Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7
Devanagari script
व्यास उवाच । स्कंदस्य वचनं श्रुत्वा आसनादुत्थितो हरः । वृषभं न समारूढो गंतुकामोऽभवत्तदा
Transliteration
vyāsa uvāca | skaṃdasya vacanaṃ śrutvā āsanādutthito haraḥ | vṛṣabhaṃ na samārūḍho gaṃtukāmo'bhavattadā
Translation
ব্যাসে ক’লে: স্কন্দৰ বাক্য শুনি হৰ আসনৰ পৰা উঠিল। বৃষভত ন উঠিয়েই, তেতিয়া তেওঁ গমন কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ হ’ল।
Word by Word
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्कन्दस्यof Skanda
स्कन्दस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
आसनात्from the seat
आसनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
उत्थितःrisen/stood up
उत्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वृषभम्the bull (Nandin)
वृषभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
समारूढःmounted
समारूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गन्तुकामःwishing to go
गन्तुकामः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगन्तु (गम्-धातोः तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गन्तुं कामः यस्य (desirous to go)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker
Vyāsa
Visual Art Cues
Scene: Vyāsa narrates: Śiva rises from His seat upon hearing Skanda; He does not mount Nandin but prepares to depart immediately, conveying urgency and divine resolve.
Characters & Entities
V
VyāsaS
SkandaH
Hara (Śiva)V
Vṛṣabha (Nandin)FAQs
The Lord responds immediately to the needs of the cosmos; divine readiness is portrayed through swift action.
No specific tīrtha is named; the verse is part of the Dharmāraṇya narrative describing events in Śiva’s courtly setting.
None.