Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63
Devanagari script
अथवा मद्विधानां हि केयं चिंता महात्मनाम् । स्वस्त्यस्तु तुभ्यमित्युक्त्वा ययौ स व्योमवर्त्मनि
Transliteration
athavā madvidhānāṃ hi keyaṃ ciṃtā mahātmanām | svastyastu tubhyamityuktvā yayau sa vyomavartmani
Translation
অথবা মোৰ দৰে মহাত্মাৰ এই চিন্তা কিয়? “তোমাৰ মঙ্গল হওক,” বুলি কৈ সি আকাশ-পথে গমন কৰিলে।
Word by Word
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
मद्विधानाम्of those like me
मद्विधानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्-विधान (प्रातिपदिक; मत् + विधान)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘मद्विधान’ = मादृश (like me)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
काwhat
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चिन्ताworry / concern
चिन्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महात्मनाम्of great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
स्वस्तिwell-being / hail
स्वस्ति:
Sambandha (Benediction)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; आशीर्वादार्थक (benedictive particle)
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः; ‘having said’
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
व्योमवर्त्मनिon the path of the sky
व्योमवर्त्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योम-वर्त्मन् (प्रातिपदिक; व्योमन् + वर्त्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
Speaker
Narrator (describing the Muni’s action)
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣi-assembly (frame implied)
Visual Art Cues
Scene: The sage concludes with an auspicious blessing and ascends/vanishes along a luminous aerial path, leaving the mountain behind.
Characters & Entities
M
MuniV
VindhyaFAQs
A great soul offers blessing and remains unattached, not entangled in disputes born of pride.
None directly; the verse functions within the broader Kāśī-māhātmya setting.
None; it records a benediction (“svasti”) and departure.