
এই অধ্যায়ত কাশীৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থিত সূৰ্য-তীৰ্থৰ বৰ্ণনা আছে। তাত ‘অৰ্ককুণ্ড’ নামৰ এক মহাপুণ্য সৰোবৰ, যাৰ অধিষ্ঠাতা দীপ্তিমান দেৱ ‘উত্তৰাৰ্ক’; তেওঁ কাশীৰ ৰক্ষক আৰু দুখ-ব্যাধি নাশক বুলি কীৰ্তিত। স্কন্দই পাছত উৎপত্তিকথা কয়। আত্রেয় বংশৰ প্ৰিয়ব্ৰত নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণ সদাচাৰী আৰু অতিথিসেৱাত আদৰ্শ আছিল। গুণৱতী আৰু কুশল কন্যাৰ বাবে যোগ্য বৰ বিচাৰি অতিচিন্তাত পৰি ‘চিন্তা-জ্বৰ’ নামৰ অসাধ্য ব্যাধিত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁ মৃত্যু বৰণ কৰে। তেওঁৰ পত্নী পতিৱ্ৰতা ধৰ্ম অনুসৰি স্বামীৰ সৈতে প্ৰাণত্যাগ কৰে; কন্যা অনাথ হয়। তাই দৃঢ় ব্ৰহ্মচৰ্য গ্ৰহণ কৰি উত্তৰাৰ্কৰ ওচৰত কঠোৰ তপস্যা কৰে; প্ৰতিদিনে এটা ছাগলী (অজা) নীৰৱ সাক্ষীৰ দৰে আহি থাকে। শিৱে পাৰ্বতীৰ সৈতে তাইৰ তপস্থৈৰ্য দেখি, দেৱীৰ প্ৰেৰণাত বৰ দিয়ে। তপস্বিনী প্ৰথমে নিজৰ বাবে নহয়, ছাগলীৰ বাবে কৃপা বিচাৰে—পৰোপকাৰ বুদ্ধিৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন। দেৱদম্পতিয়ে কয় ধনসঞ্চয় স্থায়ী নহয়, কিন্তু আনৰ উপকাৰ কৰা কৰ্ম স্থায়ী ফল দিয়ে। পাৰ্বতীয়ে বৰ দিয়ে—তাই তেওঁৰ প্ৰিয় সখী হ’ব, দিৱ্য গুণে বিভূষিতা হ’ব; লগতে কাশীৰ ৰাজকন্যা ৰূপে খ্যাতি পাই ভোগসমৃদ্ধি আৰু অনুত্তম মুক্তি লাভ কৰিব। পুষ্য মাহৰ ৰবিবাৰে উত্তৰাৰ্ক/অৰ্ককুণ্ডত শান্ত, শীতলচিত্তে প্ৰাতঃস্নান কৰি বাৰ্ষিক ব্ৰত পালনৰ বিধান আছে। নামপৰম্পৰাত অৰ্ককুণ্ড ‘বৰ্কৰীকুণ্ড’ নামে প্ৰসিদ্ধ হয় আৰু তাত সেই কন্যাৰ প্ৰতিমা পূজাৰ নিৰ্দেশ আছে। শেষত ফলশ্ৰুতি—লোলাৰ্ক-উত্তৰাৰ্ক প্ৰসঙ্গসহ এই কাহিনী শুনিলে ৰোগ আৰু দাৰিদ্ৰ্য নাশ হয়।
Verse 1
स्कंद उवाच । अथोत्तरस्यामाशायां कुंडमर्काख्यमुत्तमम् । तत्र नाम्नोत्तरार्केण रश्मिमाली व्यवस्थितः
স্কন্দে ক’লে: তাৰ পাছত উত্তৰ দিশত ‘অৰ্ক’ নামে এক উত্তম কুণ্ড আছে; তাত ৰশ্মিমালী সূৰ্য ‘উত্তৰাৰ্ক’ নামৰে অৱস্থিত।
Verse 2
तापयन्दुःखसंघातं साधूनाप्याययन्रविः । उत्तरार्को महातेजाः काशीं रक्षति सर्वदा
দুখৰ গুচ্ছ দগ্ধ কৰি আৰু সাধুসকলক পোষণ কৰি, মহাতেজস্বী ৰবি ‘উত্তৰাৰ্ক’ ৰূপে সদায় কাশীক ৰক্ষা কৰে।
Verse 3
तत्रेतिहासो यो वृत्तस्तं निशामय सुव्रत । विप्रः प्रियव्रतो नाम कश्चिदात्रेय वंशजः
হে সুৱ্ৰত, তাত যি ইতিহাস ঘটিছিল সেয়া শুনা; আত্রেয় বংশজাত ‘প্ৰিয়ব্ৰত’ নামে এজন ব্ৰাহ্মণ আছিল।
Verse 4
आसीत्काश्यां शुभाचारः सदातिथिजनप्रियः । भार्या शुभव्रता तस्य बभूवातिमनोहरा
কাশীত তেওঁ শুভ আচাৰসম্পন্ন আছিল, সদায় অতিথি আৰু জনসাধাৰণৰ প্ৰিয়। তেওঁৰ পত্নীও শুভব্ৰতা, অতিশয় মনোহৰা আছিল।
Verse 5
भर्तृशुश्रूषणरता गृहकर्मसुपेशला । तस्यां स जनयामास कन्यामेकां सुलक्षणाम्
স্বামীৰ সেৱাত নিবিষ্ট আৰু গৃহকাৰ্যত অতি নিপুণ হৈ, তাই তেওঁক একমাত্ৰ কন্যা প্ৰসৱ কৰিলে, যি শুভ লক্ষণে বিভূষিতা।
Verse 6
मूलर्क्षप्रथमेपादे तथा केंद्रे बृहस्पतौ । ववृधे सा गृहे पित्रोः शुक्ले पक्षे यथा शशी
মূলা নক্ষত্ৰৰ প্ৰথম পাদত জন্ম লৈ আৰু বृहস্পতিয়ে শুভ কেন্দ্ৰস্থান লাভ কৰাত, তাই পিতৃ-মাতৃৰ গৃহত শুক্ল পক্ষৰ চন্দ্ৰমাৰ দৰে বৃদ্ধি পালে।
Verse 7
सुरूपा विनयाचारा पित्रोश्च प्रियकारिणी । अतीव निपुणा जाता गृहोपस्करमार्जने
সুন্দৰ ৰূপৱতী, বিনয়ী আচৰণেৰে শোভিত আৰু পিতৃ-মাতৃক সদায় সন্তুষ্ট কৰা, তাই গৃহোপকৰণ ৰক্ষণ-পরিচ্ছন্নতাত অতি নিপুণ হৈ উঠিল।
Verse 8
यथायथा समैधिष्ट सा कन्या पितृमंदिरे । तथातथा पितुस्तस्याश्चिंता संववृधेतराम्
যেনেকৈ সেই কন্যা পিতৃগৃহত অধিক অধিককৈ বিকশিত হ’ল, তেনেকৈ তেনেকৈ তাইৰ পিতাৰ চিন্তাও অধিকতর বৃদ্ধি পালে।
Verse 9
कस्मै देया वरा कन्या सुरम्येयं सुलक्षणा । अस्या अनुगुणो लभ्यः क्व मया वर उत्तमः
‘এই অতি মনোৰম আৰু শুভ লক্ষণযুক্ত উত্তম কন্যাক কাক দিম? মোৰ দ্বাৰা তাইৰ অনুগুণ উত্তম বৰ ক’ত পাম?’
Verse 10
कुलेन वयसा चापि शीलेनापि श्रुतेन च । रूपेणार्थेनसंयुक्तः कस्मै दत्ता सुखं लभेत्
কুল, উপযুক্ত বয়স, শীল আৰু শ্ৰুতি-বিদ্যাৰে, আৰু ৰূপ-অৰ্থেৰে সংযুক্ত এই কন্যা—কাক দিয়া হ’লে সুখ লাভ কৰিব?
Verse 11
इति चिंतयतस्तस्य ज्वरोभूदतिदारुणः । यश्चिंताख्यो ज्वरः पुंसामौषधैर्नापि शाम्यति
এনেদৰে চিন্তা কৰোঁতে তাৰ দেহত অতি ভয়ংকৰ জ্বৰ উঠিল—পুৰুষৰ ‘চিন্তা’ নামৰ সেই জ্বৰ, যি ঔষধেও নুশমায়।
Verse 12
तन्मूलर्क्षविपाकेन चिंताख्येन ज्वरेण च । स विप्रः पंचतां प्राप्तस्त्यक्त्वा सर्वं गृहादिकम्
সেই মূল নক্ষত্ৰ-সংযুক্ত ভাগ্যফলৰ বিপাকে আৰু ‘চিন্তা’ নামৰ জ্বৰে, সেই বিপ্ৰ গৃহ-আদি সকলো ত্যাগ কৰি পঞ্চত্ব লাভ কৰিলে।
Verse 13
पितर्युपरते तस्याः कन्यायाः सा जनन्यपि । शुभव्रता परित्यज्य तां कन्यां पतिमन्वगात्
সেই কন্যাৰ পিতা পৰলোকগামী হোৱাত, তাৰ জননীও—শুভ ব্ৰতধাৰিণী—কন্যাক ত্যাগ কৰি স্বামীৰ অনুগামী হ’ল।
Verse 14
धर्मोयं सहचारिण्या जीवताजीवतापि वा । पत्या सहैव स्थातव्यं पतिव्रतयुजा सदा
পতিব্ৰতা সহচাৰিণীৰ এইয়েই ধৰ্ম বুলি কোৱা হৈছে: জীৱনত হওক বা মৃত্যুত, সদায় স্বামীৰ সৈতে একেলগে থাকিব লাগে।
Verse 15
नापत्यं पाति नो माता न पिता नैव बांधवाः । पत्युश्चरणशुश्रूषा पायाद्वै केवलं स्त्रियम्
ন সন্তানেই ৰক্ষা কৰে, ন মাতৃ, ন পিতৃ, ন কোনো আত্মীয়-স্বজন। স্ত্ৰীৰ বাবে পতিৰ চৰণত ভক্তিসহ সেৱাই একমাত্ৰ সত্য আশ্ৰয় আৰু ৰক্ষাকবচ।
Verse 16
सुलक्षणापि दुःखार्ता पित्रोः पंचत्वमाप्तयोः । और्ध्वदैहिकमापाद्य दशाहं विनिवर्त्य च
শুভ লক্ষণযুক্তা হ’লেও, পিতৃ-মাতৃ পঞ্চত্ব লাভ কৰাত তাই গভীৰ শোকে আচ্ছন্ন হ’ল। ঔর্ধ্বদৈহিক কৰ্ম সম্পন্ন কৰি আৰু দশদিনীয়া আচাৰ-অনুষ্ঠান শেষ কৰি তাই পুনৰ উভতি আহিল।
Verse 17
चिंतामवाप महतीमनाथा दैन्यमागता । कथमेकाकिनी पित्रा मात्राहीना भवांबुधेः
অনাথ হৈ দীনতাত পতিত হৈ তাই মহা চিন্তাত আৱদ্ধ হ’ল— “পিতৃ-মাতৃহীনা মই একাকিনী হৈ এই সংসাৰ-সাগৰ কেনেকৈ পাৰ হ’ম?”
Verse 18
दुस्तरं पारमाप्स्यामि स्त्रीत्वं सर्वाभिभावि यत् । न कस्मैचिद्वरायाहं पितृभ्यां प्रतिपादिता
“যি পাৰ হ’বলৈ দুস্তৰ, তাৰ পাৰ মই কেনেকৈ পাম, যেতিয়া স্ত্ৰীভাৱ সকলোৰে দ্বাৰা দমিত? পিতৃ-মাতৃয়ে মোক কোনো বৰলৈ অৰ্পণ কৰা নাছিল।”
Verse 19
तददत्ता कथं स्वैरमहमन्यं वरं वृणे । वृतोपि न कुलीनश्चेद्गुणवान्न च शीलवान्
“যেতিয়া মোক দানেই কৰা নহ’ল, তেতিয়া মই কেনেকৈ স্বেচ্ছাই আন এজন বৰ বাছিম? আৰু বাছিলেও, যদি সি কুলীন নহয়, গুণৱান নহয়, শীলৱান নহয়, তেন্তে তাৰ লাভ কি?”
Verse 20
स्वाधीनोपि न तत्तेन वृतेनापि हि किं भवेत् । इति संचिंतयंती सा रूपौदार्यगुणान्विता
“সেও যদি বশৱৰ্তী হয়, তেন্তে এনে বাছনি কৰা পুৰুষে কি লাভ?” এইদৰে তাই চিন্তা কৰিলে—সৌন্দৰ্য, উদাৰতা আৰু গুণে বিভূষিতা।
Verse 21
युवभिर्बहुभिर्नित्यं प्रार्थितापि मुहुर्मुहुः । न कस्यापि ददौ बाला प्रवेशं निज मानसे
বহু যুৱকে নিতৌ বাৰে বাৰে প্ৰাৰ্থনা কৰিলেও, সেই বালাই কাকো নিজৰ মন-মন্দিৰত প্ৰৱেশ দিব নাছিল।
Verse 22
पित्रोरुपरतिं दृष्ट्वा वात्सल्यं च तथाविधम् । निनिंद बहुधात्मानं संसारं च निनिंद ह
পিতৃ-মাতৃৰ উপৰত হোৱাটো দেখি আৰু তেনে স্নেহ-ৱাত্সল্য স্মৰণ কৰি, তাই বহু প্ৰকাৰ নিজকে ধিক্কাৰিলে আৰু সংসাৰকো নিন্দা কৰিলে।
Verse 23
याभ्यामुत्पादिता चाहं याभ्यां च परिपालिता । पितरौ कुत्र तौ यातौ देहिनो धिगनित्यताम्
“যাঁহাতে মই জন্মিলোঁ আৰু যাঁহাতে পালিত হ’লোঁ—সেই দুজন পিতৃ-মাতৃ ক’লৈ গ’ল? দেহধাৰীৰ অনিত্যতাক ধিক্!”
Verse 24
अहो देहोप्यहोंगत्वं यथा पित्रोः पुरो मम । इति निश्चित्य सा बाला विजितेंद्रिय मानसा
“হায়—এই দেহো! হায়—দেহহীন হোৱাৰ এই অৱস্থা, যেনেকৈ মোৰ সন্মুখতে পিতৃ-মাতৃৰ হ’ল!” এইদৰে নিশ্চিত কৰি, ইন্দ্ৰিয় আৰু মন জয় কৰা সেই বালা দৃঢ় সংকল্পে স্থিৰ থাকিল।
Verse 25
ब्रह्मचर्यं दृढं कृत्वा तप उग्रं चचार ह । उत्तरार्कस्य देवस्य समीपे स्थिरमानसा
ব্ৰহ্মচৰ্য দৃঢ় কৰি তাই উগ্ৰ তপস্যা কৰিলে; উত্তৰাৰ্ক দেৱতাৰ সান্নিধ্যত অচল মন লৈ স্থিৰ হৈ থাকিল।
Verse 26
तस्यां तपस्यमानायामेकाच्छागी लघीयसी । तत्र प्रत्यहमागत्य तिष्ठेत्तत्पुरतोऽचला
তাই তপস্যাত নিমগ্ন থাকোঁতে, এটা সৰু হৰিণী প্ৰতিদিন তাত আহি তাইৰ সন্মুখত অচল হৈ থিয় দিত।
Verse 27
तृणपर्णादिकं किंचित्सायमभ्यवहृत्य सा । तत्कुंडपीतपानीया स्वस्वामिसदनं व्रजेत्
সন্ধিয়া তাই অলপ তৃণ-পৰ্ণ আদি চৰি লয়; তাৰ পাছত সেই কুণ্ডৰ পানী পান কৰি নিজৰ স্বামীৰ গৃহলৈ গুচি যায়।
Verse 28
तत इत्थं व्यतीतासु पंचषा सुसमासु च । लीलया विचरन्देवस्तत्र देव्या सहागतः
এইদৰে পাঁচ বা ছয়টা শুভ মাহ পাৰ হ’ল; তেতিয়া লীলায় বিচৰণ কৰা প্ৰভু দেৱীৰ সৈতে তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 29
सन्निधावुत्तरार्कस्य तपस्यतीं सुलक्षणाम् । स्थाणुवन्निश्चलां स्थाणुरद्राक्षीत्तपसा कृशाम्
উত্তৰাৰ্কৰ সান্নিধ্যত তপস্যাৰত সেই সুলক্ষণী নাৰীক প্ৰভু স্থাণুৱে দেখিলে—স্তম্ভৰ দৰে নিশ্চল, তপস্যাত কৃশ হোৱা।
Verse 30
ततो गिरिजया शंभुर्विज्ञप्तः करुणात्मना । वरेणानुगृहाणेमां बंधुहीनां सुमध्यमाम्
তেতিয়া গিৰিজাই কৰুণাময় শম্ভুক নিবেদন কৰিলে: “বন্ধুহীন, সুমধ্যা এই নাৰীক অনুগ্ৰহ কৰি এটা বৰ দিয়া।”
Verse 31
शर्वाणीगिरमाकर्ण्य ततः शर्वः कृपानिधिः । समाधिमीलिताक्षीं तामुवाच वरदो हरः
শৰৱাণীৰ বাক্য শুনি, কৃপানিধি শৰৱে সমাধিত নয়ন মুদিয়া বহি থকা তামক ক’লে; বৰদাতা হৰাই তামক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 32
सुलक्षणे प्रसन्नोस्मि वरं वरय सुव्रते । चिरं खिन्नासि तपसा कस्तेऽस्तीह मनोरथः
“হে সুলক্ষণে, মই প্ৰসন্ন। হে সুৱ্ৰতে, এটা বৰ বাছি লোৱা। তপস্যাৰে তুমি বহুদিন ক্লান্ত—ইয়াত তোমাৰ কি মনোৰথ আছে?”
Verse 33
सापि शंभोर्गिरं श्रुत्वा मुखपीयूषवर्षिणीम् । महासंतापशमनीं लोचने उदमीलयत्
তেওঁও শম্ভুৰ বাক্য শুনি—যেন মুখৰ পৰা অমৃত বৰষে, মহাসন্তাপ নাশ কৰে—দুটা নয়ন মেলিলে।
Verse 34
त्र्यक्षं प्रत्यक्षमावीक्ष्य वरदानोन्मुखं पुरः । देवीं च वामभागस्थां प्रणनाम कृतांजलिः
সন্মুখত বৰ দান কৰিবলৈ উদ্যত ত্ৰিনয়ন প্ৰভুক প্ৰত্যক্ষ দেখি, আৰু তেখেতৰ বামভাগত আসীন দেৱীকো দেখি, তেওঁ কৃতাঞ্জলি হৈ প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 35
किं वृणे यावदित्थं सा चिंतयेच्चारुमध्यमा । तावत्तयानिरैक्षिष्ट वराकी बर्करी पुरः
সুন্দৰ কঁকালীয়া গৌৰী নাৰীজনী মনতে ভাবি আছিল—“মই কোন বৰ বাছিম?”—সেই সময়তে দুখীয়া ছাগলী ‘বৰ্কৰী’ক আগতে আনি সন্মুখতে থিয় কৰাই দেখুৱালে।
Verse 36
आत्मार्थं जीवलोकेस्मिन्को न जीवति मानवः । परं परोपकारार्थं यो जीवति स जीवति
এই জীৱলোকত কোন মানুহে নিজৰ বাবে নোজীয়ে? কিন্তু যি পৰৰ উপকাৰৰ বাবে জীয়ে, সেয়েই সত্যই জীয়ে।
Verse 37
अनया मत्तपोवृत्ति साक्षिण्या बह्वनेहसम् । असेव्यहं तदेतस्यै वरयामि जगत्पतिम्
এইজনীক সাক্ষী কৰি—যিয়ে মোৰ তপস্যা আৰু আচৰণৰ গতি দেখিছে, আৰু যি নিঃস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰে সমৃদ্ধ—সেইহেতু মই ইয়াৰ বাবে জগতপতি প্ৰভুক বৰ ৰূপে বাছি লওঁ।
Verse 38
परामृश्य मनस्येतत्प्राह त्र्यक्षं सुलक्षणा । कृपानिधे महादेव यदि देयो वरो मम
মনতে এই কথা পৰামৰ্শ কৰি সুলক্ষণাই ত্ৰিনয়ন প্ৰভুক ক’লে—“হে মহাদেৱ, কৰুণাৰ নিধি! যদি মোক বৰ দিয়া হয়…”
Verse 39
अजशावी वराक्येषा तर्हि प्रागनुगृह्यताम् । वक्तुं पशुत्वान्नोवेत्ति किंचिन्मद्भक्तिपेशला
“এই দুখীয়া জনী ছাগলী-ভেড়া; সেয়ে প্ৰথমে ইয়াক অনুগ্ৰহ কৰা হওক। পশুত্বৰ বাবে ই একো ক’ব নোৱাৰে, তথাপি মোৰ প্ৰতি ভক্তিভাৱ কোমল।”
Verse 40
इति वाचं निशम्येशः परोपकृतिशालिनीम् । सुलक्षणाया नितरां तुतोष प्रणतार्तिहा
পৰোপকাৰৰ ভাবনাৰে পূৰ্ণ এই বাক্য শুনি, শৰণাগতজনৰ দুখ হৰণ কৰা ঈশ্বৰ সু-লক্ষণাৰ ওপৰত অতিশয় সন্তুষ্ট হ’ল।
Verse 41
देवदवस्ततः प्राह देवि पश्य गिरींद्रजे । साधूनामीदृशी बुद्धिः परोपकरणोर्जिता
তেতিয়া প্ৰভুৱে দেৱীক ক’লে—“চোৱা, হে গিৰিৰাজ-কন্যা! সাধুজনৰ বুদ্ধি এনেকুৱাই; পৰোপকাৰৰ শক্তিয়ে ই মহিমান্বিত হয়।”
Verse 42
ते धन्याः सर्वलोकेषु सर्वधर्माश्रयाश्च ते । यतंते सर्वभावेन परोपकरणाय ये
সকলো লোকতে তেওঁলোক ধন্য; সকলো ধৰ্মৰ আশ্ৰয়ো তেওঁলোকেই—যিসকলে সম্পূৰ্ণ মন-প্ৰাণে পৰোপকাৰৰ বাবে চেষ্টা কৰে।
Verse 43
संचयाः सर्ववस्तूनां चिरं तिष्ठति नो क्वचित् । सुचिरं तिष्ठते चैकं परोपकरणं प्रिये
সকলো বস্তুৰ সঞ্চয় ক’তো দীৰ্ঘদিন নাথাকে; কিন্তু, হে প্ৰিয়ে, পৰোপকাৰৰ বাবে কৰা সেৱা একাই বহুকাল টিকে।
Verse 44
धन्या सुलक्षणा चैषा योग्याऽनुग्रहकर्मणि । ब्रूहि देवि वरो देयः कोऽस्यैच्छाग्यै च कः प्रिये
“এই সু-লক্ষণাই ধন্য; অনুগ্ৰহৰ কৰ্মৰ বাবে যোগ্য। কোৱা, হে দেৱী—ইয়াক কোন বৰ দিব লাগে, আৰু ই কি বিচাৰে, হে প্ৰিয়ে?”
Verse 45
श्रीदेव्युवाच । सर्वसृष्टिकृतां कर्तः सर्वज्ञप्रणतार्तिहन् । सुलक्षणा शुभाचारा सखी मेस्तु शुभोद्यमा
শ্ৰী দেৱীয়ে ক’লে: হে সৰ্বসৃষ্টিৰ কৰ্তা, হে সৰ্বজ্ঞ প্ৰভু, যি শৰণাগত ভক্তৰ দুখ-দুৰ্দশা নাশ কৰা—মোৰ বাবে সু-লক্ষণীয়া, সদ্গুণৱতী, শুভাচাৰিণী সখী হওক, যি সদায় মঙ্গলকাৰ্যত নিয়োজিত থাকে।
Verse 46
यथा जया च विजया यथा चैव जयंतिका । शुभानंदा सुनंदा च कौमुदी च यथोर्मिला
যেনেকৈ জয়া আৰু বিজয়া, যেনেকৈ জয়ন্তিকা; যেনেকৈ শুভানন্দা আৰু সুনন্দা; যেনেকৈ কৌমুদী আৰু উৰ্মিলা—তেনেকৈ সিও তেনে মঙ্গলময় গুণেৰে বিভূষিতা হওক।
Verse 47
यथा चंपकमाला च यथा मलयवासिनी । कर्पूरलतिका यद्वद्गंधधारा यथा शुभा
যেনেকৈ চম্পক ফুলৰ মালাৰ দৰে মনোমোহা, যেনেকৈ মলয় পৰ্বতৰ সুগন্ধে সুবাসিত; যেনেকৈ কৰ্পূৰৰ লতিকা, আৰু যেনেকৈ শুভ সুগন্ধৰ ধাৰা—তেনেকৈ সিও হওক।
Verse 48
अशोका च विशोका च यथा मलयगंधिनी । यथा चंदननिःश्वासा यथा मृगमदोत्तमा
সিও অশোকা হওক—শোকহীন—আৰু বিশোকা হওক—শোক নাশকাৰিণী; মলয়ৰ চন্দন-সুগন্ধৰ দৰে সুবাসিতা; চন্দনৰ নিশ্বাসৰ দৰে; আৰু উত্তম মৃগমদৰ দৰে শ্ৰেষ্ঠ হওক।
Verse 49
यथा च कोकिलालापा यथा मधुरभाषिणी । गद्यपद्यनिधिर्यद्वदनुक्तज्ञा यथा च सा
যেনেকৈ কোকিলাৰ সুৰৰ দৰে মধুৰ, যেনেকৈ মিঠা ভাষিণী; যেনেকৈ গদ্য-পদ্যৰ ভঁৰাল; আৰু যেনেকৈ অনুক্ত কথাও বুজি পোৱা জ্ঞানৱতী—তেনেকৈ সিও হওক।
Verse 50
दृगंचलेंगितज्ञा च यथा कृतमनोरथा । गानचित्तहरा यद्वत्तथास्त्वेषा सुलक्षणा
তেওঁ যেন চকুৰ ইশাৰা আৰু দৃষ্টিৰ কাষৰ সংকেত বুজি পোৱা হয়; যাৰ মনোৰথ সিদ্ধ হয়; আৰু যাৰ গীতে মন হৰি লয়—এনে সু-লক্ষণীয়া কন্যা হওক।
Verse 51
अतिप्रिया भवित्री मे यद्बाल ब्रह्मचारिणी । अनेनैव शरीरेण दिव्यावयवभूषणा
এই বালিকা ব্ৰহ্মচাৰিণী মোৰ বাবে অতিশয় প্ৰিয় হওক; আৰু এই একে দেহতেই দিৱ্য অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ আৰু অলংকাৰৰে ভূষিতা হওক।
Verse 52
दिव्यांबरा दिव्यगंधा दिव्यज्ञानसमन्विता । समया मां सदैवास्तां चंचच्चामरधारिणी
তেওঁ দিৱ্য বস্ত্ৰধাৰী, দিৱ্য সুগন্ধযুক্ত, দিৱ্য জ্ঞানসমন্বিতা হওক; আৰু নিৰ্ধাৰিত সময়ত সদায় মোৰ সৈতে থাকক—চঞ্চল চামৰ ধৰি সেবাত ৰত হওক।
Verse 53
एषापि काशिराजस्य कुमार्यस्त्विह बर्करी । अत्रैव भोगान्संप्राप्य मुक्तिं प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्
এই কন্যাও—কাশীৰাজৰ কন্যা বৰ্কৰী—ইয়াতেই যথোচিত ভোগ লাভ কৰি, অনুত্তম মুক্তি লাভ কৰিব।
Verse 54
अनया त्वर्ककुंडेस्मिन्पुष्ये मासि रवेर्दिने । स्नातं त्वनुदिते सूर्ये शीतादक्षुब्धचित्तया
তেওঁ এই অৰ্ককুণ্ডত, পুষ্য মাহত, ৰবিবাৰে—সূৰ্য উদয় হোৱাৰ আগতেই স্নান কৰিলে, শীততো চিত্ত অক্ষুব্ধ ৰাখি।
Verse 55
राजपुत्री ततः पुण्यादस्त्वेषा शुभलोचना । वरदानप्रभावेण तव विश्वेश्वर प्रभो
এই পুণ্যৰ প্ৰভাৱত এই শুভ-লোচনী কন্যা ৰাজকন্যা হওক; হে বিশ্বেশ্বৰ প্ৰভু, তোমাৰ দত্ত বৰদানৰ শক্তিৰে।
Verse 57
उत्तरार्कस्य देवस्य पुष्ये मासि रवेर्दिने । कार्या सा वत्सरीयात्रा न तैः काशीफलेप्सुभिः
উত্তৰাৰ্ক দেৱতাৰ বাবে পুষ্য মাহত, ৰবিবাৰে, সেই বাৰ্ষিক যাত্ৰা কৰণীয়—যিসকলে কাশীৰ সম্পূৰ্ণ ফল কামনা কৰে।
Verse 58
मृडान्याभिहि तं सर्वं कृत्वैतद्विश्वगो विभुः । विश्वनाथो विवेशाथ प्रासादं स्वमतर्कितः
মৃডাণী (পাৰ্বতী)য়ে যি কৈছিল, সেইমতে সকলো কৰি, সৰ্বব্যাপী প্ৰভু বিশ্বনাথ তেতিয়া নিজৰ প্ৰাসাদত প্ৰৱেশ কৰিলে, মনোৰথ সিদ্ধ হ’ল।
Verse 59
स्कंद उवाच । लोलार्कस्य च माहात्म्यमुत्तरार्कस्य च द्विज । कथितं ते महाभाग सांबादित्यं निशामय
স্কন্দে ক’লে: হে দ্বিজ, হে মহাভাগ মুনি, লোলাৰ্ক আৰু উত্তৰাৰ্কৰ মাহাত্ম্য তোমাক ক’লোঁ; এতিয়া সাম্বাদিত্যৰ বৃত্তান্ত শুনা।
Verse 60
श्रुत्वैतत्पुण्यमाख्यानं शुभं लोलोत्तरार्कयोः । व्याधिभिर्नाभिभूयेत न दारिद्र्येण बाध्यते
লোলাৰ্ক আৰু উত্তৰাৰ্কৰ এই শুভ আৰু পুণ্যময় আখ্যান শুনিলে মানুহ ৰোগেৰে পৰাভূত নহয়, দাৰিদ্ৰ্যেও তাক পীড়া নকৰে।
Verse 96
बर्करीकुंडमित्याख्या त्वर्ककुंडस्य जायताम् । एतस्याः प्रतिमा पूज्या भविष्यत्यत्र मानवैः
অৰ্ক-কুণ্ড ‘বৰ্কৰী-কুণ্ড’ নামে খ্যাত হওক। ভবিষ্যতে ইয়াত মানুহে ইয়াৰ প্ৰতিমা ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব।