Adhyaya 96
মাৰ্কণ্ডেয় ৰজাক উপদেশ দিয়ে কয়—সৰ্বোত্তম তীৰ্থ কোটীশ্বৰলৈ গমন কৰা। ইয়াত ‘ঋষিৰ কোটী’ একত্ৰিত হৈছিল বুলি কোৱা কথাই এই তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য আৰু প্ৰামাণ্য স্থাপন কৰে। তাৰ পাছত শ্ৰেষ্ঠ ঋষিসকলে শুভ বৈদিক মন্ত্রপাঠত নিপুণ দ্বিজ পণ্ডিতসকলৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰি লোককল্যাণ আৰু ৰক্ষাৰ্থে তাত শংকৰক লিঙ্গৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে; এই ধাম বন্ধনমোচক, সংসাৰচ্ছেদক আৰু জীৱৰ দুঃখশমনকাৰী বুলি বৰ্ণিত। পূৰ্ণিমাৰ দিনা ভক্তিভাৱে স্নান বিশেষ ফলদায়ক, বিশেষকৈ শ্ৰাৱণ পূৰ্ণিমাত। তাৰ পিছত পিতৃকৰ্ম—তৰ্পণ কৰি বিধিপূৰ্বক পিণ্ডদান কৰিলে পিতৃসকলে প্ৰলয় পৰ্যন্ত অক্ষয় তৃপ্তি লাভ কৰে বুলি কোৱা হৈছে। শেষত ৰেৱা তীৰত অৱস্থিত এই তীৰ্থক ‘গুপ্ত’ আৰু পৰম পিতৃস্থান বুলি, ঋষিনিৰ্মিত আৰু সকলো জীৱক মোক্ষ দানকাৰী বুলি কৈ অধ্যায় সমাপ্ত হয়।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं कोटीश्वरं परम् । ऋषिकोटिः समायाता यत्र वै कुरुनन्दन
শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পিছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, তুমি কোটীশ্বৰ নামৰ পৰম তীৰ্থলৈ যোৱা—হে কুৰুনন্দন—য’ত কেতিয়াবা ‘কোটি ঋষি’ একত্ৰ হৈছিল।
Verse 2
कृष्णद्वैपायनस्यैव क्षेमार्थं मुनिपुंगवाः । मन्त्रयित्वा द्विजैः सर्वैर्वेदमङ्गलपाठकैः
কৃষ্ণ দ্বৈপায়ন (ব্যাস)ৰ কল্যাণৰ বাবে, মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলে সকলো দ্বিজ—বেদৰ মঙ্গল পাঠকাৰীসকলৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰি (সেই পুণ্যকাৰ্য আৰম্ভ কৰিলে)।
Verse 3
स्थापितः शङ्करस्तत्र कारणं बन्धनाशनम् । संसारच्छेदकरणं प्राणिनामार्तिनाशनम्
সেই ঠাইত শংকৰ স্থাপিত হৈছিল (কোটীশ্বৰ ৰূপে)—যি বন্ধননাশৰ কাৰণ, সংসাৰচ্ছেদকাৰী, আৰু প্ৰাণীৰ আৰ্তি-দুখ নাশক।
Verse 4
कोटीश्वरमिति प्रोक्तं पृथिव्यां नृपनन्दन । स्नापयेत्तं तु यो भक्त्या पूर्णिमायां नृपोत्तम
পৃথিৱীত ই ‘কোটীশ্বৰ’ বুলি কোৱা হয়, হে নৃপনন্দন। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, যি কোনো পূৰ্ণিমাৰ দিনা ভক্তিভাৱে তেঁওক স্নান-অভিষেক কৰায়—
Verse 5
पित्ःणां तर्पणं कृत्वा पिण्डदानं यथाविधि । श्रावणस्य विशेषेण पूर्णिमायां युधिष्ठिर
পিতৃসকলৰ তৰ্পণ কৰি আৰু বিধি অনুসাৰে পিণ্ডদান অৰ্পণ কৰি—বিশেষকৈ শ্ৰাৱণ মাহৰ পূৰ্ণিমাত, হে যুধিষ্ঠিৰ—
Verse 6
पित्ःणामक्षया तृप्तिर्यावदाभूतसम्प्लवम् । पित्ःणां परमं गुह्यं रेवातटसमाश्रितम् । मोक्षदं सर्वजन्तूनां निर्मितं मुनिसत्तमैः
পিতৃসকলৰ বাবে অক্ষয় তৃপ্তি হয়, যি প্ৰলয় পৰ্যন্ত স্থায়ী। ই পিতৃসকলৰ পৰম গুহ্য, ৰেৱা নদীৰ তীৰত অৱস্থিত—সকলো প্ৰাণীক মোক্ষ দানকাৰী—মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলে স্থাপন কৰা।
Verse 96
। अध्याय
ইয়াতে অধ্যায় সমাপ্ত।