Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27
मुने प्रलयकालेपि न तत्क्षेत्रं कदाचन । विमुक्तं हि शिवाभ्यां यदविमुक्तं ततो विदुः
mune pralayakālepi na tatkṣetraṃ kadācana | vimuktaṃ hi śivābhyāṃ yadavimuktaṃ tato viduḥ
হে মুনি! প্ৰলয়কালতো সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ কেতিয়াও পৰিত্যক্ত নহয়; কিয়নো শিৱ আৰু শিৱাই যাক কেতিয়াও ত্যাগ নকৰে, সেয়ে জ্ঞানীসকলে তাক ‘অবিমুক্ত’—কেতিয়াও নাছাড়া—বুলি জানে।
Skanda
Tirtha: Avimukta (Kāśī)
Type: kshetra
Listener: Agastya (‘muni’, ‘kumbhaja’ in adjacent verses)
Scene: Cosmic dissolution imagery—worlds dissolving into waters and fire—yet a luminous Kāśī-kṣetra remains untouched, with Śiva and Śivā steadfastly present, signifying ‘Avimukta’.
FAQs
True refuge is the Lord’s unforsaken realm; Avimukta symbolizes unwavering divine presence and liberation.
Avimukta-kṣetra in Kāśī (Vārāṇasī), famed as indestructible even at pralaya.
None; it asserts the eternal status of the kṣetra, strengthening the merit of residing or dying there.