Adhyaya 46

Verse 1

स्कंद उवाच । गतेथ योगिनीवृंदे देवदेवो घटोद्भव । काशीप्रवृत्तिं जिज्ञासुः प्राहिणोदंशुमालिनम्

স্কন্দ ক’লে: যোগিনীবৃন্দ গুচি যোৱাৰ পাছত, দেৱদেৱ ঘটোদ্ভৱে কাশীৰ ঘটনাপ্ৰবাহ জানিব খুজি অংশুমালিনক প্ৰেৰণ কৰিলে।

Verse 2

देवदेव उवाच । सप्ताश्व त्वरितो याहि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । यत्रास्ति स दिवोदासो धर्ममूर्तिर्महीपतिः

দেৱদেৱে ক’লে: হে সপ্তাশ্ব, ত্বৰিতে শুভ বাৰাণসী নগৰলৈ যোৱা; য’ত ধৰ্মমূৰ্তি মহীপতি ৰজা দিবোদাস অৱস্থিত।

Verse 3

तस्य धर्मविरोधेन यथातत्क्षेत्रमुद्वसेत् । तथा कुरुष्व भो क्षिप्रं मावमंस्थाश्च तं नृपम्

হে সূৰ্য! ধৰ্মবিৰোধৰ ফলত যেন সেই ৰজাই সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ কাশী ত্যাগ কৰে, তেনে তুমি শীঘ্ৰ কৰাঁ; কিন্তু সেই নৃপক অৱমাননা নকৰিবা।

Verse 4

धर्ममार्ग प्रवृत्तस्य क्रियते यावमानना । सा भवेदात्मनो नूनं महदेनश्च जायते

যিজনে ধৰ্মমাৰ্গত আগবাঢ়িছে, তাক যদি অৱমাননা কৰা হয়, তেন্তে সেই অপমান নিশ্চয় অপমানকাৰীৰ বাবে মহাদোষ হয়, আৰু মহাপাপ জন্মে।

Verse 5

तवबुद्धिविकासेन च्यवते चेत्स धर्मतः । तदा सा नगरी भानो त्वयोद्वास्याऽसहैः करैः

যদি তোমাৰ বুদ্ধিৰ বিকাশে সেই ৰজা ধৰ্মবিৰোধ ত্যাগ কৰি ধৰ্মত স্থিৰ হয়, তেন্তে হে ভানো! অসহ্য কৰৰ দ্বাৰা সেই নগৰীক তুমি উচ্ছেদ নকৰিবা।

Verse 6

कामक्रोधौ लोभमोहौ मत्सराहंकृती अपि । ते तत्र न भवेतां यत्तत्कालोपि न तं जयेत्

কাম আৰু ক্ৰোধ, লোভ আৰু মোহ, মত্সৰ আৰু অহংকাৰ—সেইবোৰ তাত উদয় নহওক; যাতে কালেও তাক জয় কৰিব নোৱাৰে।

Verse 7

यावद्धर्मे स्थिराबुद्धिर्यावद्धर्मेस्थिरं मनः । तावद्विघ्नोदयः क्वास्ति विपद्यपि रवे नृषु

যিমানলৈকে বুদ্ধি ধৰ্মত স্থিৰ, যিমানলৈকে মন ধৰ্মত দৃঢ়, তিমানলৈকে হে ৰবে! বিপদতো মানুহৰ বাবে বাধা-উদয় ক’ত থাকিব?

Verse 8

सर्वेषामिह जंतूनां त्वं वेत्सि ब्रध्नचेष्टितम् । अतएव जगच्चक्षुर्व्रज त्वं कार्यसिद्धये

ইয়াত থকা সকলো জীৱৰ গতি আৰু অভিপ্ৰায় তুমি জানো, আৰু ব্ৰধ্ন (সূৰ্য)ৰ ক্ৰিয়াও তোমাৰ বিদিত। সেয়ে, হে জগত-চক্ষু! কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে তুমি আগবাঢ়া।

Verse 9

रविरादाय देवाज्ञां मूर्तिमन्यां प्रकल्प्य च । नभोध्वगामहोरात्रं काशीमभिमुखोऽभवत्

ৰৱিয়ে দেৱতাসকলৰ আজ্ঞা গ্ৰহণ কৰি, আন এক মূৰ্তি ধাৰণ কৰি, দিন-ৰাতি আকাশ-পথে গমন কৰি কাশীৰ অভিমুখী হ’ল।

Verse 10

मनसातीवलोलोऽभूत्काशीदर्शनलालसः । सहस्रचरणोप्यैच्छत्तदा खे नैकपादताम्

কাশী দর্শনৰ লালসাত তেওঁৰ মন অতিশয় চঞ্চল হ’ল; সহস্ৰ চৰণ থকা সত্ত্বেও, তেতিয়া আকাশত এক-পদ অৱস্থা কামনা কৰিলে—যাতে অধিক বেগে গমন কৰিব পাৰে।

Verse 11

हंसत्वं तस्य सूर्यस्य तदा सफलतामगात् । सदा नभोध्वनीनस्य काशीं प्रति यियासतः

তেতিয়া সূৰ্যৰ হংস-ৰূপ ধাৰণ কৰাটো সাৰ্থক হ’ল; কিয়নো তেওঁ সদায় আকাশ-পথে গমন কৰি কাশীৰ প্ৰতি যাত্ৰাৰ সংকল্পেৰে আছিল।

Verse 12

अथ काशीं समासाद्य रविरंतर्बहिश्चरन् । मनागपि न तद्भूपे धर्मध्वस्तिमवेक्षत

তাৰ পাছত কাশীত উপস্থিত হৈ ৰৱিয়ে ভিতৰে-বাহিৰে বিচৰণ কৰিলে; তথাপি সেই ৰজাৰ ৰাজ্যত ধৰ্মৰ বিনাশ তেওঁ অতি সামান্যো নেদেখিলে।

Verse 13

विभावसुर्वसन्काश्यां नानारूपेण वत्सरम् । क्वचिन्नावसरं प्राप तत्र राज्ञि सुधर्मिणि

বিভাৱসু (সূৰ্য) কাশীত পূৰ্ণ এক বছৰ নানাৰূপ ধৰি বাস কৰিলে; তথাপি ধৰ্মত দৃঢ় সেই নৃপতিৰ বিৰুদ্ধে তাত একো সুযোগো নাপালে।

Verse 14

कदाचिदतिथिर्भूतो दुर्लभं प्रार्थयन्रविः । न तस्य राज्ञो विषये दुर्लभं किंचिदैक्षत

কেতিয়াবা ৰবি (সূৰ্য) অতিথি হৈ আহি দুৰ্লভ বস্তু প্ৰাৰ্থনা কৰিলে; কিন্তু সেই ৰজাৰ ৰাজ্যত সঁচাকৈ ‘অপ্ৰাপ্য’ বুলিব পৰা একো বস্তু নেদেখিলে।

Verse 15

कदाचिद्याचको जातो बहुदोपि कदाप्यभूत् । कदाचिद्दीनतां प्राप्तः कदाचिद्गणकोप्यभूत्

কেতিয়াবা সি যাচক হ’ল, কেতিয়াবা বহুধনী হৈও অন্যৰূপে দেখা দিলে; কেতিয়াবা দীন অৱস্থালৈ নামিল, আৰু কেতিয়াবা গণক (হিসাবকাৰ)ো হ’ল—এইদৰে বাৰে বাৰে ৰূপ সলনি কৰিলে।

Verse 16

वेदबाह्यां क्रियां चापि कदाचित्प्रत्यपादयत् । कदाचित्स्थापयामास दृष्टप्रत्ययमैहिकम्

কেতিয়াবা সি বেদ-বাহ্য ক্ৰিয়াও প্ৰচাৰ কৰিলে; আৰু কেতিয়াবা কেৱল দৃষ্ট-প্ৰত্যয়, তৎক্ষণাৎ দেখা প্ৰমাণৰ ওপৰত ভৰ কৰা লৌকিক মত স্থাপন কৰিলে।

Verse 17

कदाचिज्जटिलो जातः कदाचिच्च दिगंबरः । स कदाचिज्जांगुलिको विषविद्याविशारदः

কেতিয়াবা সি জটাধাৰী তপস্বী হ’ল, কেতিয়াবা দিগম্বৰ বৈৰাগী; আৰু কেতিয়াবা জাঙ্গুলিক হৈ বিষবিদ্যাত বিশাৰদ সাপ-মন্ত্ৰবিদ ৰূপে দেখা দিলে।

Verse 18

सर्वपाषंडधर्मज्ञः कदाचिद्ब्रह्मवाद्यभूत् । ऐंद्रजालिक आसीच्च कदाचिद्भ्रामयञ्जनान्

কেতিয়াবা তেওঁ সকলো পাষণ্ড-মতৰ ধৰ্ম-সিদ্ধান্ত জানোতা হৈ উঠিছিল; কেতিয়াবা ব্ৰহ্মবাদৰ উচ্চ বক্তা ৰূপে দেখা দিছিল। আৰু কেতিয়াবা ইন্দ্ৰজালিক মায়াবী হৈ জাদুকৰী কৌশলেৰে লোকক বিভ্ৰম কৰিছিল।

Verse 19

नानाव्रतोपदेशैश्च कदाचित्स पतिव्रताः । क्षोभयामास बहुशः सदृष्टांत कथानकैः

কেতিয়াবা নানা ধৰণৰ ব্ৰত-উপদেশ দি, উদাহৰণেৰে সজোৱা কাহিনীক প্ৰলোভনৰ টোপ হিচাপে লৈ, তেওঁ বহু বাৰ পতিব্ৰতা নাৰীকো অস্থিৰ কৰি তুলিছিল।

Verse 20

कापालिक व्रतधरः कदाचिच्चाभवद्द्विजः । कदाचिदपि विज्ञानी धातुवादी कदाचन

কেতিয়াবা তেওঁ কপালিক ব্ৰত ধাৰণ কৰিছিল; কেতিয়াবা দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ হৈ উঠিছিল। কেতিয়াবা বিদ্বান ৰূপে দেখা দিছিল, আৰু কেতিয়াবা ধাতুবাদী—ধাতু পৰিবর্তনৰ কথা কোৱা—হৈ পৰিছিল।

Verse 21

क्वचिद्विप्रः क्वचिद्राजपुत्रो वैश्योंत्यजः क्वचित । ब्रह्मचारी क्वचिदभूद्गृही वनचरः क्वचित्

কেতিয়াবা তেওঁ বিপ্ৰ ব্ৰাহ্মণ, কেতিয়াবা ৰাজপুত্ৰ; কেতিয়াবা বৈশ্য, আৰু কেতিয়াবা অন্ত্যজো হৈছিল। কেতিয়াবা ব্ৰহ্মচাৰী, কেতিয়াবা গৃহস্থ, আৰু কেতিয়াবা বনচৰ ৰূপে দেখা দিছিল।

Verse 22

यतिः कदाचिदिति सरूपैरभ्रामयज्जनान् । सर्वविद्यासु कुशलः सर्वज्ञश्चाभवत्क्वचित्

এইদৰে কেতিয়াবা যতি হৈ, নানা ৰূপ ধৰি তেওঁ লোকক বিভ্ৰম কৰিছিল। কেতিয়াবা সকলো বিদ্যাত কুশলী দেখা দিছিল, আৰু কেতিয়াবা সৰ্বজ্ঞ যেনো হৈ উঠিছিল।

Verse 23

इति नानाविधै रूपैश्चरन्काश्यां ग्रहेश्वरः । न कदापि जने क्वापि च्छिद्रं प्राप कदाचन

এইদৰে গ্ৰহেশ্বৰ বহু ৰূপ ধৰি কাশীত বিচৰণ কৰি থাকিল; কিন্তু কেতিয়াও, ক’তো, কোনো লোকৰ মাজত, একো দোষো নাপালে।

Verse 24

ततो निनिंद चात्मानं चिंतार्तः कश्यपात्मजः । धिक्परप्रेष्यतां यस्यां यशो लभ्येत न क्वचित्

তেতিয়া চিন্তাতুৰ কশ্যপপুত্ৰে নিজকে নিন্দা কৰি ক’লে— “ধিক সেই পৰপ্ৰেষ্যতাৰ অৱস্থা, য’ত ক’তো যশ লাভ নহয়!”

Verse 25

मार्तंड उवाच । मंदरं यदि याम्यद्य सद्यस्तत्क्रुद्ध्यतीश्वरः । अनिष्पादितकार्यार्थे मयि सामान्यभृत्यवत्

মাৰ্তণ্ড ক’লে— “যদি মই আজি মন্দৰ পৰ্বতলৈ যাওঁ, তেন্তে কাৰ্য অসম্পূৰ্ণ থকাৰ বাবে ঈশ্বৰ তৎক্ষণাৎ মোৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হ’ব, আৰু মোক সাধাৰণ ভৃত্যৰ দৰে গণ্য কৰিব।”

Verse 26

कोपमप्युररीकृत्य यदि यायां कथंचन । कथं तिष्ठे पुरस्तस्य तर्हि वै मूढभृत्यवत्

তেওঁৰ ক্ৰোধ স্বীকাৰ কৰি যদি কোনো মতে মই যাওঁও, তেন্তে মই কেনেকৈ তেওঁৰ সন্মুখত থিয় দিম—মূৰ্খ ভৃত্যৰ দৰে?

Verse 27

अथोंकृत्यावहेलं वा यामि चेच्च कथंचन । क्रोधान्निरीक्षेत्त्र्यक्षो मां विषं पेयं तदा मया

অথবা অৱহেলাৰে কেৱল ‘হুঁ’ কৰি যদি কোনো মতে মই যাওঁ, তেন্তে ত্ৰিনেত্ৰ ঈশ্বৰে ক্ৰোধেৰে মোক চালে—সেইবেলা মোৰ বাবে বিষ পান কৰাই শ্ৰেয়।

Verse 28

हरकोपानले नूनं यदि यातः पतंगताम् । पितामहोपि मां त्रातुं तदा शक्ष्यति नस्फुटम्

যদি নিশ্চিতভাৱে মই হৰৰ ক্ৰোধৰ জ্বলন্ত অগ্নিত পতংগ হৈ পৰোঁ, তেন্তে পিতামহ ব্ৰহ্মাও মোক ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰে।

Verse 29

स्थास्याम्यत्रैव तन्नित्यं न त्यक्ष्यामि कदाचन । क्षेत्रसंन्यासविधिना वाराणस्यां कृताश्रमः

মই ইয়াতেই চিৰকাল থাকিম; কেতিয়াও এৰি নাযাম। ‘ক্ষেত্ৰ-সন্ন্যাস’ বিধিৰে মই বাৰাণসীত ব্ৰতবদ্ধ আশ্ৰম গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 30

पुरः पुरारेः कायार्थमनिवेद्येह तिष्ठतः । यत्पापं भावि मे तस्य काशीपापस्यनिष्कृतिः

ইয়াত থাকি যদি মই পুৰাৰি (শিৱ)ৰ সন্মুখতে কৰ্তব্যৰ কথা নিবেদন নকৰোঁ, তেন্তে তাৰ পৰা মোৰ যি পাপ হ’ব, সেই কাশী-পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত কাশীয়েই।

Verse 31

अन्यान्यपि च पापानि महांत्यल्पानि यानि च । क्षयंति तानि सर्वाणि काशीं प्रविशतां सताम्

আৰু আন যি পাপ আছে—ডাঙৰ হওক বা সৰু—সেই সকলো কাশীত প্ৰৱেশ কৰা সৎলোকৰ বাবে বিনাশ হয়।

Verse 32

बुद्धिपूर्वं मया चैतन्न पापं समुपार्जितम् । पुरारिणैव हि पुराऽशासि धर्मो हि रक्ष्यताम्

এই পাপ মই বুদ্ধিপূৰ্বক কৰা নাছিলোঁ। পুৰাতন কালতে পুৰাৰি (শিৱ) নিজেই উপদেশ দিছিল—‘ধৰ্ম ৰক্ষা কৰা হওক।’

Verse 33

धर्मो हि रक्षितो येन देहे सत्वरगत्वरे । त्रैलोक्यरक्षितं तेन किं कामार्थैः सुरक्षितैः

যিজনে এই ক্ষণভঙ্গুৰ, দ্ৰুতগামী দেহত থাকিও ধৰ্ম ৰক্ষা কৰে, সিজনে ত্ৰিলোককো ৰক্ষা কৰে। তেন্তে সাৱধানে ৰখা কাম-ভোগ বা অৰ্থ-সম্পদৰ তাৰ কি প্ৰয়োজন?

Verse 34

रक्षणीयो यदि भवेत्कामः कामारिणा कथम् । क्षणादनंगतां नीतो बहूनां सुखकार्यपि

যদি কাম সঁচাকৈ ৰক্ষণীয় হ’লেহেঁতেন, তেন্তে ‘কামাৰিণা’ কেনেকৈ এক ক্ষণতে কামক অনঙ্গ—দেহহীন—কৰিলে, যদিও কাম বহুজনৰ সুখৰ কাৰণ বুলি কোৱা হয়?

Verse 35

अर्थश्चेत्सर्वथारक्ष्य इति कैश्चिदुदाहृतम् । तत्कथं न हरिश्चंद्रोऽरक्षत्कुशिकनंदने

কিছুমানে কয় যে অৰ্থ-সম্পদ সকলোভাৱে ৰক্ষা কৰিব পাৰি। তেন্তে কুশিক-নন্দন (বিশ্বামিত্ৰ)ৰ সন্মুখত ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰে নিজৰ ধন কিয় ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে?

Verse 36

धर्मस्तु रक्षितः सर्वैरपिदेहव्ययेन च । शिबिप्रभृतिभूपालैर्दधीचिप्रमुखैर्द्विजैः

কিন্তু ধৰ্ম সকলোয়ে ৰক্ষা কৰিছে—দেহব্যয়ৰ মূল্য দিও—শিবি আদি ভূ-পালসকলে আৰু দধীচি আদি দ্বিজসকলে।

Verse 37

अयमेव हि वै धर्मः काशीसेवनसंभवः । रुषितादपि रुद्रान्मां रक्षिष्यति न संशयः

এইয়েই সঁচা ধৰ্ম—কাশী-সেৱাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা। ৰুদ্ৰ ক্ৰুদ্ধ হ’লেও এই ধৰ্মে মোক ৰক্ষা কৰিব; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 38

अवाप्य काशीं दुष्प्रापां को जहाति सचेतनः । रत्नं करस्थमुत्सृज्य कः काचं संजिघृक्षति

দুষ্প্ৰাপ্য কাশী লাভ কৰি কোন সচেতন জনে তাক ত্যাগ কৰিব? হাতত থকা ৰত্ন এৰি কোনে কেৱল কাঁচ তুলিবলৈ ইচ্ছা কৰে?

Verse 39

वाराणसीं समुत्सृज्य यस्त्वन्यत्र यियासति । हत्वा निधानं पादेन सोर्थमिच्छति भिक्षया

যি বাৰাণসী ত্যাগ কৰি আন ঠাইলৈ যাব খোজে, সি যেন পাৱেৰে গোপন ধনক লাথি মাৰি, তাৰ পিছত ভিক্ষাৰে অৰ্থ বিচাৰে।

Verse 40

पुत्रमित्रकलत्राणि क्षेत्राणि च धनानि च । प्रतिजन्मेह लभ्यंते काश्येका नैव लभ्यते

পুত্ৰ, মিত্ৰ, পত্নী, ক্ষেত্ৰ আৰু ধন—এইবোৰ প্ৰতি জন্মতে পুনৰ লাভ হয়; কিন্তু কাশী একাই তেনেকৈ সহজে লাভ নহয়।

Verse 41

येन लब्धा पुरी काशी त्रैलोक्योद्धरणक्षमा । त्रैलोक्यैश्वर्यदुष्प्रापं तेन लब्धं महासुखम्

যিয়ে কাশী পুৰী লাভ কৰিলে—যি ত্ৰিলোক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম—সিয়ে মহাসুখ লাভ কৰিলে, যি ত্ৰিলোকৰ ঐশ্বৰ্যতকৈও দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 42

कुपितोपि हि मे रुद्रस्तेजोहानिं विधास्यति । काश्यां च लप्स्ये तत्तेजो यद्वै स्वात्मावबोधजम्

ৰুদ্ৰ মোৰ ওপৰত কুপিত হলেও মোৰ বাহ্য তেজ হ্ৰাস কৰিব পাৰে; তথাপি কাশীত মই সেই সত্য তেজ লাভ কৰিম, যি আত্মবোধৰ পৰা জন্মে।

Verse 43

इतराणीह तेजांसि भासंते तावदेव हि । खद्योताभानि यावन्नो जृंभते काशिजं महः

ইয়াত আন আন সকলো জ্যোতি তেতিয়ালৈকে মাথোঁ দীপ্ত হয়; যেতিয়ালৈকে কাশী-জাত মহাতেজ উন্মীলিত নহয়, তেতিয়ালৈকে সিহঁত খদ্যোত (জোনাকি)ৰ পোহৰৰ দৰে বুলিয়েই দেখা যায়।

Verse 44

इति काशीप्रभावज्ञो जगच्चक्षुस्तमोनुदः । कृत्वा द्वादशधात्मानं काशीपुर्यां व्यवस्थितः

এইদৰে কাশীৰ প্ৰভাৱ-জ্ঞাতা, জগতৰ চকু আৰু অন্ধকাৰ-নাশক সূৰ্যই নিজকে দ্বাদশ ৰূপত বিভাজিত কৰি কাশীপুৰীত স্থিতি গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 45

लोलार्क उत्तरार्कश्च सांबादित्यस्तथैव च । चतुर्थो द्रुपदादित्यो मयूखादित्य एव च

সিহঁত হ’ল— লোলাৰ্ক, উত্তৰাৰ্ক আৰু সাম্বাদিত্য; চতুৰ্থ দ্ৰুপদাদিত্য, আৰু ময়ূখাদিত্যো আছে।

Verse 46

खखोल्कश्चारुणादित्यो वृद्धकेशवसंज्ञकौ । दशमो विमलादित्यो गंगादित्यस्तथैव च

খখোল্ক আৰু অৰুণাদিত্য, আৰু যিজন বৃদ্ধকেশৱ নামে পৰিচিত; দশম বিমলাদিত্য, আৰু তদ্ৰূপ গঙ্গাদিত্যো।

Verse 47

द्वादशश्च यमादित्यः काशिपुर्यां घटोद्भव । तमोऽधिकेभ्यो दुष्टेभ्यः क्षेत्रं रक्षंत्यमी सदा

আৰু দ্বাদশ হ’ল যমাদিত্য। হে ঘটোদ্ভৱ! ইহঁতে সদায় কাশীপুৰীৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰক অন্ধকাৰ-আবিষ্ট দুষ্ট সত্তাসকলৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।

Verse 48

तस्यार्कस्य मनोलोलं यदासीत्काशिदर्शने । अतो लोलार्क इत्याख्या काश्यां जाता विवस्वतः

কাশী দর্শনত সেই সূৰ্যৰ মন যেতিয়া উচ্ছ্বসিত আৰু চঞ্চল হ’ল, তেতিয়াৰ পৰাই কাশীত বিবস্বান ‘লোলাৰ্ক’ নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 49

लोलार्कस्त्वसिसंभेदे दक्षिणस्यां दिशिस्थितः । योगक्षेमं सदा कुर्यात्काशीवासि जनस्य च

লোলাৰ্ক অশিসম্ভেদত, দক্ষিণ দিশাত অৱস্থিত; কাশীবাসী জনসকলৰ যোগ-ক্ষেম—কল্যাণ আৰু নিৰাপত্তা—সদায় নিশ্চিত কৰে।

Verse 50

मार्गशीर्षस्य सप्तम्यां षष्ठ्यां वा रविवासरे । विधाय वार्षिकीं यात्रां नरः पापै प्रमुच्यते

মাৰ্গশীৰ্ষ মাহৰ সপ্তমী বা ষষ্ঠী তিথিত, যেতিয়া ৰবিবাৰ হয়, বাৰ্ষিক যাত্ৰা সম্পন্ন কৰিলে মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 51

कृतानि यानि पापानि नरैः संवत्सरावधि । नश्यंति क्षणतस्तानि षष्ठ्यर्के लोलदर्शनात्

মানুহে বছৰৰ ভিতৰত যিমান পাপ কৰিছে, ষষ্ঠী-অৰ্কৰ দিন লোলাৰ্কৰ দর্শন কৰিলে সেয়া ক্ষণতে নাশ হয়।

Verse 52

नरः स्नात्वासिसंभेदे संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं विधाय विधिना पित्रानृण्यमवाप्नुयात्

অশিসম্ভেদত স্নান কৰি পিতৃদেৱতাসকলক সন্তুষ্ট কৰি, বিধি অনুসাৰে শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰা মানুহে পিতৃঋণৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 53

लोलार्कसंगमे स्नात्वा दानं होमं सुरार्चनम् । यत्किंचित्क्रियते कर्म तदानंत्याय कल्पते

লোলাৰ্ক-সঙ্গমত পবিত্ৰ স্নান কৰি যি কোনো কৰ্ম কৰা হয়—দান, হোম বা দেৱ-অৰ্চনা—সেই কৰ্ম অনন্ত, অক্ষয় পুণ্যৰ কাৰণ হয়।

Verse 54

सूर्योपरागे लोलार्के स्नानदानादिकाः क्रियाः । कुरुक्षेत्राद्दशगुणा भवंतीह न संशयः

সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়ত লোলাৰ্কত স্নান-দান আদি ক্ৰিয়া কুৰুক্ষেত্ৰতকৈ দহগুণ পুণ্য ফল দিয়ে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 55

लोलार्के रथसप्तम्यां स्नात्वा गंगासिसंगमे । सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुक्तो भवति तत्क्षणात्

ৰথ-সপ্তমীত গঙ্গা–অসি সঙ্গমত লোলাৰ্কত স্নান কৰিলে, সাত জন্মত সঞ্চিত পাপৰ পৰা মানুহ তৎক্ষণাৎ মুক্ত হয়।

Verse 56

प्रत्यर्कवारं लोलार्कं यः पश्यति शुचिव्रतः । न तस्य दुःखं लोकेस्मिन्कदाचित्संभविष्यति

যি শুচিব্ৰত পালন কৰি প্ৰতি ৰবিবাৰে লোলাৰ্কৰ দৰ্শন কৰে, তাৰ এই লোকত কেতিয়াও দুখ উদ্ভৱ নহয়।

Verse 57

न तस्य दुःखं नो पामा न दद्रुर्न विचर्चिका । लोलार्कमर्के यः पश्येत्तत्पादोदकसेवकः

যি ৰবিবাৰে লোলাৰ্কৰ দৰ্শন কৰে আৰু তেওঁৰ পদোদক (চৰণ-জল) সেৱন কৰে, তাৰ দুখ নাথাকে; ন পামা, ন দাদ, ন চামৰাৰ ফোঁহা-উঠা ৰোগ।

Verse 58

वाराणस्यामुषित्वापि यो लोलार्कं न सेवते । सेवंते तं नरं नूनं क्लेशाः क्षुद्व्याधिसंभवाः

যি বাৰাণসীত বাস কৰিও লোলাৰ্ক দেৱৰ সেৱা-আৰাধনা নকৰে, সেই মানুহক নিশ্চয় ক্ষুধা আৰু ব্যাধিৰ পৰা জন্মা ক্লেশে অনুসৰণ কৰে।

Verse 59

सर्वेषां काशितीर्थानां लोलार्कः प्रथमं शिरः । ततोंऽगान्यन्यतीर्थानि तज्जलप्लावितानिहि

কাশীৰ সকলো তীৰ্থৰ মাজত লোলাৰ্কেই সৰ্বপ্ৰথম—‘শিৰ’ স্বৰূপ; আন তীৰ্থসমূহ যেন অংগ, কিয়নো সিহঁত তাৰ জলপ্ৰবাহে পবিত্ৰ হয়।

Verse 60

तीर्थांतराणि सर्वाणि भूमीवलयगान्यपि । असिसंभेदतीर्थस्य कलां नार्हंति षोडशीम्

অন্য সকলো তীৰ্থ—পৃথিৱীৰ সমগ্ৰ বৃত্ত জুৰি বিস্তৃত হলেও—অসি-সম্ভেদ তীৰ্থৰ মহিমাৰ ষোড়শাংশৰো সমান নহয়।

Verse 61

सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानाद्यल्लभ्यते फलम् । तत्फलं सम्यगाप्येत नरैर्गंगासिसंगमे

সকলো তীৰ্থত স্নান আদি কৰ্মে যি ফল লাভ হয়, সেই একেই ফল মানুহে গঙ্গা-অসি সঙ্গমত সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।

Verse 62

नार्थवादोयमुदितः स्तुतिवादो न वै मुने । सत्यं यथार्थवादोयं श्रद्धेयः सद्भिरादरात्

হে মুনি, এই কথা কেৱল অতিশয়োক্তি নহয়, নতুবা স্তুতিবাদো নহয়; ই সত্য, যথাৰ্থ বচন—সজ্জনে আদৰেৰে বিশ্বাস কৰিব লাগে।

Verse 63

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गतरंगिणी । मिथ्या तत्रानुमन्यंते तार्किकाश्चानुसूयकाः

য’ত স্বয়ং বিশ্বেশ্বৰ বিৰাজমান আৰু য’ত স্বৰ্গীয় গংগা প্ৰবাহিত হয়, তাত ঈৰ্ষাপৰায়ণ তৰ্কবিদসকলে এই সকলোবোৰক মিছা বুলি গণ্য কৰে।

Verse 64

उदाहरंति ये मूढाः कुतर्कबलदर्पिताः । काश्यां सर्वेर्थवादोयं ते विट्कीटा युगेयुगे

যিসকল মূৰ্খই কু-তৰ্কৰ বলত অহংকাৰী হৈ কাশীত এই সকলোবোৰ অৰ্থবাদ বা অতিৰঞ্জন বুলি কয়, তেওঁলোক যুগে যুগে বিষ্ঠাৰ কীট হৈ থাকে।

Verse 65

कस्यचित्काशितीर्थस्य महिम्नो महतस्तुलाम् । नाधिरोहेन्मुने नूनमपि त्रैलोक्यमंडपः

হে মুনি, নিশ্চিতভাৱে ত্ৰিলোকৰ সমস্ত মণ্ডপেও কাশীৰ এটা মাত্ৰ তীৰ্থৰ মহিমাৰ তুলাচনীত সমান হ’ব নোৱাৰে।

Verse 66

नास्तिका वेदबाह्याश्च शिश्नोदरपरायणाः । अंत्यजाताश्च ये तेषां पुरः काशी न वर्ण्यताम्

নাস্তিক, বেদৰ বাহিৰৰ লোক, কেৱল কাম আৰু উদৰ পূৰণত ৰত, আৰু অন্ত্যজ বা নীচ মনৰ লোকৰ আগত কাশীৰ বৰ্ণনা কৰা উচিত নহয়।

Verse 67

लोलार्ककरनिष्टप्ता असिधार विखंडिताः । काश्यां दक्षिणदिग्भागे न विशेयुर्महामलाः

লোলাৰ্কৰ ৰশ্মিৰ দ্বাৰা দগ্ধ আৰু তৰোৱালৰ ধাৰৰ দ্বাৰা খণ্ড-বিখণ্ড হোৱা, অত্যন্ত অপৱিত্ৰ লোকসকলে কাশীৰ দক্ষিণ দিশত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰে।

Verse 68

महिमानमिमं श्रुत्वा लोलार्कस्य नरोत्तमः । न दुःखी जायते क्वापि संसारे दुःखसागरे

লোলাৰ্কৰ এই মহিমা শুনি নৰোত্তম জনে দুখ-সাগৰ সদৃশ এই সংসাৰত ক’তো দুখীয়া হৈ জন্ম নলয়।