Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । नीलकंठ महादेव दुःखनाशाभयप्रद । शृणु त्वं दुःखमस्माकं भवतो यद्वदाम्यहम्

Transliteration

brahmovāca | nīlakaṃṭha mahādeva duḥkhanāśābhayaprada | śṛṇu tvaṃ duḥkhamasmākaṃ bhavato yadvadāmyaham

Translation

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে নীলকণ্ঠ, হে মহাদেৱ—দুখ নাশক আৰু অভয়দাতা—এতিয়া আমাৰ দুখ শুনা, যি মই তোমাক ক’ম।”

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नीलकण्ठ: O blue-throated one
• नीलकण्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नील (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (नीलः कण्ठः यस्य); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• दुःखनाशाभयप्रद: O giver of fearlessness and destroyer of sorrow
• दुःखनाशाभयप्रद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक) + अभय (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष (दुःखस्य नाशः, अभयस्य प्रदः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• शृणु: hear/listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी, बहुवचन

• भवतः: of you (sir)
• भवतः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: भवत्-शब्द; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• यत्: which/that (what)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धवाचक सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वदामि: I say
• वदामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

Speaker

Brahmā

Visual Art Cues

Scene: Brahmā addresses Nīlakaṇṭha with folded hands; Shiva’s throat bears the blue mark; the devas stand behind Brahmā, seeking refuge.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva
• Nīlakaṇṭha
• Mahādeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Taking refuge in the Lord as the remover of grief and granter of fearlessness is a core Purāṇic dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is named in this verse; it functions as a reverent address within Dharmāraṇya’s sacred narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse models śaraṇāgati (seeking refuge) through praise and truthful speech.