Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्मारण्ये यथाऽनीता सत्यलोकात्सरस्वती

সূতে ক’লে: এতিয়া মই আন এটা উত্তম তীৰ্থ-মাহাত্ম্য ক’ম—সত্যলোকৰ পৰা ধৰ্মাৰণ্যলৈ সৰস্বতী কেনেকৈ আনিছিল।

Verse 2

मार्कंडेयं सुखासीनं महामुनिनिषेवितम् । तरुणादित्यसंकाशं सर्वशास्त्रविशारदम्

তেওঁলোকে মাৰ্কণ্ডেয়ক সুখাসনে বহি থকা দেখিলে, মহামুনিসকলে সেৱা কৰি থকা; উদীয়মান সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, আৰু সকলো শাস্ত্ৰত বিশাৰদ।

Verse 3

सर्वतीर्थमयं दिव्यमृषीणां प्रवरं द्विजम् । आसनस्थं समायुक्तं धन्यं पूज्यं दृढव्रतम्

দিব্য, সকলো তীৰ্থৰ সাৰ-স্বরূপ, ঋষিসকলৰ মাজত প্ৰৱৰ দ্বিজ মাৰ্কণ্ডেয়—আসনত সুস্থিৰভাৱে বহি আছিল; ধন্য, পূজ্য, আৰু দৃঢ়ব্ৰত।

Verse 4

योगात्मानं परं शांतं कमडलुधरं विभुम् । अक्षसूत्रधरं शांतं तथा कल्पां तवासिनम्

তেওঁলোকে তেওঁক যোগৰ আত্মাস্বৰূপ, পৰম শান্ত আৰু বিভূ ৰূপে দেখিলে; কমণ্ডলু ধৰি, অক্ষসূত্ৰ (জপমালা) হাতে; নিৰ্মল-শান্ত, আৰু যুগ যুগ ধৰি সেই অৱস্থাত স্থিত।

Verse 5

अक्षोभ्यं ज्ञानिनं स्वस्थं पितामहसमुद्युतिम् । एवं दृष्ट्वा समाधिस्थं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनम्

অক্ষোভ্য, জ্ঞানী আৰু অন্তৰত স্থিৰ—পিতামহ ব্ৰহ্মাৰ দৰে দীপ্তিমান; তেওঁক সমাধিস্থ অৱস্থাত দেখি তেওঁলোকৰ চকু আনন্দত প্ৰফুল্ল হৈ উঠিল।

Verse 6

प्रणम्य स्तुतिभिर्युक्त्या मार्क्कंडं मुनयोऽब्रुवन् । भगवन्नैमिषारण्ये सत्रे द्वादशवार्षिके

যথোচিত স্তৱ-স্তুতিসহ প্ৰণাম কৰি মুনিসকলে মাৰ্কণ্ডেয়ক ক’লে: “হে ভগৱন! নৈমিষাৰণ্যত দ্বাদশ-বাৰ্ষিক সত্রযজ্ঞত…”

Verse 7

त्वयावतारिता ब्रह्मन्नदी या ब्रह्मणः सुता । तथा कृतं च तत्रैव गंगा वतरणं क्षितौ

“হে ব্ৰাহ্মণ! তোমাৰ দ্বাৰাই সেই নদী—ব্ৰহ্মাৰ কন্যা—অৱতীৰ্ণ কৰা হ’ল; আৰু তাতেই তুমি গঙ্গাৰো পৃথিৱীত অৱতৰণ সম্পন্ন কৰিলা।”

Verse 8

गीयमाने कुलपतेः शौनकस्य मुनेः पुरः । सूतेन मुनिना ख्यातमन्येषामपि शृण्वताम्

শৌনক মুনি—মুনিসকলৰ কুলপতি—ৰ সন্মুখত যেতিয়া গীত হ’ল, তেতিয়া মুনি সূতে ঘোষণা কৰিলে, আনসকলেও শুনি আছিল।

Verse 9

तच्छ्रुत्वा महदाख्यानम स्माकं हृदि संस्थितम् । पापघ्नी पुण्यजननी प्राणिनां दर्शनादपि

সেই মহৎ আখ্যান শুনি সেয়া আমাৰ হৃদয়ত স্থিৰ হৈ ৰ’ল; সেয়া (সৰস্বতী) পাপ নাশ কৰে আৰু প্ৰাণীৰ পুণ্যৰ জননী—কেৱল দৰ্শন কৰিলেও।

Verse 10

मार्कण्डेय उवाच । धर्मारण्ये मया विप्राः सत्यलोकात्सरस्वती । समानीता सुरेखाद्रौ शरण्या शरणार्थिनाम्

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে ব্ৰাহ্মণসকল, ধৰ্মাৰণ্যত মই সত্যলোকৰ পৰা সৰস্বতী দেৱীক সুৰেখা পৰ্বতলৈ আনিলোঁ—শৰণপ্ৰাৰ্থীসকলৰ বাবে যি পৰম আশ্ৰয়।

Verse 11

भाद्रपदे सिते पक्षे द्वादशी पुण्यसंयुता । तत्र द्वारावतीतीर्थे मुनिगंधर्वसेविते

ভাদ্ৰপদ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ দ্বাদশী, মহাপুণ্যযুক্ত—সেই দ্বাৰাৱতী তীৰ্থত, য’ত মুনি আৰু গন্ধৰ্বসকলে সেৱা কৰে, (এই বিধি পালন কৰিব লাগে)।

Verse 12

तस्मिन्दिने च तत्तीर्थे पिंडदानादि कारयेत् । तत्फलं समवाप्नोति पितॄणां दत्तमक्षयम्

সেই দিনাই আৰু সেই তীৰ্থতেই পিণ্ডদান আদি কৰ্ম কৰাব লাগে। তাৰ ফল এই যে পিতৃসকললৈ দিয়া দান অক্ষয় হৈ পৰে।

Verse 13

महदाख्यानमखिलं पापघ्नं पुण्यदं च यत् । पवित्रं यत्पवित्राणां महापातकनाशनम्

এই সমগ্ৰ মহাখ্যান পাপনাশক আৰু পুণ্যদায়ক; ই পবিত্ৰসকলৰ মাজতো পৰম পবিত্ৰ, আৰু মহাপাতকো বিনাশ কৰে।

Verse 14

सर्वमंगलमांगल्यं पुण्यं सारस्वतं जलम् । ऊर्ध्वं किं दिवि यत्पुण्यं प्रभासांते व्यवस्थितम्

সাৰস্বত জল সৰ্বমঙ্গলৰ মাজতো পৰম মঙ্গলময় আৰু পুণ্যময়। প্ৰভাসৰ অন্তত যি পুণ্য স্থাপিত, তাৰ ওপৰত স্বৰ্গতো আৰু কি উচ্চ পুণ্য থাকিব পাৰে?

Verse 15

सारस्वतजलं नॄणां ब्रह्महत्यां व्यपोहति । सरस्वत्यां नराः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पश्चात्पिंडप्रदातारो न भवंति स्तनंधयाः

সাৰস্বত জল মানুহৰ ব্ৰহ্মহত্যা সদৃশ পাপো দূৰ কৰে। সৰস্বতীত স্নান কৰি পিতৃলোক আৰু দেৱতাসকলক তৰ্পণ কৰি, তাৰ পাছত যিসকলে পিণ্ড দান কৰে, তেওঁলোক ‘স্তনন্ধয়’—শিশুৰ দৰে পৰাধীন আৰু অসহায়—নহয়।

Verse 16

यथा कामदुघा गावो भवन्तीष्टफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गैकहैतुभूता सरस्वती

যেনেকৈ কামধেনু গাই ইচ্ছিত ফল প্ৰদান কৰে, তেনেকৈ সৰস্বতীও স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ—দুয়োটাৰ একমাত্ৰ কাৰণ-ভূতা হয়।