Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 169

Devanagari script

त्रिलोचनकथामेतां श्रुत्वा पापान्वितोप्यहो । विपाप्मा जायते मर्त्यो लभते च परां गतिम्

Transliteration

trilocanakathāmetāṃ śrutvā pāpānvitopyaho | vipāpmā jāyate martyo labhate ca parāṃ gatim

Translation

ত্ৰিলোচনৰ এই পবিত্ৰ কাহিনী শুনিলে—পাপভাৰাক্ৰান্ত মর্ত্যও—নিষ্পাপ হয় আৰু পৰম গতি লাভ কৰে।

Word by Word

• त्रिलोचनकथाम्: the story of Trilocana
• त्रिलोचनकथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिलोचन (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिलोचनस्य कथा)

• एताम्: this
• एताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कथाम् इति)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having heard’

• पापान्वितः: endowed with sins
• पापान्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मर्त्यः इति); तृतीया-तत्पुरुषवत् अर्थः (पापैः अन्वितः = endowed with sins)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); अपि = even/also

• अहो: indeed!/alas!
• अहो: Sambandha (Exclamation/उद्गार)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: उद्गार (exclamation)

• विपाप्मा: sinless
• विपाप्मा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + पाप्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मर्त्यः इति); ‘sinless’

• जायते: becomes/is born
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• मर्त्यः: a mortal person
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लभते: attains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिम् इति)

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa narration context)

Characters & Entities

• Trilocana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to a sacred Śaiva narrative has purifying power and can lead to the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s sacred sphere is implied, centered on the glory of the Trilocana tradition within the Kāśīkhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (hearing) of the Trilocana-kathā is presented as the efficacious practice.