’ত পক্ষীয়েও সংসাৰ-মোচনকাৰী জ্ঞান লাভ কৰিলে; আৰু য’ত বহু শাখাযুক্ত মনোহৰ সুৱৰ্ণবৃক্ষ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 14

यल्लिंगदर्शनादेव दुर्दमो नाम पार्थिवः । उद्वेजकोपि लोकानां क्षणाद्धर्ममतिस्त्वभूत्

সেই লিঙ্গৰ কেৱল দৰ্শনতেই দুৰ্দম নামৰ ৰজা—যি লোকসকলৰ বাবে আতংক আছিল—ক্ষণতে ধৰ্মনিষ্ঠচিত্ত হ’ল।

Verse 15

तस्य लिंगस्य माहात्म्यमाविर्भावं च सुंदरि । निशामयाभिधास्यामि महापातक नाशनम्

হে সুন্দৰী, শুনা; মই সেই লিঙ্গৰ মাহাত্ম্য আৰু তাৰ আবিৰ্ভাৱ বৰ্ণনা কৰিম—যি মহাপাতকো বিনাশ কৰে।

Verse 16

धर्मपीठं तदुद्दिष्टमत्रानंदवने मम । तत्पीठदर्शनादेव नरः पापैः प्रमुच्यते

ইয়াত মোৰ আনন্দবন (কাশী)ত ধৰ্মৰ সেই পবিত্ৰ পীঠ নিৰ্দেশ কৰা হৈছে। সেই পীঠৰ কেৱল দর্শনতেই মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 17

पुरा विवस्वतः पुत्रो यमः परमसंयमी । तपस्तताप विपुलं विशालाक्षि तवाग्रतः

পূৰ্বে বিবস্বানৰ পুত্ৰ যম, পৰম সংযমী, হে বিশালনয়নী, তোমাৰ সন্মুখতেই বিপুল তপস্যা কৰিছিল।

Verse 18

शिशिरे जलमध्यस्थो वर्षास्वभ्रावकाशकः । तपर्तौ पंचवह्निस्थः कदाचिदिति तप्तवान्

শীতত জলৰ মাজত নিমজ্জিত হৈ থিয় হৈছিল; বৰ্ষাত খোলা আকাশৰ তলত অনাবৃত আছিল; আৰু গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নিৰ মাজত বহিছিল—এইদৰে সি সদায় তপস্যা কৰিছিল।

Verse 19

पादाग्रांगुष्ठभूस्पर्शी बहुकालं स तस्थिवान् । एकपादस्थितः सोपि कदाचिद्बह्वनेहसम्

বহুকাল সি এনেদৰে থিয় হৈ থাকিল যে মাটিত কেৱল পায়ৰ বুঢ়া আঙুলিৰ আগটোৱেই স্পৰ্শ কৰিছিল। কেতিয়াবা সি এক পায়ে থিয় হৈও বহু কষ্ট সহিছিল।

Verse 20

समीराभ्यवहर्तासीद्बहुदिष्टं सदिष्टवान् । पपौ स तु पिपासुः सन्कुशाग्रजलविप्रुषः

সি ‘বায়ুভোজী’ৰ দৰে বাস কৰিছিল, অতি সামান্যই আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। আৰু তৃষ্ণাত কাতৰ হ’লে কুশাঘাসৰ আগত লেগি থকা পানীৰ বিন্দুমাত্ৰ পান কৰিছিল।

Verse 21

दिव्यां चतुर्युगीमित्थं स निनाय तपश्चरन् । चतुर्गुणं दिदृक्षुर्मां परमेण समाधिना

এইদৰে তপস্যা আচৰি তেওঁ চাৰি যুগৰ সমান এক দিৱ্য কাল অতিবাহিত কৰিলে; পৰম সমাধিৰে মোক চতুৰ্গুণ ৰূপে দৰ্শন কৰিবলৈ আকুল হ’ল।

Verse 22

ततोहं तस्य तपसा संतुष्टः स्थिरचेतसः । ययौ तस्मै वरान्दातुं शमनाय महात्मने

তাৰ স্থিৰচিত্ত তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ মই তেতিয়া সেই মহাত্মা শমন (যম)ক শান্তি দিয়া আৰু বৰ দান কৰিবলৈ তেওঁৰ ওচৰলৈ গ’লোঁ।

Verse 23

वटः कांचनशाखाख्यो यस्तपस्तापसंततिम् । दूरीचकार सुच्छायो बहुद्विजसमाश्रयः

‘কাঞ্চনশাখা’ নামে পৰিচিত সেই বটবৃক্ষ, সুশীতল ছাঁ দিয়া আৰু বহু দ্বিজৰ আশ্ৰয় হৈ, তপস্বীসকলৰ তপস্যাৰ দাহ দূৰ কৰি দিলে।

Verse 24

मंदमद मरुल्लोल पल्लवैः करपल्लवैः । योध्वगानध्वसंतप्तानाह्वये दिवतापहृत्

মৃদু মত্ত বতাহত দুলা কোমল পল্লৱ—যেন হাতৰ পল্লৱ—দ্বাৰা, দিনৰ তাপ হৰণকাৰী সেই বৃক্ষ পথত দগ্ধ ক্লান্ত পথিকক আহ্বান কৰে।

Verse 25

स्वानुरागैः सुरभिभिः स्वादुभिश्च पचेलिमैः । प्रीणयेदर्थिसार्थं यो वृत्तैर्निजफलैरलम्

নিজৰ স্বাভাৱিক সুগন্ধি, মিঠা আৰু পকা ফলৰে সেই বৃক্ষ অৰ্থীসকলৰ সমূহক আনন্দিত কৰে, নিজৰ ফলদানেই তেওঁলোকক পৰ্যাপ্তভাৱে তৃপ্ত কৰে।

Verse 26

तदधस्तात्परं वीक्ष्य तमहं तपनांगजम् । स्थाणुनिश्चल वर्ष्माणं नासाग्रन्यस्तलोचनम्

তাৰ তলত আৰু চাই মই সূৰ্য্য-পুত্ৰক দেখিলোঁ—স্তম্ভৰ দৰে নিশ্চল দেহ, নাসাগ্ৰত স্থিৰ দৃষ্টি, যোগ-তপস্যাত অচল।

Verse 27

तपस्तेजोभिरुद्यद्भिः परितः परिधीकृतम् । भानुमंतमिवाकाशे सुनीले स्वेन तेजसा

তপস্যাৰ উত্থিত তেজে তেওঁক চাৰিওফালে বেষ্টন কৰিছিল—গাঢ় নীলা আকাশত সূৰ্য্য যেন নিজৰেই দীপ্তিৰে মণ্ডিত।

Verse 28

स्वाख्यांकितं महालिंगं प्रतिष्ठाप्यातिभक्तितः । स्वच्छ सूर्योपलमयतेजः पुंजैरिवार्चितम्

নিজ নামাঙ্কিত মহালিঙ্গ অতি ভক্তিৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰি, তেওঁ তাত অর্চনা কৰিলে—যেন শুদ্ধ সূৰ্য্যসম স্ফটিক-তেজৰ গুচ্ছৰে পূজা।

Verse 29

साक्षीकृत्येव तल्लिंगं तप्यमानं महत्तपः । प्रत्यवोचं धर्मराजं वरं ब्रूहीति भास्करे

সেই লিঙ্গকেই যেন মহাতপস্যাৰ সাক্ষী কৰি, মই ধৰ্মৰাজক ক’লোঁ—“হে ভাস্কৰ-পুত্ৰ, বৰ বাছি ক’।”

Verse 30

अलं तप्त्वा महाभाग प्रसन्नोस्मि शुभव्रत । निशम्य शमनश्चेति दृष्ट्वा मां प्रणनाम ह

“এত তপস্যা যথেষ্ট, হে মহাভাগ, শুভব্ৰতধাৰী; মই প্ৰসন্ন।” এই শুনি শমন (যম) মোক চালে আৰু ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 31

चकार स्तवनं चापि परिहृष्टेंद्रियेश्वरः । निर्व्याजं स समाधिं च विसृज्य ब्रध्ननंदनः

ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ আনন্দত পৰম প্ৰসন্ন হৈ, ব্ৰধ্ন-নন্দন (সূৰ্য-পুত্ৰ) ভক্তিভাৱে স্তৱন কৰিলে; আৰু নিজৰ অবিচ্ছিন্ন সমাধি ত্যাগ কৰি ধ্যান-অৱস্থাৰ পৰা উঠিল।

Verse 32

धर्म उवाच । नमोनमः कारणकारणानां नमोनमः कारणवर्जिताय । नमोनमः कार्यमयाय तुभ्यं नमोनमः कार्यविभिन्नरूप

ধৰ্মে ক’লে: নমো নমঃ—সকলো কাৰণৰ কাৰণ তোমাক; নমো নমঃ—কাৰণতাতীত তোমাক। নমো নমঃ—কাৰ্যৰূপ জগতত ব্যাপ্ত তোমাক; নমো নমঃ—সৃষ্টিৰ বহুৰূপ ভেদে প্ৰকাশিত তোমাক।

Verse 33

अरूपरूपाय समस्तरूपिणे पराणुरूपाय परापराय । अपारपाराय पराब्धिपार प्रदाय तुभ्यं शशिमौलये नमः

নমঃ তোমাক—অৰূপ হয়েও ৰূপদাতা, সমস্তৰূপধাৰী; পৰমাণুতকৈও সূক্ষ্ম, পৰ-অপৰৰো অতীত। নমঃ তোমাক—অপাৰৰ পাৰ, অনন্তৰ তীৰ; পৰম সাগৰৰো পাৰ হ’বলৈ পথ দান কৰোঁতা—হে শশিমৌলি প্ৰভু!

Verse 34

अनीश्वरस्त्वं जगदीश्वरस्त्वं गुणात्मकस्त्वं गुणवर्जितस्त्वम् । कालात्परस्त्वं प्रकृतेः परस्त्वं कालाय कालात्प्रकृते नमस्ते

তুমি অনীশ্বৰ—সকলো আধিপত্যৰো অতীত; আৰু তুমি জগতৰ ঈশ্বৰ। তুমি গুণাত্মক, তথাপি গুণবর্জিত। তুমি কালাতীত, প্ৰকৃতিৰো অতীত—হে কালেরো কাল, হে প্ৰকৃতিতীত প্ৰভু, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 35

त्वमेव निर्वाणपद प्रदोसि त्वमेव निर्वाणमनंतशक्ते । त्वमात्मरूपः परमात्मरूपस्त्वमंतरात्मासि चराचरस्य

তুমিয়েই নিৰ্বাণ-পদ দান কৰোঁতা; হে অনন্ত শক্তি, তুমিয়েই নিৰ্বাণ স্বয়ং। তুমি আত্মাৰূপ, পৰমাত্মাৰূপ; তুমি চল-অচল সকলোৰে অন্তৰাত্মা।

Verse 36

त्वत्तो जगत्त्वं जगदेवसाक्षाज्जगत्त्वदीयं जगदेकबंधो । हर्ताविता त्वं प्रथमो विधाता विधातृविष्ण्वीश नमो नमस्ते

তোমাৰ পৰাই জগতৰ সত্যতা উদ্ভৱ হয়; তুমিয়েই বিশ্বৰ প্ৰত্যক্ষ সাক্ষী। এই সমগ্ৰ জগত তোমাৰেই, হে সৃষ্টিৰ একমাত্ৰ আত্মীয়। তুমিয়েই প্ৰথম বিধাতা—সংহাৰকো, পালনকৰ্তাও। হে বিধাতা-বিষ্ণুৰ আদিস্ৰোত ঈশ, তোমাক নমস্কাৰ, পুনৰ নমস্কাৰ।

Verse 37

मृडस्त्वमेव श्रुतिवर्त्मगेषु त्वमेव भीमोऽश्रुतिवर्त्मगेषु । त्वं शंकरः सोमसुभक्तिभाजामुग्रोसि रुद्र त्वमभक्तिभाजाम्

শ্ৰুতি-অর্থাৎ বেদে দেখুওৱা পথত চলাসকলৰ প্ৰতি তুমিয়েই মৃদু আৰু কৃপাময়; বেদপথৰ পৰা বিচ্যুতসকলৰ প্ৰতি তুমিয়েই ভীম, ভয়ংকৰ। শুদ্ধ ভক্তিসম্পন্নসকলৰ বাবে তুমিয়েই শংকৰ; কিন্তু ভক্তিহীনসকলৰ বাবে, হে ৰুদ্র, তুমিয়েই উগ্ৰ।

Verse 38

त्वमेव शूली द्विषतां त्वमेव विनम्रचेतो वचसां शिवोसि । श्रीकंठ एकः स्वपदश्रितानां दुरात्मनां हालहलोग्रकंठः

শত্ৰুসকলৰ বিপক্ষে তুমিয়েই ত্ৰিশূলধাৰী; আৰু বিনম্ৰ মন-ভাষাসম্পন্নসকলৰ বাবে তুমিয়েই শিৱ—মঙ্গলময় স্বৰূপ। তোমাৰ পদাশ্ৰয় লোৱা ভক্তসকলৰ বাবে তুমিয়েই একমাত্ৰ শ্ৰীকণ্ঠ; কিন্তু দুষ্টচিত্তসকলৰ বাবে তুমিয়েই ভয়ংকৰ হালাহল বিষ ধাৰণ কৰা উগ্ৰকণ্ঠ।

Verse 39

नमोस्तु ते शंकर शांतशंभो नमोस्तु ते चंद्रकलावतंस । नमोस्तु तुभ्यं फणिभूषणाय पिनाकपाणेंऽधकवैरिणे नमः

হে শংকৰ, হে শান্ত শম্ভু, তোমাক নমস্কাৰ। হে চন্দ্ৰকলাবতংস, যাৰ শিৰত অৰ্ধচন্দ্ৰ শোভে, তোমাক নমস্কাৰ। ফণিভূষণধাৰী তোমাক নমস্কাৰ। হে পিনাকপাণি, অন্ধক-বৈৰিণ, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 40

स एव धन्यस्तव भक्तिभाग्यस्तवार्चको यः सुकृती स एव । तवस्तुतिं यः कुरुते सदैव स स्तूयते दुश्च्यवनादि देवैः

ধন্য সেয়াই যি তোমাৰ ভক্তিৰ ভাগ্য লাভ কৰিছে; সুকৃতিসম্পন্ন সেয়াই যি তোমাৰ আৰ্চনা কৰে। যিয়ে সদায় তোমাৰ স্তৱ কৰে, তাকেই দুশ্চ্যৱন আদি দেবতাসকলেও প্ৰশংসা কৰে।

Verse 41

कस्त्वामिह स्तोतुमनंतशक्ते शक्नोति मादृग्लघुबुद्धिवैभवः । प्राचां न वाचामिहगोचरो यः स्तुतिस्त्वयीयं नतिरेव यावत्

হে অনন্ত-শক্তিধাৰী! ইয়াত তোমাক সত্যকৈ কোনে স্তৱ কৰিব পাৰে? মোৰ দৰে ক্ষুদ্ৰ বুদ্ধিৰ মানুহে কেনেকৈ সক্ষম হ’ব? তুমি প্ৰাচীন ঋষিসকলৰ বাক্যৰো অগোচৰ; সেয়ে মোৰ এই ‘স্তৱ’ কেৱল প্ৰণাম-ৰূপ নতি মাথোঁ।

Verse 42

स्कंद उवाच । उदीर्य सूर्यस्य सुतोतिभक्त्या नमः शिवायेति समुच्चरन्सः । इलामिलन्मौलिरतीव हृष्टः सहस्रकृत्वः प्रणनाम शंभुम्

স্কন্দে ক’লে: তেতিয়া সূৰ্যৰ পুত্ৰে গভীৰ ভক্তিৰে ‘নমঃ শিৱায়’ বুলি বাৰে বাৰে উচ্চাৰণ কৰিলে। মূৰ মাটিত লুটাই, অতি আনন্দিত হৈ, তেওঁ শম্ভুক সহস্ৰবাৰ প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 43

ततः शिवस्तं तपसातिखिन्नं निवार्य ताभ्यः प्रणतिभ्य ईश्वरः । वरान्ददौ सप्ततुरंगसूनवे त्वं धर्मराजो भव नामतोपि

তাৰ পাছত ঈশ্বৰ শিৱে তপস্যাত অতিশয় ক্লান্ত হোৱা তাক নিবাৰণ কৰিলে; আৰু সেই প্ৰণামসমূহত সন্তুষ্ট হৈ, সপ্ততুৰঙ্গ (সূৰ্য)ৰ পুত্ৰক বৰ দিলে— “তুমি ধৰ্মৰাজ হোৱা, নামতো সেইদৰে।”

Verse 44

त्वमेव धर्माधिकृतौ समस्त शरीरिणां स्थावरजंगमानाम् । मया नियुक्तोद्य दिनादिकृत्यः प्रशाधि सर्वान्मम शासनेन

স্থাৱৰ-জংগম সকলো শৰীৰধাৰী প্ৰাণীৰ ধৰ্ম-অধিকাৰত তুমি একমাত্ৰ নিযুক্ত। আজি মই তোমাক দিন-গণনা আদি কৰ্তব্য আৰু আচৰণ-ব্যৱস্থা স্থাপন কৰিবলৈ নিযুক্ত কৰিলোঁ; মোৰ শাসন অনুসাৰে সকলোকে শাসন কৰা।

Verse 45

त्वं दक्षिणायाश्च दिशोधिनाथस्त्वं कर्मसाक्षी भव सर्वजंतोः । त्वद्दर्शिताध्वान इतो व्रजंतु स्वकर्मयोग्यां गतिमुत्तमाधमाः

তুমি দক্ষিণ দিশাৰ অধিনাথ হোৱা, আৰু সকলো প্ৰাণীৰ কৰ্মৰ সাক্ষী হোৱা। তুমি দেখুওৱা পথেদি ইয়াৰ পৰা প্ৰাণীসকল যাঁওক, আৰু নিজৰ কৰ্ম অনুসাৰে উত্তম বা অধম গতি লাভ কৰক।

Verse 46

त्वया यदेतन्ममभक्तिभाजा लिंगं समाराधितमत्र धर्म । तद्दर्शनात्स्पर्शनतोऽर्चनाच्च सिद्धिर्भविष्यत्यचिरेण पुंसाम्

হে ধৰ্ম! তুমি মোৰ প্ৰতি ভক্তিভাৱে ইয়াত যি লিঙ্গৰ আৰাধনা কৰিলা, তাৰ দৰ্শন, স্পৰ্শ আৰু অৰ্চনাৰ দ্বাৰা মানুহৰ অচিৰেই সিদ্ধি লাভ হ’ব।

Verse 47

धर्मेश्वरं यः सकृदेव मर्त्यो विलोकयिष्यत्यवदातबुद्धिः । स्नात्वा पुरस्तेऽत्र च धर्मतीर्थे न तस्य दूरे पुरुषार्थसिद्धिः

যি কোনো মর্ত্যই শুদ্ধ বুদ্ধিৰে ধৰ্মেশ্বৰক একবাৰো দৰ্শন কৰে আৰু তোমাৰ সন্মুখত ইয়াত ধৰ্মতীৰ্থত স্নান কৰে, তাৰ পুৰুষাৰ্থ-সিদ্ধি দূৰত নাথাকে।

Verse 48

कृत्वाप्यघानामिह यः सहस्रं धर्मेश्वरं पश्यति दैवयोगात् । सहेतनो जातु स नारकीं व्यथां कथां तदीयां दिविकुर्वतेमराः

ইয়াত যদিও কোনোবাই সহস্ৰ পাপো কৰে, তথাপি দেৱযোগে যদি সি ধৰ্মেশ্বৰক দৰ্শন কৰে, তেন্তে সি কেতিয়াও নৰকৰ যাতনা নাভোগে; স্বৰ্গত দেৱতাসকলে সেই প্ৰভুৰ কথা গায়।

Verse 50

यो धर्मपीठं प्रतिलभ्य काश्यां स्वश्रेयसे नो यततेऽत्र मर्त्यः । कथं स धर्मत्वमिवातितेजाः करिष्यति स्वं कृतकृत्यमेव । त्वया यथाप्ता इह धर्मराज मनोरथास्ते गुरुभिस्तपोभिः । तथैव धर्मेश्वरभक्तिभाजां कामाः फलिष्यंति न संशयोत्र

যি মর্ত্যই কাশীত ধৰ্ম-পীঠ লাভ কৰিও ইয়াত নিজৰ পৰম শ্ৰেয়ৰ বাবে চেষ্টা নকৰে, সি কেনেকৈ নিজৰ কৰ্তব্য সম্পূৰ্ণ কৰিব—কেৱল তেজেৰে যেন ‘ধৰ্মত্ব’ লাভ কৰিব পাৰে নেকি? হে ধৰ্মৰাজ! তুমি যিদৰে ইয়াত গম্ভীৰ তপস্যাৰে নিজৰ মনোৰথ লাভ কৰিলা, তেনেদৰে ধৰ্মেশ্বৰ-ভক্তসকলৰ কামনাও নিশ্চয় ফলিব; ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 51

कृत्वाप्यघान्येव महांत्यपीह धर्मेश्वरार्चां सकृदेव कुर्वन् । कुतो बिभेति प्रियबंधुरेव तव त्वदीयार्चित लिंगभक्तः

ইয়াত যদিও কোনোবাই মহাপাপ কৰে, তথাপি ধৰ্মেশ্বৰাৰ্চা একবাৰো কৰিলে সি কিয় ভয় কৰিব? সি যেন তোমাৰ প্ৰিয় বান্ধৱ-স্বজন হয়, কিয়নো সি তোমাৰ দ্বাৰা অৰ্চিত লিঙ্গৰ ভক্ত।

Verse 52

पत्रेण पुष्पेण जलेन दूर्वया यो धर्मधर्मेश्वरमर्चयिष्यति । समर्चयिष्यंत्यमृतांधसस्तं मंदारमालाभिरतिप्रहृष्टाः

যি পাতে, ফুলে, জলে আৰু দূৰ্বা ঘাঁহে ধৰ্ম-ধৰ্মেশ্বৰক অর্চনা কৰে, অমৃত-প্ৰভাৰে দীপ্ত দেৱতাসকলে অতি আনন্দে মন্দাৰ ফুলৰ মালাৰে তাকো সমাদৰ কৰে।

Verse 53

त्वत्तो विभेष्यंति कृतैनसो ये भयं न तेषां भविता कदाचित् । धर्मेश्वरार्चा रचनां करिष्यतां हरिष्यतां बंधुतयामनस्ते

যিসকলে পাপ কৰিছে সিহঁতে তোমাক ভয় কৰিব পাৰে; কিন্তু যিসকলে ধৰ্মেশ্বৰৰ অর্চা-ৰচনা কৰি পূজা সম্পন্ন কৰে, সিহঁতৰ কেতিয়াও ভয় নাহে। বংশুধৰ-ভাৱে তোমাৰ মন সিহঁতৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হওক, কিয়নো সিহঁতৰ পূজাই ভয় দূৰ কৰে।

Verse 54

यदत्र दास्यंति हि धर्मपीठे नरा द्युनद्यां कृतमज्जनाश्च । तदक्षयं भावि युगांतरेपि कृतप्रणामास्तव धर्मलिंगे

ইয়াত ধৰ্মপীঠত, দ্যুনদীত স্নান কৰি, মানুহে যি দান দিয়ে—সেয়া আগন্তুক যুগান্তৰতো অক্ষয় থাকে; কিয়নো সিহঁতে তোমাৰ ধৰ্মলিঙ্গত প্ৰণাম কৰিছে।

Verse 55

ये कार्तिके मासि सिताष्टमी तिथौ यात्रां करिष्यंति नरा उपोषिताः । रात्रौ च वै जागरणं महोत्सवैर्धर्मेश्वरे तेन पुनर्भवा भुवि

কাৰ্ত্তিক মাহৰ শুক্ল অষ্টমী তিথিত উপবাসেৰে যিসকল নৰে যাত্ৰা কৰে, আৰু ধৰ্মেশ্বৰত মহোৎসৱৰ মাজত ৰাতি জাগৰণ কৰে—সেই অনুশীলনৰ ফলত সিহঁতে পৃথিৱীত পুনৰ জন্ম নাপায়।

Verse 56

स्तुतिं च ये वै त्वदुदीरितामिमां नराः पठिष्यंति तवाग्रतः क्वचित् । निरेनसस्ते मम लोकगामिनः प्राप्स्यंति ते वैभवतः सखित्वम्

আৰু যিসকল নৰে যিকোনো সময়ত তোমাৰ সন্মুখত, তোমাৰেই উচ্চাৰিত এই স্তুতি পাঠ কৰে—সিহঁতে পাপমুক্ত হৈ মোৰ লোকলৈ গমন কৰে আৰু তোমাৰ গৌৰৱময় পৰিষদত সখিত্ব লাভ কৰে।

Verse 57

पुनर्वरं ब्रूहि यथेप्सितं ददे तेजोनिधेर्नंदन धर्मराज । अदेयमत्रास्ति न किंचिदेव ते विधेहि वागुद्यममात्रमेव

পুনৰ বৰ কোৱা; তুমি যি ইচ্ছা কৰা তাকেই মই দিম, হে ধৰ্মৰাজ, তেজোনিধিৰ নন্দন। ইয়াত তোমাৰ বাবে অদেয় একো নাই; কেৱল বাক্যৰ প্ৰয়াস কৰি নিজৰ কামনা প্ৰকাশ কৰা।

Verse 58

प्रसन्नमूर्तिं स विलोक्य शंकरं कारुण्यपूर्णं स्वमनोरथाभिदम् । आनंदसंदोहसरोनिमग्नो वक्तुं क्षणं नैव शशाक किंचित्

শংকৰৰ প্ৰসন্ন মূৰ্তি—কাৰুণ্যৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু মনোৰথ পূৰণকাৰী—দেখি তেওঁ আনন্দৰ সঞ্চিত সৰোবৰত নিমগ্ন হ’ল; এক ক্ষণলৈ একো কথাই ক’ব নোৱাৰিলে।

Verse 78

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे धर्मेशमहिमाख्यानं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः

এইদৰে পৱিত্ৰ শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণত, একাশি হাজাৰ শ্লোকৰ সংহিতাত, চতুৰ্থ ভাগত, কাশীখণ্ডৰ উত্তৰাৰ্ধৰ ভিতৰত ‘ধৰ্মেশ-মহিমা-আখ্যানে’ নামৰ অষ্টাবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।