Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

दारभट्टारिकेत्या २२ द्या प्रत्येका शतधा पुनः । उत्पन्नाः शक्तयस्तस्मिन्नानारूपान्विताः शुभाः । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रवरण्यथ देवताः

dārabhaṭṭāriketyā 22 dyā pratyekā śatadhā punaḥ | utpannāḥ śaktayastasminnānārūpānvitāḥ śubhāḥ | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pravaraṇyatha devatāḥ

এইদৰে আন এগৰাকীৰ নাম দাৰ-ভট্টাৰিকা (২২) হ’ল। তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকে পুনৰ শতগুণে প্ৰকাশ পাই, নানা ৰূপে বিভূষিত শুভ শক্তিসকল তাত উৎপন্ন হ’ল। এতিয়া মই সেই দেবীসকলৰ মাজত প্ৰৱৰ—অর্থাৎ শ্ৰেষ্ঠ—সকলক ক্ৰমে ক্ৰমে বৰ্ণনা কৰিম।

दारभट्टारिकेत्या(named) “Dārabhaṭṭārikā” thus
दारभट्टारिकेत्या:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootदारभट्टारिका (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
Formइति-समाप्तिसूचक-अव्यय; अव्ययीभाव-समास (नाम + इति)
द्याDyā (a goddess-name)
द्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (देवीविशेषः)
प्रत्येकाeach (one)
प्रत्येका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रत्येक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (द्या)
शतधाa hundredfold
शतधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: ‘in a hundred ways/into a hundred’)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb)
उत्पन्नाःwere born/arose
उत्पन्नाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग (शक्तयः इति विशेष्येण)
शक्तयःpowers/energies (Śaktis)
शक्तयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तस्मिन्in that (place/context)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
नानारूपान्विताःendowed with various forms
नानारूपान्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः); समासः—तत्पुरुष (नानारूपैः अन्विताः = endowed with various forms)
शुभाःauspicious
शुभाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)
अतःtherefore
अतः:
Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक/तस्मात्-अर्थक-अव्यय (therefore/from this)
परम्further/next
परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्राय-प्रयोगः; क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative: ‘further/next’)
प्रवक्ष्यामिI shall declare
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
प्रवरान्the chief/excellent ones (lists)
प्रवरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
यथाas/according to
यथा:
Sambandha (Manner marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as/according to)
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

Vyāsa

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājan / Nṛpa

Scene: A dramatic expansion scene: Dāra-bhaṭṭārikā is named; then the previously listed goddesses multiply into hundreds, filling the forest-kṣetra with auspicious luminous forms; Vyāsa promises to describe the foremost among them in order.

D
Dāra-bhaṭṭārikā
Ś
śaktayaḥ

FAQs

Śakti is portrayed as infinitely proliferating, manifesting in countless auspicious forms to protect and uphold dharma.

The verse does not name a new tīrtha; it continues the Dharmāraṇya narrative framework.

None explicitly; it is a narrative promise to continue describing the principal deities.