Adhyaya 27

Verse 1

सूत उवाच । तत्र तस्य समीपस्थं मार्कंडेनोपलक्षितम् । तीर्थं गोवत्ससंज्ञं तु सर्वत्र भुवि संश्रुतम्

সূত ক’লে: সেই স্থানৰ ওচৰত মাৰ্কণ্ডেয়ৰ দ্বাৰা চিহ্নিত এক তীৰ্থ আছে, যাক ‘গোৱৎস-তীৰ্থ’ বুলি কোৱা হয়; সেয়া সমগ্ৰ পৃথিৱীত খ্যাত।

Verse 2

तत्रावतीर्य गोवत्सस्वरूपेणांबिकापतिः । स्वयंभूलिंगरूपेण संस्थितो जगतां पतिः

তাত অম্বিকাৰ পতি গোৱৎসৰ ৰূপে অৱতীৰ্ণ হ’ল, আৰু জগতৰ পতি স্বয়ম্ভূ লিঙ্গৰ ৰূপে তাতেই প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

Verse 3

आसीद्बलाहकोनाम रुद्रभक्तो महाबलः । आखेटकसमायुक्तो नृपः परपुरंजयः

তাত বলাহক নামৰ এজন ৰজা আছিল—ৰুদ্ৰভক্ত আৰু মহাবলী—যি শিকাৰত নিয়োজিত থাকি শত্রুৰ নগৰ জয় কৰা বিজয়ী আছিল।

Verse 4

मृगयूथे स्थितं दृष्ट्वा गोवत्सं तत्पदातिना । उक्तो राजा मया दृष्टं कौतुकं नृपसत्तम

হৰিণৰ জাকৰ মাজত থিয় হৈ থকা গোৱাছা দেখি সেই পদাতিকজনে ৰজাক ক’লে— “হে নৃপসত্তম, মই এক আশ্চৰ্য কৌতুক দেখিলোঁ।”

Verse 5

गोवत्सो मृगयूथस्य दृष्टो मध्यस्थितो मया । तेषामेवानुरक्तोऽसौ जनन्या रहितस्तथा

“মই হৰিণৰ জাকৰ একেবাৰে মাজত গোৱাছা থিয় থকা দেখিলোঁ। সি কেৱল সিহঁতৰ প্ৰতিয়েই আসক্ত, আৰু তেনেদৰে মাতৃবিহীনো।”

Verse 6

द्रष्टुं तु कौतुकं राजा तं पदातिं पुरः स्थितम् । उवाच दर्शयस्वेति गोवत्सं च समाविशत्

কৌতুক দেখিবলৈ ইচ্ছা কৰি ৰজাই সন্মুখত থিয় পদাতিকজনক ক’লে— “দেখুৱাই দে,” আৰু গোৱাছাটোৰ দিশে আগবাঢ়িল।

Verse 7

गत्वाटवीं तदा राज्ञो दर्शितः स पदातिना । पदातिभिर्मृगानीकं दुद्राव त्रासितं यदा

যেতিয়া তেওঁলোকে অৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰিলে, পদাতিকজনে ৰজাক সেয়া দেখুৱালে। পদাতিকসকল ওচৰ চাপোঁতেই ভয়ত কঁপা হৰিণৰ জাক দৌৰি পলাই গ’ল।

Verse 8

पीलुगुल्मं प्रति गतं गोवत्सः प्रस्थितस्तदा । राजा तद्धरणाकांक्षो प्राविशद्गुल्ममादरात्

তেতিয়া গোৱাছাটি পীলু গছৰ ঝোপৰ ফালে আগবাঢ়িল। তাক ধৰি ল’বলৈ ইচ্ছুক ৰজাই আগ্ৰহেৰে সন্মানেৰে সেই ঝোপত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 9

तत्र स्थितं स गोवत्समपश्यन्नृपतिः स्वयम् । यावद्गृह्णाति तं तावल्लिंगं जातं समुज्वलम्

তাত অৱস্থিতে থকা গোৱৎসটোক ৰজাই নিজে দেখিলে। যেতিয়াই তেওঁ তাক ধৰি ল’বলৈ আগবাঢ়িল, তেতিয়াই দীপ্তিময় শিৱ-লিঙ্গ হঠাতে প্ৰকাশ পাই উজ্জ্বল হৈ উঠিল।

Verse 10

तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा किमेतदित्यचिंतयत् । यावच्चिंतयते ह्येवं देहं त्यक्त्वा दिवं गतः

সেয়া দেখি ৰজা বিস্মিত হৈ ভাবিলে, “এইটো কি?” এইদৰে চিন্তা কৰি থাকোঁতেই তেওঁ দেহ ত্যাগ কৰি স্বৰ্গলৈ গ’ল।

Verse 11

अत्रांतरे गगनतले समंततः श्रूयते सुरजयकारगर्जितम् । पपात पुष्पवृष्टिरंबराद्राजा गतः शिवभुवनं च तत्क्षणात्

ইতিমধ্যে আকাশমণ্ডলত চাৰিওফালে দেৱতাসকলৰ জয়ধ্বনি গর্জি উঠিল। আকাশৰ পৰা ফুলৰ বৰষুণ পৰিল, আৰু সেই ক্ষণতে ৰজা শিৱৰ ধামলৈ গ’ল।

Verse 12

तावत्पश्यति तन्नाभ्यं गोवत्सं बालकं स्थितम् । नूनमेष महादेवो वत्सरूपी महेश्वरः

তাৰ পাছত তেওঁ সেই ঠাইতেই এটা গোৱৎস—এটা শিশুৰ দৰে—থিয় হৈ থকা দেখিলে। নিশ্চয় এইজন মহাদেৱেই, গোৱৎসৰূপে প্ৰকাশিত মহেশ্বৰ।

Verse 13

तमानेतुं समुद्युक्तो राजा तमुज्जहार च । तदा तद्देव लिंगं तु नोत्तिष्ठति कथंचन । तदा देवाः सहानेन प्रार्थयामासुरीश्वरम्

তাক আনিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ হৈ ৰজাই তাক তুলি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। কিন্তু সেই দিৱ্য লিঙ্গ কোনো মতে উঠিলেই নাছিল। তেতিয়া দেৱতাসকলে তেওঁৰ সৈতে একেলগে ঈশ্বৰক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 14

देवा ऊचुः । भगवन्सर्वदेवेश स्थातव्यं भवता विभो । शुक्लेन लिंगरूपेण सर्वलोकहितैषिणा

দেৱতাসকলে ক’লে: “হে ভগৱান, সৰ্বদেৱেশ্বৰ, হে বিভো! সৰ্বলোকৰ হিত কামনা কৰি শুদ্ধ শ্বেত লিঙ্গ-ৰূপে ইয়াতেই স্থিত হওক।”

Verse 15

श्रीमहादेव उवाच । स्थास्याम्यहं सदैवात्र लिंगरूपेण देवताः । यस्माद्भाद्रपदे मासि कृष्णपक्षे कुहू दिने

শ্ৰী মহাদেৱ ক’লে: “হে দেৱতাসকল, মই নিশ্চয়েই ইয়াত সদায় লিঙ্গ-ৰূপে স্থিত থাকিম—কাৰণ ভাদ্ৰপদ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষত কুহূ তিথিৰ দিনা…”

Verse 16

तथा तद्दिवसे तत्र स्नानं कृत्वा विधानतः । लिंगं ये पूजयिष्यंति न तेषां विद्यते भयम्

সেই দিনা, যিসকলে তাত বিধি অনুসাৰে স্নান কৰি লিঙ্গ পূজা কৰিব, তেওঁলোকৰ কোনো ভয় নাথাকিব।

Verse 17

ऋते च पिंडदानेन पूर्वजाः शाश्वतीः समाः । रौरवे नरके घोरे कुंभीपाके च ये गताः

আৰু পিণ্ডদান নকৰিলে, পূৰ্বজসকল অনন্ত বছৰৰ বাবে থাকিব পাৰে—যিসকলে ৰৌৰৱ আদি ভয়ংকৰ নৰক আৰু কুম্ভীপাকত পতিত হৈছে।

Verse 18

अनेकनरकस्थाश्च तिर्यग्योनिगताश्च ये । सकृत्पिंडप्रदानेन स्यात्ते षामक्षया गतिः

যিসকলে বহু নৰকত থাকে আৰু যিসকলে তিৰ্যক যোনিত (পশুজন্মত) পতিত, একবাৰ পিণ্ড প্ৰদানে তেওঁলোকৰ অক্ষয় গতি লাভ হয়।

Verse 19

ततो बलाहको राजा सर्वदेवसमन्वितः । स्थापयामास तल्लिंगं सर्वदेवसमीपतः

তেতিয়া ৰজা বলাহক সকলো দেৱতাৰে সৈতে সমন্বিত হৈ, সকলো দেৱগণৰ সন্মুখত আৰু সান্নিধ্যতে সেই পবিত্ৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে।

Verse 20

चकार बहुदानानि लोकानां हितकाम्यया । यावदर्चयते ह्येवं रुद्रोऽपि स्वयमागतः

লোকসকলৰ মঙ্গল কামনাৰে তেওঁ বহু দান-ধৰ্ম কৰিলে। এইদৰে পূজা চলি থাকোঁতেই ৰুদ্ৰ স্বয়ং দেহধাৰী হৈ তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 21

रुद्र उवाच । अस्यां रात्रौ तु मनुजाः श्रद्धाभक्तिसमन्विताः । येर्चयिष्यंति देवेशं तेषां पुण्यमनंतकम्

ৰুদ্ৰ ক’লে: “এই ৰাতিত যিসকল মনুষ্য শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ দেৱেশ্বৰক অৰ্চনা কৰিব, তেওঁলোকৰ পুণ্য অনন্ত হ’ব।”

Verse 22

जागरं ये करिष्यंति गीतशास्त्रपुरःसरम् । उद्धरिष्यंति ते मर्त्याः कुलमेकोत्तरं शतम्

যিসকল মর্ত্য গীত-সংকীৰ্তন আৰু শাস্ত্ৰ-পাঠক আগত ৰাখি জাগৰণ কৰিব, তেওঁলোকে নিজৰ কুলৰ একশ এক পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰিব।

Verse 23

तावद्गर्ज्जंति तीर्थानि नैमिषं पुष्करं गया । प्रयागं च प्रभासं च द्वारका मथुराऽर्बुदः

সেই সময় তীৰ্থস্থানসমূহ গর্জি উঠিল—নৈমিষ, পুষ্কৰ, গয়া, প্ৰয়াগ, প্ৰভাস; লগতে দ্বাৰকা, মথুৰা আৰু অৰ্বুদ।

Verse 24

यावन्न दृश्यते लिंगं गोवत्सं परमाद्भुतम् । यदा हि कुरुते भावं गोवत्सगमनं प्रति

যেতিয়ালৈকে পৰম আশ্চৰ্য ‘গোৱৎস’ নামৰ লিঙ্গ দৰ্শন নহ’ল, তেতিয়ালৈকে সেয়া প্ৰকাশ নাছিল; কিন্তু যেতিয়া মন গোৱৎসলৈ গমন-ইচ্ছাত ভাৱিত হ’ল, তেতিয়াই তাৰ প্ৰকাশ সন্নিকট হ’ল।

Verse 25

स्ववंशजास्तदा सर्वे नृत्यंति हर्षिता ध्रुवम्

তেতিয়া নিজৰ বংশৰ সকলো লোক নিশ্চয় আনন্দে উল্লসিত হৈ নৃত্য কৰে।

Verse 26

सूत उवाच । यच्चान्यदद्भुतं तत्र वृत्तांतं शृणु त द्विजा । येन वै श्रुतमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

সূত ক’লে: হে দ্বিজ ঋষিসকল, তাত সংঘটিত আন এক আশ্চৰ্য বৃত্তান্ত শুনা; যাৰ কেৱল শ্ৰৱণমাত্ৰেই সকলো পাপৰ ক্ষয় হয়।

Verse 27

यदा वै स्थापितं लिंगं सर्वदेवैः पुरातनम् । विष्णोः प्रतिष्ठानगुणात्सर्वेषां च दिवौक साम्

যেতিয়া সকলো দেৱতাই সেই প্ৰাচীন লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে—বিষ্ণুৰ প্ৰতিষ্ঠা-শক্তিৰ গুণে—তেতিয়া সেয়া স্বৰ্গবাসী সকলো দিৱৌকসৰ বাবেও মঙ্গলদায়ক ফলৰ উৎস হ’ল।

Verse 28

अणुमात्रप्रमाणेन प्रत्यहं समवर्द्धत । ततस्ते मनुजा देवा भीतास्तं शरणं ययुः

সেয়া প্ৰতিদিন অণুমাত্ৰ পৰিমাণে বৃদ্ধি পাই থাকিল। তেতিয়া মানুহ আৰু দেৱতা উভয়ে ভীত হৈ তেওঁৰ শৰণলৈ গ’ল।

Verse 29

देवा ऊचुः । वृद्धिं संहर देवेश लोका नां स्वस्ति तद्भवेत् । एवमुक्ते ततो लिंगाद्वागुवाचाशरीरिणी

দেৱতাসকলে ক’লে: “হে দেৱেশ্বৰ, এই বৃদ্ধি-ফুলনি সংহাৰ কৰা, যাতে লোকসমূহৰ মঙ্গল হয়।” এইদৰে কোৱা মাত্ৰে লিঙ্গৰ পৰা অশৰীৰী বাণী ওলাই আহিল।

Verse 30

शिववाण्युवाच । हे लोका मा भयं वोऽस्तु उपायः श्रूयतामयम् । कश्चिच्चंडालमानीय मत्पुरः स्थाप्यतां धुवम्

শিৱৰ বাণী ক’লে: “হে লোকসকল, তোমালোকৰ ভয় নাথাকক। এই উপায় শুনা: এজন চণ্ডাল আনিয়া মোৰ আগত দৃঢ়কৈ স্থাপন কৰা।”

Verse 31

चंडालांश्च समानीय दधुर्देवस्य ते पुरः । तथापि तस्य वृद्धिस्तु नैव निर्वर्तते पुनः

চণ্ডালসকলক আনিয়া তেওঁলোকে দেৱতাৰ আগত স্থাপন কৰিলে; তথাপিও সেই বৃদ্ধি-ফুলনি পুনৰ কেতিয়াও নথামিল।

Verse 32

वागुवाच । कर्म्मणा यस्तु चंडालः सोऽग्रे मे स्थाप्यतां जनाः । तच्छ्रुत्वा महदाश्चर्यं मतिं चकुर्विलोचने

বাণীয়ে ক’লে: “হে লোকসকল, যিজন কৰ্মৰ দ্বাৰা চণ্ডাল, তাক মোৰ আগত স্থাপন কৰা।” এই কথা শুনি তেওঁলোকে মহা আশ্চৰ্য মানিলে আৰু বিচক্ষণ বুদ্ধিৰে অনুসন্ধান কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 33

मार्गमाणास्तदा ते तु ग्रामाणि च पुराणि च । कञ्चित्कर्मरतं पापं ददृशुर्ब्राह्मणब्रुवम्

তেতিয়াই তেওঁলোকে গাঁও আৰু নগৰসমূহত বিচাৰি ফুৰিলে; আৰু এজন পাপী, কুকৰ্মত নিমগ্ন, কেৱল নিজকে ‘ব্ৰাহ্মণ’ বুলি কোৱা এজনক দেখিলে।

Verse 34

वृषभान्भारसंयुक्तान्मध्याह्नेवाहयत्तु सः । क्षुत्तृट्श्रमपरीतांश्च दुर्बलान्क्रूरमानसः

নিৰ্দয়চিত্ত সি মধ্যাহ্নতো বোজা-বহা ষাঁড়বোৰকো হাঁকিলে; ক্ষুধা, তৃষ্ণা আৰু ক্লান্তিত পৰাভূত দুর্বল প্ৰাণীসকল।

Verse 35

अस्नात्वापि पर्युषितं भक्षयंतीह वै द्विजाः । तं समादाय देवेशं जग्मुर्यत्र जगद्गुरुः

স্নান নকৰিয়েই সি পুৰণি আহাৰ ভক্ষণ কৰিছিল; তেতিয়া দ্বিজসকলে তাক ধৰি দেৱেশ্বৰলৈ—য’ত জগতগুৰু উপস্থিত আছিল—লৈ গ’ল।

Verse 36

देवालयाग्रभूमौ तं स्थापयासुरादृताः । भस्मी बभूव सहसा गोवत्साग्रे निरूपितः

আদৰেৰে তেওঁলোকে তাক দেৱালয়ৰ আগভূমিত স্থাপন কৰিলে; গোৱৎসৰ সন্মুখত থোৱা যেন, সি হঠাতে ভস্ম হৈ গ’ল।

Verse 37

चंडालस्थल इत्येष प्रसिद्धोसौऽभवत्क्षितौ । तत्र स्थितैर्न चाद्यापि प्रासादो दश्यते हि सः

এই স্থান পৃথিৱীত ‘চণ্ডালস্থল’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল; আৰু তাত থকা লোকসকলৰ বাবে আজিও তাত প্ৰাসাদ-সদৃশ মন্দিৰ দেখা নাযায়।

Verse 38

तदाप्रभृति तल्लिंगं साम्यभावमुपागतम् । धौतपाप्मा गतस्तीर्थं द्विजो लिंगनिरीक्षिणात्

সেই সময়ৰ পৰা সেই লিঙ্গ সমতা আৰু শান্তিৰ অৱস্থালৈ উপনীত হ’ল; আৰু দ্বিজে পাপ ধুই, কেৱল লিঙ্গ-দৰ্শনে তীৰ্থপ্ৰাপ্তি কৰে।

Verse 39

प्रत्यहं पूजयामास गोवत्सं गत किल्बिषः । विशेषात्कृष्णपक्षस्य चतुर्द्दश्यां समागतः

পাপমুক্ত হৈ তেওঁ প্ৰতিদিন গোৱৎসৰ পূজা কৰিছিল; বিশেষকৈ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত তেওঁ এই বিধি-আচৰণ অধিক ভক্তিৰে পালন কৰিছিল।

Verse 40

एतत्तदद्भुतं तस्य देवस्य च त्रिशूलिनः । शृणुयाद्यो नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

এইটো ত্ৰিশূলধাৰী দেৱ শিৱৰ আশ্চৰ্য মহিমা। যি নৰ ভক্তিৰে এই কথা শুনে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 41

भूत उवाच । गोवत्समिति विख्यातं नराणां पुण्यदं परम् । अनेकजन्मपापघ्नं मार्कंडेयेन भाषितम्

ভূতে ক’লে: ‘ই “গোৱৎস” নামে বিখ্যাত—মানৱৰ বাবে পৰম পুণ্যদাতা, বহু জন্মৰ সঞ্চিত পাপ নাশক—মাৰ্কণ্ডেয়ৰ বচন অনুসাৰে।’

Verse 42

तत्र तीर्थे सकृत्स्नानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्धयर्थं पापेनोपहतात्मनाम्

সেই তীৰ্থত একবাৰ স্নান কৰিলেই মানুহে ৰুদ্ৰলোক লাভ কৰে; ই পাপে আঘাতপ্ৰাপ্ত দেহ আৰু অন্তঃকৰণ শুদ্ধ কৰিবলৈ বিধান।

Verse 43

कूपे तर्पणतश्चैव श्राद्धतश्चैव तृप्तता । भाद्रपदे विशे षेण पक्षस्यांते भवेत्कलौ

কূপত তৰ্পণ কৰিলে আৰু তদ্ৰূপে শ্ৰাদ্ধ অৰ্পণ কৰিলে পিতৃগণ তৃপ্ত হয়; বিশেষকৈ ভাদ্ৰপদ মাহত, পক্ষৰ অন্তত, কলিযুগত এই ফল হয়।

Verse 44

एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्पणे कृते । पितॄणां परमा तृप्तिः सकृद्वै गंगकूपके

গয়াত একবিংশবাৰ তৰ্পণ কৰিলেও, পিতৃসকলৰ পৰম তৃপ্তি সঁচাকৈ গঙ্গাকূপকত মাত্ৰ এবাৰ তৰ্পণ কৰিলেই লাভ হয়।

Verse 45

तस्मिन्गोवत्ससामीप्ये तिष्ठते गंगकूपकः । तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः

সেই গোবৎসৰ ওচৰতেই গঙ্গাকূপক অৱস্থিত; আৰু তাত তিল-মিশ্ৰিত জলেৰে অৰ্ঘ্য দিলেও, তৰ্পণে তৃপ্ত পিতৃসকলে সদ্গতি লাভ কৰে।

Verse 46

पितरो नरकाद्वापि सुपुण्येन सुमेधसा । गोप्रदानं प्रशंसंति तस्मिंस्तीर्थे मुनीश्वराः

নরকৰ পৰাো, মহাপুণ্যসম্পন্ন সুমেধাবানৰ অর্জিত পুণ্যবলে পিতৃসকলে গো-দানক প্ৰশংসা কৰে; আৰু সেই তীৰ্থত মুনীশ্বৰসকলে সেই কৰ্মক স্তুতি কৰে।

Verse 47

विप्राय स्वर्णदानं तु रुद्रलोके नयेन्नरम् । सरस्वतीशिवक्षेत्रे गंगा च गंगकूपके

বিপ্ৰক স্বৰ্ণদান কৰিলে মানুহ ৰুদ্ৰলোকলৈ গমন কৰে। এই সৰস্বতী–শিৱ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত—আৰু গঙ্গাকূপকতো—গঙ্গাৰ পবিত্ৰ উপস্থিতি আছে।

Verse 48

एकस्थमेतत्त्रितयं स्वर्गापवर्गकारणम् । सेवितं चर्षिभिः सिद्धैस्तीर्थं सर्वत्र विश्रुतम्

এই ত্ৰয় একে ঠাইতে অৱস্থিত হৈ স্বৰ্গ আৰু অপৱৰ্গ (মোক্ষ)ৰ কাৰণ হয়। ঋষি আৰু সিদ্ধসকলে সেৱা কৰা এই তীৰ্থ সৰ্বত্ৰ বিখ্যাত।

Verse 49

पीलुयुग्मं स्थितं तत्र तत्तीर्थं मुनिसेवितम् । स्नानात्स्वर्गप्रदं चैव पानात्पापविशुद्धिदम्

তাত পীলু গছৰ যুগল অৱস্থিত; সেই স্থান মুনিসেৱিত পবিত্ৰ তীৰ্থ। তাত স্নান কৰিলে স্বৰ্গফল প্ৰদান কৰে, আৰু তাৰ জল পান কৰিলে পাপৰ পৰা শুদ্ধি লাভ হয়।

Verse 50

कीर्त्तनात्पुण्यजननं सेवनान्मुक्तिदं परम् । तद्वै पश्यंति ये भक्त्या ब्रह्महा यदि मातृहा

ইয়াৰ কীৰ্ত্তনে পুণ্য জন্মে; ইয়াৰ সেৱাই পৰম মুক্তি দান কৰে। ভক্তিভাৱে যিসকলে ইয়াক দৰ্শন কৰে—ব্ৰাহ্মণহন্তা বা মাতৃহন্তা হলেও—তেওঁলোকো উদ্ধাৰ লাভ কৰে বুলি কোৱা হয়।

Verse 51

बालघाती च गोघ्नश्च ये च स्त्रीशूद्रघातकाः । गरदाश्चाग्निदाश्चैव गुरुद्रोहरताश्च ये

শিশুহন্তা, গোহন্তা, আৰু যিসকলে নাৰী বা শূদ্ৰক হত্যা কৰে; বিষদাতা, অগ্নিদাতা (অগ্নিসংযোগকাৰী), আৰু যিসকলে গুৰুৰ প্ৰতি দ্ৰোহত ৰত—এমন লোকসকলেও (ইয়াত) শুদ্ধিৰ পৰিসৰত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 52

तपस्विनिन्दकाश्चैव कूटसाक्ष्यं करोति यः । वक्ता च परदोषस्य परस्य गुणलोपकः

তপস্বীক নিন্দা কৰা লোকসকল, আৰু যিয়ে কূটসাক্ষ্য দিয়ে; আনৰ দোষ ঘোষণা কৰা, আৰু আনৰ গুণ ঢাকি বা হ্ৰাস কৰা লোক—এমন সকলেও (এই প্ৰতিশ্ৰুত) মুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 53

सर्वपापमयोऽप्यत्र मुच्यते लिंगदर्शनात्

ইয়াত সৰ্বপাপময় লোকেও কেৱল লিঙ্গ দৰ্শনমাত্ৰে মুক্ত হয়।