Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60

Devanagari script

धर्मराज उवाच । श्रूयतां ब्रह्मपुत्रैतत्कथयामि न संशयः । पुराहं ब्रह्मसदनं गतवानभिवंदितुम्

Transliteration

dharmarāja uvāca | śrūyatāṃ brahmaputraitatkathayāmi na saṃśayaḥ | purāhaṃ brahmasadanaṃ gatavānabhivaṃditum

Translation

ধৰ্মৰাজে ক’লে: হে ব্ৰহ্মপুত্ৰ, শুনা; মই নিঃসন্দেহে এই কথা ক’ম। পূৰ্বে মই ব্ৰহ্মাৰ সদনলৈ প্ৰণাম কৰিবলৈ গৈছিলোঁ।

Word by Word

• धर्मराजः: Dharmaraja (Yama)
• धर्मराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (धर्मस्य राजा)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• श्रूयताम्: let it be heard
• श्रूयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (let it be heard)

• ब्रह्मपुत्र: O son of Brahma
• ब्रह्मपुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणः पुत्र)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• कथयामि: I tell
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• न: not
• न: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (formerly)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

• ब्रह्मसदनम्: Brahma's abode
• ब्रह्मसदनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + सदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणः सदनम्)

• गतवान्: having gone
• गतवान्: Kriya/Predicate (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्तवतुँ (प्रत्यय)
• Form: भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (क्तवतुँ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अभिवन्दितुम्: to pay obeisance
• अभिवन्दितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: अभि + वन्द् (धातु) + तुमुन् (प्रत्यय)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)

Speaker

Dharmarāja (Yamarāja)

Characters & Entities

• Dharmarāja
• Yamarāja
• Nārada
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even cosmic authorities remain rooted in reverence and accountability, approaching Brahmā with humility and truthfulness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A celestial locus—Brahmā’s abode (Brahmasadana/Brahmaloka)—is referenced, not a terrestrial tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhivandana (formal salutation/reverential homage) to a higher divine authority.