Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79
Devanagari script
उपरागे तु सोमस्य तीर्थं गत्वा जितेन्द्रियः । सत्यलोकाच्च्युतश्चापि राजा भवति धार्मिकः
Transliteration
uparāge tu somasya tīrthaṃ gatvā jitendriyaḥ | satyalokāccyutaścāpi rājā bhavati dhārmikaḥ
Translation
চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত তীৰ্থলৈ গৈ ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰা জনে; সত্যলোকৰ পৰা পতিত হলেও সি ধৰ্মপৰায়ণ ৰজা হয়।
Word by Word
उपरागेat the eclipse
उपरागे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootउपराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; काल/अवसर-निर्देशे (time-location)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
सोमस्यof the Moon
सोमस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; अव्ययभाव
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; √जि (धातु) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle)
सत्यलोकात्from Satyaloka
सत्यलोकात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootसत्यलोक (प्रातिपदिक; सत्य + लोक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
च्युतःfallen (down)/descended
च्युतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootच्युत (प्रातिपदिक; √च्यु (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अप्यर्थे/सम्भावनायाम्
राजाa king
राजा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
कर्तृ-विशेषण / विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
Speaker
Skanda (deduced, tīrtha-phala teaching)
Characters & Entities
S
Soma (Moon)S
SatyalokaFAQs
Self-mastery combined with tīrtha-visit at powerful cosmic times (eclipses) can transform destiny and restore dharmic standing.
A Revā (Narmadā) tīrtha referenced within Revā Khaṇḍa’s sacred geography.
Going to a tīrtha during the Moon’s eclipse with restrained senses (jitendriya discipline).