Adhyaya 18

Verse 1

स्कंद उवाच । अन्यच्च शृणु विप्रेंद्र वृत्तातं तत्र संभवम् । महाश्चर्यप्रजननं महापातकहारि च

স্কন্দ ক’লে: হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, আৰু এটা বৃত্তান্ত শুনা—তাত সংঘটিত—যি মহা আশ্চৰ্য জন্মায় আৰু মহাপাতকো হৰণ কৰে।

Verse 2

इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नशेस्य महेश्वरे । कोलाहलो महानासीत्त्रातत्रातेति सर्वतः

এইদৰে ৰত্নেশ মহেশ্বৰ সম্বন্ধে কথা চলি থাকোঁতে, চাৰিওফালে মহা কোলাহল উঠিল; সকলো দিশে “ৰক্ষা কৰা! ৰক্ষা কৰা!” বুলি চিঞৰ-বাখৰ।

Verse 3

महिषासुरपुत्रोसौ समायाति गजासुरः । प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्य मदोद्धतः

মহিষাসুৰৰ পুত্ৰ গজাসুৰ এতিয়া আগবাঢ়ি আহিছে; নিজৰ শক্তিৰ মদত উদ্ধত হৈ, সন্মুখত থকা সকলো প্ৰমথক পদদলিত কৰি ছিন্নভিন্ন কৰে।

Verse 4

यत्रयत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि । अचलोल्लोलयांचक्रे तत्रतत्रास्य भारतः

হে ভাৰত! পৃথিৱীত য’তে য’তে সি নিজৰ পদ থয়, ত’তে ত’তে সি পৰ্বতসমূহকো দুলাই কঁপাই তোলে।

Verse 5

ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैः सह । यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णाः स्युश्च शिलोच्चयाः

তাৰ উৰুৰ বেগেৰে গছসমূহ শিখৰসহ পতিত হয়; আৰু তাৰ বাহুৰ দণ্ড-আঘাতে শিলাময় পৰ্বতসমূহো গুড়ি গুড়ি হৈ যায়।

Verse 6

यस्य मौलिजसंघर्षाद्घ नाव्योम त्यजंत्यपि । नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तक्लेशसंगजम्

যাৰ মুকুটৰ ঘর্ষণত মেঘসমূহে আকাশ ত্যাগো নকৰে; আৰু তাৰ দ্বাৰা উৎপন্ন ক্লেশৰ পৰা জন্মা নীলিমাও সিহঁতে এতিয়াও নাছাড়ে।

Verse 7

यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः । नद्योप्यमंदकल्लोला भवंति तिमिभिः सह

তাৰ নিঃশ্বাসৰ ঝাপটাত মহাসাগৰসমূহ উত্তাল ঢৌৰে উথলি উঠে; আৰু বৃহৎ মাছসমূহৰ সৈতে নদীসমূহো প্ৰচণ্ডভাবে উথাল-পাথাল হৈ পৰে।

Verse 8

योजनानां सहस्राणि नवयस्य समुच्छ्रयः । तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोस्य हि

সেই মায়াধাৰীজনৰ উচ্চতা নৱ সহস্ৰ যোজন; আৰু দেহৰ বিস্তাৰো তেনেকুৱাই সমান।

Verse 9

यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः । विद्युता नोज्झ्यतेऽद्यापि सोयमायाति सत्वरः

তাঁৰ চকুৰ পিঙ্গল দীপ্তি আৰু চঞ্চল কঁপনি আজিও বিদ্যুতো অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰে; সেয়াই দ্ৰুতগতিতে আহি আছে।

Verse 10

यांयां दिशं समभ्येति सोयं दुःसह दानवः । सासा समी भवेदस्य साध्वसादिव दिग्ध्रुवम्

যি যি দিশালৈ সেই অসহ্য দানৱ আগবাঢ়ে, সেই দিশাই যেন তাৰ ওচৰলৈ আহে—ভয়ত স্থিৰ হৈ, যেন ধ্ৰুৱ।

Verse 11

ब्रह्मलब्धवरश्चायं तृणीकृतजगत्त्रयः । अवध्योहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

ব্ৰহ্মাৰ পৰা বৰ লাভ কৰি সি ত্ৰিলোকক তৃণসম জ্ঞান কৰে; ‘মই অবধ্য’ বুলি ভাবে—স্ত্ৰী-পুৰুষ উভয়ৰ মাজতে কামে পৰাভূত।

Verse 12

ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् । विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्

তেতিয়া ত্ৰিশূলধাৰীজনে আগবাঢ়ি অহা দানৱশ্ৰেষ্ঠক, অন্য উপায়ে অবধ্য বুলি জানি, অন্য এক শূলদ্বাৰা আঘাত কৰিলে।

Verse 13

प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमानो जगौ हरम्

সেই ত্ৰিশূলত বিদ্ধ হৈ দানৱ গজাসুৰে, নিজকে যেন শিৱৰ ওপৰত ধৰা ৰাজছত্ৰ বুলি ভাবি, হৰ (শিৱ)ক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 14

गजासुर उवाच । त्रिशूलपाणे देवेश जाने त्वां स्मरहारिणम् । तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरांतक

গজাসুৰ ক’লে: হে ত্ৰিশূলধাৰী দেৱেশ, মই আপোনাক স্মৰ (কাম) সংহাৰক বুলি জানো। আপোনাৰ হাতে মোৰ বধ হোৱাই মোৰ বাবে শ্ৰেয়স, হে ত্ৰিপুৰান্তক।

Verse 15

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम् । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय

মই এটা নিবেদন জনাব বিচাৰোঁ—অনুগ্ৰহ কৰি মোৰ কথা শুনক। মই সত্য কওঁ, অসত্য নহয়; হে মৃত্যুঞ্জয়, ই বিবেচনা কৰক।

Verse 16

त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । अहं त्वदुपरिष्टाच्च स्थितोस्मी ति जितं मया

আপুনি একাই সকলো জগতৰ বন্দনীয়, সমগ্ৰ বিশ্বৰ ওপৰত প্রতিষ্ঠিত। তথাপি মই আপোনাৰ ওপৰত থিয় হৈ ‘মই জিকিলোঁ!’ বুলি ভাবিছিলোঁ।

Verse 17

धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि त्वत्त्रिशूलाग्रसंस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः

মই ধন্য, মই অনুগৃহীত—আপোনাৰ ত্ৰিশূলৰ আগত স্থাপিত। কালক্রমে সকলোকে মৰিবই লাগে; কিন্তু এনে মৃত্যু পৰম শ্ৰেয়সলৈ লৈ যায়।

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवः कृपानिधिः । प्रोवाच प्रहसञ्छंभुर्घटोद्भव गजासुरम्

তেওঁৰ বাক্য শুনি, দেৱদেৱ কৰুণানিধি শম্ভুৱে মৃদু হাসি কৰি ঘটোদ্ভৱ গজাসুৰক ক’লে।

Verse 19

ईश्वर उवाच । गजासुर प्रसन्नोस्मि महापौरुषशेवधे । स्वानुकूल वरं ब्रूहि ददामि सुमतेऽसुर

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে গজাসুৰ, মই প্ৰসন্ন—হে মহাপৌৰুষৰ ভঁৰাল। তোমাৰ অনুকূল বৰ কোৱা; হে সুমতি অসুৰ, মই দিম।”

Verse 20

इत्याकर्ण्य स दैत्येंद्रः प्रत्युवाच महेश्वरम् । गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा नित्यं वसान मे

এই কথা শুনি দানৱেন্দ্ৰ মহেশ্বৰক উত্তৰ দিলে। গজাসুৰ ক’লে: “যদি আপুনি প্ৰসন্ন, হে দিগম্বৰ, তেন্তে সদায় মোক পৰিধান কৰক…”

Verse 21

इमां कृत्तिं विरूपाक्ष त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम् । स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम्

“হে বিরূপাক্ষ, এই চামৰা—তোমাৰ ত্ৰিশূলৰ অগ্নিয়ে পবিত্ৰ কৰা—যথাযথ মাপৰ, সুখস্পৰ্শ, ৰণাঙ্গনত পণ কৰি জয় কৰা…”

Verse 22

इष्टगंधिः सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनम्

“ইয়াত সদায় মনোহৰ সুগন্ধ থাকক; সদায় অতি কোমল হওক। সদায় নিৰ্মল হওক; আৰু সদায় পৰম অলংকাৰ হওক।”

Verse 23

महातपोऽनलज्वालाः प्राप्यापि सुचिरं विभो । न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधिस्ततः

হে বিভো! মহাতপস্যাৰ অগ্নিজ্বালাই মোক বহুদিন ধৰি স্পৰ্শ কৰিলেও মোৰ এই চাম নাজ্বলিল; সেয়েহে ই পুণ্য আৰু পবিত্ৰ সুগন্ধিৰ ভঁৰাল।

Verse 24

यदि पुण्यवती नैषा ममकृत्तिर्दिगंबर । तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे

হে দিগম্বৰ! যদি মোৰ এই চাম সঁচাকৈ পুণ্যৱতী নহ’লহেঁতেন, তেন্তে ৰণাঙ্গনত ই তোমাৰ নিজ দেহৰ স্পৰ্শ কেনেকৈ পালে?

Verse 25

अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोसि शंकर । नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्

হে শংকৰ! যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে মোক আন এটা বৰ দিয়া: আজিৰ দিনৰ পৰা তোমাৰ নাম ‘কৃত্তিবাসা’ হওক।

Verse 26

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा च शंकरः । पुनःप्रोवाच तं दैत्यं भक्तिनिर्मलमानसम्

তাৰ বাক্য শুনি শংকৰে ক’লে, “তথাস্তु”; তাৰপিছত ভক্তিয়ে নিৰ্মল হোৱা মনৰ সেই দৈত্যক পুনৰ সম্বোধন কৰিলে।

Verse 27

ईश्वर उवाच । शृणु पुण्यनिधे दैत्य वरमन्यं सुदुर्लभम् । अविमुक्ते महाक्षेत्रे रण त्यक्त कलेवर

ঈশ্বৰে ক’লে: শুনা, হে দৈত্য—পুণ্যনিধি! মই তোমাক আন এটা বৰ দিছোঁ, অতি দুৰ্লভ: অৱিমুক্ত মহাক্ষেত্ৰত ৰণত দেহ ত্যাগ কৰা জনৰ বাবে…

Verse 28

इदं पुण्यशरीरं ते क्षेत्रेस्मिन्मुक्तिसाधने । मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषांमुक्तिदायकम्

এই পুণ্যময় দেহটি—মুক্তিসাধক এই ক্ষেত্ৰত—ইয়াত মোৰ লিঙ্গ হৈ থাকক; সকলোকে মুক্তি দান কৰোক।

Verse 29

कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् । सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतमिदं वरम्

ইয়াৰ নাম ‘কৃত্তিবাসেশ্বৰ’, মহাপাপ নাশক; সকলো লিঙ্গৰ মাজত এই বৰ লিঙ্গ শিৰোভূত—সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 30

यावंति संति लिंगानि वाराणस्यां महांत्यपि । उत्तमं तावतामेतदुत्तमांगवदुत्तमम्

ৱাৰাণসীত যিমান লিঙ্গ আছে—মহানবোৰো—সেই সকলোৰ মাজত এইটোৱেই উত্তম; শিৰোঅঙ্গৰ দৰে সৰ্বোচ্চ।

Verse 31

मानवानां हितायात्र स्थास्येहं सपरिग्रहः । दृष्टेनानेन लिंगेन पूजितेन स्तुतेन च । कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यः संसारं न विशेत्पुनः

মানৱৰ হিতৰ বাবে মই ইয়াত পৰিকৰসহ স্থিত হ’ম। এই লিঙ্গৰ দৰ্শন, পূজা আৰু স্তৱনে মর্ত্য কৃতকৃত্য হয় আৰু পুনৰ সংসাৰত প্ৰৱেশ নকৰে।

Verse 32

रुद्राः पाशुपताः सिद्धा ऋषयस्तत्त्वचिंतकाः । शांता दांता जितक्रोधा निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः

ৰুদ্ৰ, পাশুপত, সিদ্ধ আৰু তত্ত্বচিন্তক ঋষিসকল—শান্ত, দান্ত, ক্ৰোধজয়ী, দ্বন্দ্বমুক্ত আৰু নিষ্পৰিগ্ৰহ—(ইয়াত বাস কৰে)।

Verse 33

अविमुक्ते स्थिता ये तु मम भक्ता मुमुक्षवः । मानापमानयोस्तुल्याः समलोष्टाश्मकांचनाः

কিন্তু মোৰ যিসকল ভক্তই অবিমুক্তত বাস কৰে, মুক্তিৰ বাবে আগ্ৰহী, মান আৰু অপমানত সমভাৱাপন্ন আৰু লোষ্ট, শিল আৰু সোণক সমান জ্ঞান কৰে, তেওঁলোক প্ৰকৃততে মুক্তিৰ পথত প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 34

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे स्थास्येहं तदनुग्रहे । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि प्रतिवासरम्

ইয়াৰ অনুগ্ৰহত, মই ইয়াত কৃত্তিবাসেধশ্বৰ লিংগত বাস কৰিম; আৰু প্ৰতিদিনে কোটি কোটি তীৰ্থ ইয়াত উপস্থিত থাকে।

Verse 35

त्रिकालमागमिष्यंति कृत्तिवासे न संशयः । कलिद्वापरसंभूता नराः कल्मषबुद्धयः

তিনি সময়ত তেওঁলোক কৃত্তিবাসলৈ আহিব - ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই - কলি আৰু দ্বাপৰ যুগত জন্ম লোৱা মানুহ, যাৰ মন অপৱিত্ৰতাৰে কলুষিত।

Verse 36

सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः । मायया दंभलोभाभ्यां मोहाहंकृतिसंयुताः

তেওঁলোক সদাচাৰৰ পৰা মুক্ত, সত্য আৰু পৱিত্ৰতাৰ পৰা বিমুখ; মায়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোক দম্ভ আৰু লোভৰ সৈতে যুক্ত, আৰু মোহ তথা অহংকাৰত আৱদ্ধ।

Verse 37

शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः । संध्यास्नानजपेज्यासु दूरीकृत मनोधियः

ব্ৰাহ্মণসকল আনৰ অন্ন ভক্ষণকাৰী হয়, তেওঁলোকৰ জিভা সদায় অতিশয় লোভী; তেওঁলোকৰ মন সন্ধ্যা, স্নান, জপ আৰু পূজাৰ পৰা দূৰত থাকে।

Verse 38

कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः । सुखेन मोक्षमेष्यंति यथा सुकृतिनस्तथा

কৃত্তিবাসেশ্বৰক প্ৰাপ্ত হৈ তেওঁলোকে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু সুকৃতিসম্পন্ন লোকৰ দৰে সহজে মোক্ষ লাভ কৰে।

Verse 39

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः । जन्मांतरसहस्रेषु मोक्षोन्यत्र सुदुर्लभः

সেয়ে কাশীত নৰসকলে কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গৰ সেৱা-পূজা কৰিব লাগে; কিয়নো অন্য ঠাইত হাজাৰ হাজাৰ জন্মতো মোক্ষ অতি দুৰ্লভ।

Verse 40

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना । पृर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः । नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात्

কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গত একেটা জন্মতেই (মোক্ষ) লাভযোগ্য। পূৰ্বজন্মৰ পাপ তপ, দান আদি দ্বাৰা ধীৰে ধীৰে নাশ হয়; কিন্তু কৃত্তিবাসেশ্বৰক মাত্ৰ দৰ্শন কৰিলেই তৎক্ষণাৎ বিনষ্ট হয়।

Verse 41

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं येर्चयिष्यंति मानवाः । प्रविष्टास्ते शरीरे मे तेषां नास्ति पुनर्भवः

যিসকল মানৱে কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰে, তেওঁলোক মোৰেই স্বৰূপত প্ৰৱেশ কৰে; তেওঁলোকৰ বাবে পুনৰ্ভৱ নাই।

Verse 42

अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम् । कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनःपुनः

ইয়াত অৱিমুক্তত বাস কৰিব লাগে; শতৰুদ্ৰীয় জপ কৰিব লাগে; আৰু দেৱ কৃত্তিবাসেশ্বৰক পুনঃপুনঃ দৰ্শন কৰিব লাগে।

Verse 43

सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत् । तत्फलं लभ्यते काश्यां पूजनात्कृत्तिवाससः

সপ্ত কোটী মহাৰুদ্ৰ-মন্ত্ৰ সুজপে যি পুণ্যফল জন্মে, সেই একে ফল কাশীত কেৱল কৃত্তিবাস (শিৱ)ৰ পূজাৰে লাভ হয়।

Verse 44

माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात् । कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स यायात्परां गतिम्

মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত যি উপবাস কৰে, নিশা জাগৰণ কৰে আৰু প্ৰভু কৃত্তিবাসেশক অৰ্চনা কৰে—সেইজন পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 45

शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम् । कृत्तिवासेश्वरे लिंगे न स गर्भं प्रवक्ष्येते

চৈত্ৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ পঞ্চদশীত যি কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গত মহোৎসৱ কৰে, তেওঁৰ বিষয়ে ঘোষণা কৰা হয়—তেওঁ পুনৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ নকৰে (পুনর্জন্ম নলয়)।

Verse 46

कथयित्वेति देवेशस्तत्कृत्तिं परिगृह्य च । गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धरिदंबरः

এইদৰে কৈ দেৱেশে সেই ছাল গ্ৰহণ কৰিলে; আৰু গজাসুৰৰ মহৎ চাম লৈ দিগম্বৰ প্ৰভুৱে নিজকে তাৰে আৱৃত কৰিলে।

Verse 47

महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नहनि कुंभज । कृत्तिवासत्वमापेदे यस्मिन्देवो दिगंबरः

হে কুম্ভজ (অগস্ত্য), সেই দিনেই মহামহোৎসৱ উদ্ভৱ হ’ল—যি দিন দিগম্বৰ দেৱ ‘কৃত্তিবাস’ নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 48

यत्रच्छत्रीकृतो दैत्यः शूलमारोप्य भूतले । तच्छूलोत्पाटनाज्जातं तत्र कुंडं महत्तरम्

য’ত ভূতলত ত্ৰিশূলত দানৱক ছত্ৰীসদৃশ কৰি বিদ্ধ কৰা হৈছিল, সেই ত্ৰিশূল উখলোৱাৰ ফলতেই তাত অতি মহান পবিত্ৰ কুণ্ডৰ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 49

तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

সেই কুণ্ডত স্নান কৰি আৰু পিতৃসকললৈ তৰ্পণ সম্পন্ন কৰি, কৃত্তিবাসেশ্বৰক দৰ্শন কৰিলে মানুহ কৃতকৃত্য—জীৱনৰ কৰ্তব্য সম্পূৰ্ণ—হয়।

Verse 50

स्कंद उवाच । तस्मिंस्तीर्थे तु यद्वृत्तं तदगस्ते निशामय । काका हंसत्वमापन्नास्तत्तीर्थस्य प्रभावतः

স্কন্দে ক’লে: হে অগস্ত্য, সেই তীৰ্থত যি ঘটনা ঘটিছিল সেয়া শুনা। সেই পবিত্ৰ স্থানৰ প্ৰভাৱত কাকসকল হংসত্ব লাভ কৰিলে।

Verse 51

एकदा कृत्तिवासे तु चैत्र्यां यात्राऽभवत्पुरा । अन्नं राशीकृतं तत्र ह्युपहारसमुद्भवम्

এবাৰ চৈত্ৰ মাহত, পূৰ্বে কৃত্তিবাসত যাত্ৰা-উৎসৱ হৈছিল। তাত উপহাৰৰ পৰা উৎপন্ন অন্নৰ ঢিপবোৰ গোটোৱা হৈছিল।

Verse 52

बहुदेवलकैर्विप्र तं दृष्ट्वा पक्षिणो मिलन् । परस्परं तदन्नार्थं युध्यंतो व्योमवर्त्मनि

হে বিপ্ৰ, বহু দেৱালয়-সেৱকৰ সৈতে সেই ঠাইত সেই অন্নৰ ঢিপ দেখি পক্ষীসকল গোট খালে; আৰু সেই অন্নৰ লোভত আকাশ-পথত পৰস্পৰে যুদ্ধ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 53

बलिपुष्टैरपुष्टांगा रटतः करटाः कटु । वलिभिश्चातिपुष्टांगैरबलाश्चंचुभिर्हताः

কিছুমান বলি-অৰ্পণে পুষ্ট হ’লেও অঙ্গত দুৰ্বলেই থাকি কৰ্কশ চিঞৰি উঠিল; আন কিছুমান ভোগ-বিলাসে অতিপুষ্ট হৈ দুৰ্বলৰ ঠোঁটৰ আঘাতে পতিত হ’ল।

Verse 54

ते हन्यमाना न्यपतंस्तस्मिन्कुंडे नभोंगणात् । आयुःशेषेण संत्राता हंसीभूतास्तु वायसाः

আঘাত খাই থাকোঁতে সিহঁত আকাশমণ্ডলৰ পৰা সেই পবিত্ৰ কুণ্ডত পতিত হ’ল। নিৰ্ধাৰিত আয়ুৰ অৱশিষ্ট অংশে ৰক্ষা পোৱা সেই কাকসকল সত্যই হাঁসত পৰিণত হ’ল।

Verse 55

आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः । ऊचुरंगुलिनिर्देशैरहो पश्यत पश्यत

সেই তীৰ্থযাত্ৰাত একত্ৰ হোৱা লোকসকল বিস্মিত হৈ আঙুলিৰে দেখুৱাই ক’লে, “আহা! চাওক, চাওক!”

Verse 56

अस्मासु वीक्षमाणेषु काकाः कुंडेत्र ये पतन् । धार्तराष्ट्रास्तु ते जातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

আমাৰ চকুৰ আগতেই, এই কুণ্ডত পতিত কাকসকল এই তীৰ্থৰ মহাপ্ৰভাৱত ধাৰ্তৰাষ্ট্ৰ (ৰাজহাঁহ) হৈ উঠিল।

Verse 57

हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवास समीपतः । नाम्ना ख्यातमभूल्लोके तत्कुंडं कलशोद्भव

সেই সময়ৰ পৰা কৃত্তিবাসৰ ওচৰত থকা সেই কুণ্ড, হে কলশোদ্ভৱ (অগস্ত্য), জগতত “হংসতীৰ্থ” নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 58

अतीव मलिनात्मानो महामलिन कर्मभिः । क्षणान्निर्मलतां यांति हंसतीर्थकृतोदकाः

অতি মলিন অন্তৰাত্মা আৰু মহামলিন কৰ্মেৰে লিপ্ত লোকেও হংসতীৰ্থ-সম্পৰ্কিত পবিত্ৰ জলেৰে ক্ষণমাত্ৰতে নিৰ্মলতা লাভ কৰে।

Verse 59

काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके । द्रष्टव्यः कृत्तिवासेशः प्राप्तव्यं परमं पदम्

কাশীত সদায় বাস কৰিব লাগে; হংসতীৰ্থত স্নান কৰিব লাগে; কৃত্তিবাসেশ প্ৰভুৰ দৰ্শন কৰিব লাগে—ইয়াৰ দ্বাৰাই পৰম পদ লাভ হয়।

Verse 60

काश्यां लिंगान्यनेकानि मुने संति पदेपदे । कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सर्वलिंगशिरः स्मृतम्

হে মুনি, কাশীত পদে পদে বহু লিঙ্গ আছে; তথাপি কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গক সকলো লিঙ্গৰ ‘শিৰ’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 61

कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा । सर्वलिंगाराधनजं फलं काश्यामवाप्यते

ভক্তিযুক্ত চিত্তে কৃত্তিবাসৰ আৰাধনা কৰিলে, কাশীত সকলো লিঙ্গ আৰাধনাৰ পৰা যি ফল জন্মে সেয়া লাভ হয়।

Verse 62

जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम् । समीपे कृत्तिवासस्य कृतं सर्वमनंतकम्

জপ, দান, তপ, হোম, তৰ্পণ আৰু দেবতাৰ অৰ্চনা—কৃত্তিবাসৰ সান্নিধ্যত যি কৰা হয়, সেয়া সকলো পুণ্য অনন্ত আৰু অক্ষয় হয়।

Verse 63

तीर्थं त्वनादिसंसिद्धमेतत्कलशसंभव । पुनर्देवस्य सान्निध्यादाविरासीन्महेशितुः

হে কলশসম্ভৱ! এই তীৰ্থ অনাদি কালৰ পৰা সিদ্ধ আৰু চিৰস্থায়ী; তথাপি প্ৰভুৰ পুনৰ সান্নিধ্যত মহেশ্বৰ কৃপাৰে ই পুনৰ প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 64

एतानि सिद्धलिंगानिच्छन्नानि स्युर्युगेयुगे । अवाप्य शंभुसान्निध्यं पुनराविर्भवंति हि

এই সিদ্ধ লিঙ্গসমূহ যুগে যুগে গোপনে থাকে; কিন্তু শম্ভুৰ সান্নিধ্য লাভ কৰিলে সিহঁত নিশ্চয় পুনৰ প্ৰকাশ পায়।

Verse 65

हंसतीर्थस्य परितो लिंगानामयुतं मुने । प्रतिष्ठितं मुनिवरैरत्रास्ति द्विशतोत्तरम्

হে মুনি! হংসতীৰ্থৰ চাৰিওফালে দহ হাজাৰ লিঙ্গ মুনিবৰসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল; আৰু ইয়াত তাৰ ওপৰিও দু’শ অধিক আছে।

Verse 66

एकैकं सिद्धिदं नृणामविमुक्तनिवासिनाम् । लिंगं कात्यायनेशादि च्यवनेशां तमेव हि

অবিমুক্ত (কাশী)ত বাস কৰা লোকসকলৰ বাবে এই লিঙ্গসমূহৰ প্ৰতিটোৱেই সিদ্ধি দান কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত কাত্যায়নেশ নামৰ লিঙ্গ আছে, আৰু নিশ্চয় চ্যৱনেশো আছে।

Verse 67

लोमशेशं महालिंगं लोमशेन प्रतिष्ठितम् । कृत्तिवासः प्रतीच्यां तु तद्दृष्ट्वा क्वांतकाद्भयम्

লোমশে প্ৰতিষ্ঠিত লোমশেশ নামৰ মহালিঙ্গ আছে। আৰু পশ্চিমফালে কৃত্তিবাস আছে; তাক দৰ্শন কৰিলে মৃত্যুভয়ৰ অন্ত হয়।

Verse 68

मालतीशं शुभं लिंगं कृत्तिवासोत्तरे महत् । सपर्ययित्वा तल्लिंगं राजा गजपतिर्भवेत्

কৃত্তিবাসৰ উত্তৰে মহৎ আৰু শুভ মালতীশ লিঙ্গ অৱস্থিত। সেই লিঙ্গৰ ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে ৰজা গজপতি—হস্তীৰ অধিপতি, মহাশক্তিমান সম্ৰাট—হয়।

Verse 69

अंतकेश्वर संज्ञं च लिंगं तद्रुद्रदिक्स्थितम् । अतिपापोपि निष्पापो जायते तद्विलोकनात्

ৰুদ্ৰৰ দিশাত ‘অন্তকেশ্বৰ’ নামেৰে পৰিচিত লিঙ্গো আছে। কেৱল তাৰ দৰ্শন কৰিলেই মহাপাপে ভাৰাক্ৰান্ত লোকো নিষ্পাপ হয়।

Verse 70

जनकेशं महालिंगं तत्पार्श्वे ज्ञानदं परम् । तल्लिंग वरिवस्यातो ब्रह्मज्ञानमवाप्यते

তাত ‘জনকেশ’ নামৰ মহালিঙ্গ আছে, আৰু তাৰ কাষতে জ্ঞান দানকাৰী পৰম তত্ত্ব আছে। সেই লিঙ্গৰ ভক্তিসেৱা কৰিলে ব্ৰহ্মজ্ঞান লাভ হয়।

Verse 71

तदुत्तरे महामूर्तिरसितांगोस्ति भैरवः । तस्य दर्शनतः पुंसां न भवेद्यमदर्शनम्

তাৰ উত্তৰে ‘অসিতাঙ্গ’ নামে মহামূৰ্তি ভৈৰৱ আছে। তেওঁৰ দৰ্শনে মানুহৰ যমদৰ্শন নঘটে (মৃত্যুভয় নাশ হয়)।

Verse 72

शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना । कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी

তাতেই দেবী শুষ্কোদৰী আছে, বিশাল নয়না বিকটলোচনা। কৃত্তিবাসৰ উত্তৰে তেওঁ কাশীৰ পথৰ প্ৰতিউহ ভক্ষণকাৰিণী—বিঘ্ননাশিনী—বুলি খ্যাত।

Verse 73

अग्निजिह्वोस्ति वेतालस्तस्या देव्यास्तु नैरृते । ददाति वांछितां सिद्धिं सोर्चितो भौमवासरे

সেই দেৱীৰ পবিত্ৰ মণ্ডলৰ নৈঋত (দক্ষিণ-পশ্চিম) দিশত অগ্নিজিহ্ব নামৰ এজন বেতাল আছে। ভৌমবাৰে (মঙ্গলবাৰে) ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে সি ইচ্ছিত সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 74

वेतालकुंडं तत्रास्ति सर्वव्याधिविघातकृत् । तत्कुंडोदकसंस्पर्शाद्व्रणविस्फोटरुग्व्रजेत्

তাতেই বেতাল-কুণ্ড আছে, যি সকলো ব্যাধি বিনাশ কৰে। সেই কুণ্ডৰ জল স্পৰ্শ মাত্ৰে ঘা আৰু ফোঁহাৰ বেদনা দূৰ হয়।

Verse 75

वेतालकुंडे सुस्नातो वेतालं प्रणिपत्य च । लभेत वांछितां सिद्धिं दुर्लभां सर्वदेहिभिः

বেতাল-কুণ্ডত ভালদৰে স্নান কৰি আৰু বেতালক প্ৰণিপাত কৰি, মানুহে ইচ্ছিত সিদ্ধি লাভ কৰে—যি দেহধাৰী সকলৰ বাবে অতি দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 76

गणोस्ति तत्र द्विभुजश्चतुष्पात्पंचशीर्षकः । तस्य संवीक्षणादेव पापं याति सहस्रधा

তাত এজন গণো আছে—দুই বাহু, চাৰি পা আৰু পাঁচ মূৰযুক্ত। কেৱল তাৰ দৰ্শনতেই পাপ সহস্ৰ ভাগে চূৰ্ণ হয়।

Verse 77

तदुत्तरे मुने रुद्रश्तुःशृंगोस्ति भीषणः । त्रिपादस्तु द्विशीर्षा च हस्ताः स्युः सप्त एव हि

হে মুনি, তাৰ উত্তৰে তুঃশৃঙ্গ নামৰ এক ভীষণ ৰুদ্ৰ আছে। তাৰ তিনিখন পা, দুটা মূৰ আৰু নিশ্চয়েই সাতখন হাত আছে।

Verse 78

रोरूयते वृषाकारस्त्रिधा बद्धः स कुंभज । काशीविघ्रकरा ये च ये काश्यां पापबुद्धयः

হে কুম্ভজ-পুত্ৰ! সি বৃষ-ৰূপ ধৰি গর্জে, ত্ৰিধা বন্ধিত। কাশীত যিসকলে বিঘ্ন সৃষ্টি কৰে আৰু পাপবুদ্ধিৰে কাশীত বাস কৰে—

Verse 79

तेषां च संछिदां कर्तुमहं धृतकुठारकः । ये काश्यां विघ्नहर्तारो ये काश्यां धर्मबुद्धयः

তেওঁলোকক ছেদন কৰি নাশ কৰিবলৈ মই কুঠাৰ ধৰি আছোঁ। কিন্তু কাশীত যিসকলে বিঘ্ন হৰণ কৰে আৰু কাশীত যিসকলে ধৰ্মবুদ্ধিৰ অধিকারী—

Verse 80

सुधाघटकरश्चाहं तद्वंशपरिषेककृत् । तं दृष्ट्वा वृषरुद्रं वै पूजयित्वा तु भक्तितः

মই সুধাৰ ঘটো বহন কৰোঁ, সেই বংশৰ পৰিষেক সম্পাদন কৰোঁ। সেই বৃষ-ৰুদ্ৰক দেখি আৰু ভক্তিৰে পূজা কৰি—

Verse 81

महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते । मणिप्रदीपो नागोऽस्ति तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि

মহা উপচাৰে (মহান নিবেদন) সহ, মানুহ বিঘ্নে পৰাভূত নহয়। সেই ৰুদ্ৰৰ উত্তৰ দিশত মণিপ্ৰদীপ নামে এক নাগ আছে।

Verse 82

मणिकुंडं तदग्रे तु विषव्याधिहरं परम् । तस्मिन्कुंडे कृतस्नानस्तं नागं परिवीक्ष्य च

তাৰ আগত মণিকুণ্ড আছে, বিষজনিত ব্যাধি নাশ কৰাত পৰম ফলদায়ক। সেই কুণ্ডত স্নান কৰি আৰু সেই নাগক দৰ্শন কৰি—

Verse 83

मणिमाणिक्यसंपूर्ण गजाश्वरथसंकुलम् । स्त्रीरत्नपुत्ररत्नैश्च समृद्धं राज्यमाप्नुयात्

মণি-মাণিক্য আৰু মুক্তাৰে পৰিপূৰ্ণ, হাতী-ঘোঁৰা-ৰথেৰে ভৰ্তি, উত্তম পত্নী-ৰত্ন আৰু পুত্ৰ-ৰত্ন আদি ধনেৰে সমৃদ্ধ এক বিকশিত ৰাজ্য তেওঁ লাভ কৰে।

Verse 84

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं काश्यां यैर्न विलोकितम् । ते मर्त्यलोके भाराय भुवो भूता न संशयः

যিসকলে কাশীত কৃত্তিবাসেশ্বৰ লিঙ্গৰ দৰ্শন নকৰিলে, তেওঁলোক মর্ত্যলোকে পৃথিৱীৰ ওপৰত কেৱল বোজা-মাত্ৰ হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 85

स्कंद उवाच । कृत्तिवासः समुत्पत्तिं ये श्रोष्यंतीह मानवाः । तल्लिंगदर्शनाच्छ्रेयो लप्स्यंते नात्र संशयः

স্কন্দে ক’লে: যিসকলে ইয়াত কৃত্তিবাসৰ উৎপত্তিৰ কাহিনী শুনে, তেওঁলোকে নিশ্চয় আধ্যাত্মিক কল্যাণ লাভ কৰে; আৰু সেই লিঙ্গৰ দৰ্শনে মঙ্গলময় শ্ৰেয় পায়—ইয়াত সন্দেহ নাই।