Adhyaya 84

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । कैलासे पृच्छते भक्त्या षण्मुखाय शिवोदितम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: ইয়াতেই মই এক প্ৰাচীন পৱিত্ৰ ইতিবৃত্ত বৰ্ণনা কৰিম—যি কৈলাসত ভক্তিভাৱে সোধা হ’লে শিৱে ষণ্মুখ (স্কন্দ)ক কৈছিল।

Verse 2

ईश्वर उवाच । पूर्वं त्रेतायुगे स्कन्द हतो रामेण रावणः । चतुर्दश तदा कोट्यो निहता ब्रह्मरक्षसाम्

ঈশ্বৰ (শিৱ) ক’লে: পূৰ্বে ত্ৰেতাযুগত, হে স্কন্দ, ৰামে ৰাৱণক বধ কৰিলে; আৰু তেতিয়া ব্ৰহ্মৰাক্ষসৰ চৌদ্দ কোটিো নিধন হ’ল।

Verse 3

हतेषु तेषु वै तत्र रक्षणाय दिवौकसाम् । महानन्दस्तदा जातस्त्रिषु लोकेषु पुत्रक

সিহঁত তাত বধ হোৱাত, দেৱলোকবাসীৰ ৰক্ষাৰ বাবে, হে পুত্ৰক, ত্ৰিলোকত তেতিয়া মহা আনন্দ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 4

ततः सीतां समासाद्य समं वानरपुंगवैः । रामोऽप्ययोध्यामायातो भरतेन कृतोत्सवः । तस्मै समर्पयामास स राज्यं लक्ष्मणाग्रजः

তাৰ পিছত সীতাক পুনৰ লাভ কৰি আৰু বানৰশ্ৰেষ্ঠসকলৰ সৈতে, ৰামো অযোধ্যালৈ আহিল, য’ত ভৰত উৎসৱ সজাইছিল। তেতিয়া লক্ষ্মণৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা ৰামে ৰাজ্য ভৰতক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 5

तस्मिन्प्रशासति ततो राज्यं निहतकण्टकम् । कृतकार्योऽथ हनुमान्कैलासमगात्पुरा

তেওঁ শাসন কৰি থাকোঁতে ৰাজ্যখন কণ্টকমুক্ত—ক্লেশ আৰু শত্রুৰ পৰা নিৰ্ভয়—হ’ল; কাৰ্য সিদ্ধ কৰি হনুমান তেতিয়া কৈলাসধামলৈ গ’ল।

Verse 6

ततो नन्दी प्रतीहारो रुद्रांशमपि तं कपिम् । न च संगमयामास रुद्रेणाघौघहारिणा

তাৰ পাছত দ্বাৰপাল নন্দীয়ে, ৰুদ্ৰাংশ হোৱা সেই কপিকো, পাপৰ স্ৰোত হৰণকাৰী ৰুদ্ৰৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰাবলৈ নেদিলে।

Verse 7

तेन पृष्टस्तदा नन्दी किं मया पातकं कृतम् । येन रुद्रवपुः पुण्यं न पश्याम्यम्बिकान्वितम्

এইদৰে সোধা হ’লে (কোৱা হ’ল): “হে নন্দী, মই কোন পাপ কৰিলোঁ, যাৰ বাবে অম্বিকাসহ পুণ্য ৰুদ্ৰৰূপক দৰ্শন নাপাওঁ?”

Verse 8

नन्द्युवाच । त्वयावतरणं चक्रे कपीन्द्रामरहेतुना । तथापि हि कृतं पापमुपभोगेन शाम्यति

নন্দীয়ে ক’লে: “হে কপীন্দ্ৰ, দেৱতাসকলৰ হিতৰ বাবে তোমাৰ অৱতৰণ ঘটিছিল। তথাপি কৰা পাপ ভোগ কৰিলেহে ক্ষয় হয়, অভিজ্ঞতাৰে শান্ত হয়।”

Verse 9

हनुमानुवाच । किं मयाकारि तत्पापं नन्दिन्देवार्थकारिणा । राक्षसाश्च हता दुष्टा विप्रयज्ञाङ्गघातिनः

হনুমানে ক’লে: “হে নন্দী, দেৱাৰ্থে কৰ্ম কৰা মোৰ দ্বাৰা কোন পাপ হ’ল? মই তো সেই দুষ্ট ৰাক্ষসক বধ কৰিলোঁ, যিসকলে ব্ৰাহ্মণ আৰু যজ্ঞৰ অঙ্গ ধ্বংস কৰিছিল।”

Verse 10

ततस्तदालापकुतूहली हरो निजांशभाजं कपिमुग्रतेजसम् । उवाच द्वारान्तरदत्तदृष्टिः पुरःस्थितं प्रेक्ष्य कपीश्वरं पुनः

তেতিয়া সেই কথোপকথনত কৌতূহলী হৰা (শিৱ) দ্বাৰৰ ভিতৰৰ পৰা দৃষ্টি দিয়া, নিজৰ দিৱ্য অংশৰ ভাগী, উগ্ৰ তেজস্বী কপীশ্বৰক সন্মুখত থিয় হোৱা দেখি পুনৰ ক’লে।

Verse 11

ईश्वर उवाच । गङ्गा गया कपे रेवा यमुना च सरस्वती । सर्वपापहरा नद्यस्तासु स्नानं समाचर

ঈশ্বৰ (শিৱ) ক’লে: “হে কপে! গঙ্গা, গয়া, ৰেৱা, যমুনা আৰু সৰস্বতী—এই নদীবোৰে সকলো পাপ হৰণ কৰে; সিহঁতত পবিত্ৰ স্নান কৰা।”

Verse 12

नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सोमनाथसमीपस्थं तत्र त्वं गच्छ वानर

নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত এক পৰম শোভন তীৰ্থ আছে, সেয়া সোমনাথৰ ওচৰত অৱস্থিত। হে বানৰ! তই তাত যা।

Verse 13

तत्र स्नात्वा महापापं गमिष्यति ममाज्ञया । उत्पत्य वेगाद्धनुमाञ्छ्रीरेवादक्षिणे तटे

“তাত স্নান কৰিলে, মোৰ আজ্ঞাৰে মহাপাপ দূৰ হৈ যাব।” তেতিয়া হনুমান বেগেৰে জঁপিয়াই শ্ৰী ৰেৱাৰ দক্ষিণ তীৰত উপস্থিত হ’ল।

Verse 14

जगाम सुमहानादस्तपश्चक्रे सुदुष्करम् । तस्य वै तप्यमानस्य रक्षोवधकृतं तमः

সেই মহা গর্জনে আগবাঢ়ি গ’ল আৰু অতি দুষ্কৰ তপস্যা কৰিলে। তপস্যাৰত থাকোঁতে, ৰাক্ষস বধৰ ফলত উৎপন্ন অন্ধকাৰ দূৰ হ’বলৈ ধৰিলে।

Verse 15

विलीनं पार्थ कालेन कियतेशप्रसादतः । ततो देवैः समं देवस्तत्तीर्थमगमद्धरः

হে পাৰ্থ, ঈশ্বৰ (ঈশ)ৰ প্ৰসাদে কিছু কালৰ পাছত সেই অন্ধকাৰ লীন হৈ গ’ল। তাৰ পিছত দেৱতাসকলৰ সৈতে দেৱ হৰ (শিৱ) সেই তীৰ্থলৈ গ’ল।

Verse 16

कपिमालिङ्गयामास वरं तस्मै प्रदत्तवान् । अद्यप्रभृति ते तीर्थं भविष्यति न संशयः

তেওঁ কপিক আলিঙ্গন কৰি তাক বৰ দান কৰিলে—“আজিৰ পৰা এই তীৰ্থ তোমাৰ হ’ব; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 17

कपितीर्थं ततो जातं तस्थौ तत्र स्वयं हरः । हनूमन्तेश्वरो नाम्ना सर्वहत्याहरस्तदा

সেই ঘটনাৰ পৰা ‘কপিতীৰ্থ’ নামে পবিত্ৰ তীৰ্থ উদ্ভৱ হ’ল। তাত হৰ (শিৱ) স্বয়ং অৱস্থিত থাকিল; ‘হনূমন্তেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হৈ, তেতিয়া তেওঁ মহাপাপসমূহো নাশকৰ্তা হ’ল।

Verse 18

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्या लिङ्गं प्रपूजयेत् । सर्वपापानि नश्यन्ति हरस्य वचनं यथा

সেই তীৰ্থত যি কোনোবাই স্নান কৰি ভক্তিভাৱে শিৱ-লিঙ্গ পূজা কৰে, তাৰ সকলো পাপ নাশ হয়—হৰ (শিৱ)ৰ বাক্য অনুসাৰে।

Verse 19

तत्रास्थीनि विलीयन्ते पिण्डदानेऽक्षया गतिः । यत्किंचिद्दीयते तत्र तद्धि कोटिगुणं भवेत्

তাত অস্থিসকল পৰ্যন্ত লীন হয় বুলি কোৱা হয়; পিণ্ডদান কৰিলে পিতৃলোকৰ বাবে অক্ষয় গতি লাভ হয়। তাত যি কোনো দান দিয়া হয়, সেয়া কোটিগুণ পুণ্য হয়।

Verse 20

हनुमानप्ययोध्यायां रामं द्रष्टुमथागमत् । चकार कुशलप्रश्नं स्वस्वरूपं न्यवेदयत्

হনুমানো ৰামদৰ্শনৰ বাবে অযোধ্যালৈ আহিল। তেওঁ কুশল-মঙ্গল সুধিলে আৰু নিজৰ পৰিচয় তথা সত্য স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 21

श्रीराम उवाच । कुर्वतो देवकार्यं ते मम कार्यं च कुर्वतः । ततोऽहमपि पापीयांस्तपस्तप्स्याम्यसंशयम्

শ্ৰীৰামে ক’লে— “তুমি দেৱকাৰ্যও সম্পন্ন কৰিলা আৰু মোৰ কাৰ্যও সিদ্ধ কৰিলা; সেয়েহে মই যেন পাপৰ ভাৰ অধিক বহন কৰিলোঁ। অতএব নিঃসন্দেহে মই তপস্যা কৰিম।”

Verse 22

तत्रैव दक्षिणे कूले रेवायाः पापहारिणि । चतुर्विंशतिवर्षाणि तपस्तेपेऽथ राघवः

সেই ঠাইতে পাপহাৰিণী ৰেৱাৰ দক্ষিণ তীৰত ৰাঘৱে (ৰামে) চৌব্বিশ বছৰ তপস্যা কৰিলে।

Verse 23

ज्योतिष्मतीपुरीसंस्थः श्रीरेवास्नानमाचरन् । तस्य शुश्रूषणं चक्रे लक्ष्मणोऽपि तदाज्ञया

জ্যোতিষ্মতী নগৰত বাস কৰি তেওঁ ৰেৱাত নিয়মিত শুভ স্নান-বিধি আচৰণ কৰিছিল। তেওঁৰ আজ্ঞাত লক্ষ্মণেও সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰিছিল।

Verse 24

स्थापयामासतुर्लिङ्गे तौ तदा रामलक्ष्मणौ । प्रभावात्सत्यतपसो रेवातीरे महामती । निष्पापतां तदा वीरौ जग्मतू रामलक्ष्मणौ

তেতিয়া ৰাম আৰু লক্ষ্মণে তাত শিৱলিঙ্গ স্থাপন কৰিলে। হে মহামতি, ৰেৱা-তীৰত তেওঁলোকৰ সত্য তপস্যাৰ প্ৰভাৱত সেই দুয়ো বীৰ ভ্ৰাতা পাপমুক্ত হ’ল।

Verse 25

ततस्तदा देवपुरोगमो हरो गतो हि वै पुण्यमुनीश्वरैः सह । आगत्य तीर्थं च वरं ददौ तदा निजां कलां तत्र विमुच्य तीर्थे

তেতিয়া দেৱসকলৰ অগ্ৰগামী হৈ আৰু পুণ্যময় মুনীশ্বৰসকলৰ সৈতে হৰ (শিৱ) তাত গ’ল। আহি তেওঁ বৰ দান কৰিলে আৰু সেই স্থানক শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; সেই পবিত্ৰ তীৰ্থত নিজৰ দিৱ্য কলাৰ এক অংশ মুকলি কৰি দিলে।

Verse 26

मुनिभिः सर्वतीर्थानां क्षिप्तं कुम्भोदकं भुवि । एकस्थं लिङ्गनामाथ कलाकुम्भस्तथाभवत्

মুনিসকলে সকলো তীৰ্থৰ পৰা সংগৃহীত কুম্ভজল পৃথিৱীত ঢালি দিলে। সেই একেটা স্থানতে ‘কলাকুম্ভ’ নামেৰে এক লিঙ্গ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 27

कुम्भेश्वर इति ख्यातस्तदा देवगणार्चितः । रामोऽपि पूजयामास तल्लिङ्गं देवसेविवतम्

তেতিয়া সেই লিঙ্গ ‘কুম্ভেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ল, আৰু দেৱগণৰ দ্বাৰা পূজিত হ’ল। ৰামেও সেই লিঙ্গক পূজা কৰিলে, যি সদায় দেৱসকলৰ সেৱাত নিবিষ্ট।

Verse 28

ततो वरं ददौ देवो रामकीर्त्यभिवृद्धये । चतुर्विंशतिमे वर्षे रामो निष्पापतां गतः

তাৰ পাছত দেৱে ৰামৰ কীৰ্তি বৃদ্ধি হ’বলৈ বৰ দান কৰিলে। আৰু চৌব্বিশতম বছৰত ৰাম নিষ্পাপ অৱস্থালৈ উপনীত হ’ল।

Verse 29

यदा कन्यागतः पङ्गुर्गुरुणा सहितो भवेत् । तदेव देवयात्रेयमिति देवा जगुर्मुदा

“যেতিয়া পঙ্গু (বৃহস্পতি) কন্যা ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰে আৰু গুৰুৰ সৈতে থাকে, তেতিয়াই এই দেৱযাত্ৰাৰ কাল”—এইদৰে দেৱসকলে আনন্দেৰে গীত গালে।

Verse 30

यथा गोदावरीतीर्थे सर्वतीर्थफलं भवेत् । तथात्र रेवास्नानेन लिङ्गानां दर्शनैर्न्ःणाम्

যেনেকৈ গোদাৱৰী-তীৰ্থত সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ হয়, তেনেকৈ ইয়াতো ৰেৱা (নৰ্মদা)ত স্নান কৰি আৰু লিঙ্গসমূহৰ দৰ্শন কৰিলে লোকসকলে সেই একে পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 31

करिष्यन्त्यत्र ये श्राद्धं पित्ःणां नर्मदातटे । कुम्भेश्वरसमीपस्थास्तत्फलं शृणु षण्मुख

যিসকলে ইয়াত নৰ্মদাৰ তীৰত, কুম্ভেশ্বৰ নিকটত অৱস্থান কৰি, পিতৃসকলৰ বাবে শ্রাদ্ধ কৰে—হে ষণ্মুখ, তেওঁলোকে লাভ কৰা ফল শুনা।

Verse 32

यावन्तो रोमकूपाः स्युः शरीरे सर्वदेहिनाम् । तावद्वर्षप्रमाणेन पित्ःणामक्षया गतिः

সৰ্বজীৱীৰ দেহত যিমান ৰোমকূপ আছে, তিমান বছৰৰ পৰিমাণ অনুসাৰে পিতৃসকলে অক্ষয় গতি (লাভ) লাভ কৰে।

Verse 33

पृथिव्यां देवताः सर्वाः सर्वतीर्थानि यानि तु । लभन्ते तत्फलं मर्त्या लिङ्गत्रयविलोकनात्

পৃথিৱীত থকা সকলো দেৱতা আৰু যিমান তীৰ্থ আছে—মর্ত্যলোকে মানুহে কেৱল ত্ৰিলিঙ্গ দৰ্শন কৰিলেই সেই সকলোৰে ফল লাভ কৰে।

Verse 34

अपुत्रो लभते पुत्रं निर्धनो धनमाप्नुयात् । सरोगो मुच्यते रोगान्नात्र कार्या विचारणा

অপুত্ৰে পুত্ৰ লাভ কৰে, নিৰ্ধনে ধন পায়, আৰু ৰোগীয়ে ৰোগৰ পৰা মুক্ত হয়—ইয়াত সন্দেহ বা বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 35

सिंहराशिं गते जीवे यत्स्याद्गोदावरीफलम् । तद्द्वादशगुणं स्कन्द कुम्भेश्वरसमीपतः

যেতিয়া বৃহস্পতিয়ে সিংহ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰে, গোদাৱৰীত যি পুণ্যফল লাভ হয়—হে স্কন্দ! কুম্ভেশ্বৰ সন্নিধানত সেই পুণ্য দ্বাদশগুণ বৃদ্ধি পায়।

Verse 36

ये जानन्ति न पश्यन्ति कुम्भशम्भुमुमापतिम् । नर्मदादक्षिणे कूले तेषां जन्म निरर्थकम्

যিসকলে উমাপতি প্ৰভু কুম্ভশম্ভুক জানিও নর্মদাৰ দক্ষিণ তীৰত তেঁওক দৰ্শন নকৰে, তেওঁলোকৰ জন্ম নিষ্ফল।

Verse 37

यथा गोदावरीयात्रा कर्तव्या मुनिशासनात् । चतुर्विंशतिमे वर्षे तथेयं देवभाषितम्

মুনিসকলৰ বিধান অনুসাৰে যেন গোদাৱৰী-যাত্ৰা কৰ্তব্য, তেনেদৰে এই আচাৰো—দেৱতাসকলৰ বচনে—চতুৰ্বিংশ বছৰত পালনীয়।

Verse 38

यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावद्वै दिवि तारकः । तावत्तदक्षयं दानं रेवाकुम्भेश्वरान्तिके

যিমান দিন চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য স্থিৰ থাকে, আৰু যিমান দিন আকাশত তৰা থাকে, তিমান দিন ৰেৱা–কুম্ভেশ্বৰ সন্নিধানত দিয়া দান অক্ষয় হৈ থাকে।

Verse 39

महादानानि देयानि तत्र लौकैर्विचक्षणैः । गोदानमत्र शंसन्ति सौवर्णं राजतं तथा

তাত বিচক্ষণ লোকসকলে মহাদান দিয়া উচিত। সেই ধামত বিশেষকৈ গো-দানক প্ৰশংসা কৰা হয়, আৰু সোণ-ৰূপাৰ দানকো।

Verse 40

यस्याः स्मरणमात्रेण नश्यते पापसञ्चयः । स्नानेन किं पुनः स्कन्द ब्रह्महत्यां व्यपोहति

সেই পবিত্ৰ ৰেৱাৰ কেৱল স্মৰণমাত্ৰে পাপৰ সঞ্চয় নাশ হয়। তেন্তে, হে স্কন্দ, তাত স্নান কৰিলে ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপো কিমান অধিককৈ অপসাৰিত হয়!

Verse 41

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्याद्युधिष्ठिर । एकोत्तरं कुलशतमुद्धरेच्छिवशासनात्

সেই তীৰ্থত যি স্নান কৰি তাৰ পাছত শ্ৰাদ্ধ কৰে, হে যুধিষ্ঠিৰ, শিৱৰ বিধান অনুসাৰে সি নিজৰ বংশৰ একশ এক পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 42

यानि कानि च तीर्थानि चासमुद्रसरांसि च । शिवलिङ्गार्चनस्येह कलां नार्हन्ति षोडशीम्

যিমানেই তীৰ্থ থাকক, আৰু সাগৰ পৰ্যন্ত যিমান সৰোবৰ-জলাশয় থাকক, ইয়াত শিৱলিঙ্গৰ অৰ্চনাৰ পুণ্যৰ ষোড়শাংশৰো সমান নহয়।

Verse 43

एवं देवा वरं दत्त्वा हरीश्वरपुरोगमाः । स्वस्थानमगमन् पूर्वं मुक्त्वा तन्नाम चोत्तमम्

এইদৰে হৰীশ্বৰ-অগ্ৰগামী দেৱতাসকলে বৰ দান কৰি, প্ৰথমে সেই তীৰ্থৰ উত্তম নাম ঘোষণা কৰি, তাৰ পাছত নিজ নিজ স্থানলৈ গ’ল।

Verse 44

तीर्थस्यास्य वरं दत्त्वा स रामो लक्ष्मणाग्रजः । अयोध्यां प्रविवेशासौ निष्पापो नर्मदाजलात्

এই তীৰ্থক বৰ দান কৰি, লক্ষ্মণৰ অগ্ৰজ সেই ৰাম নর্মদাৰ জলে পাপমুক্ত হৈ অযোধ্যালৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 45

सौवर्णीं च ततः कृत्वा सीतां यज्ञं चकार सः । अनुमन्त्र्य मुनींल्लोकान्देवताश्च निजं कुलम्

তাৰ পিছত তেওঁ সোণৰ সীতা গঢ়াই যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলে, আৰু বিধিপূৰ্বক মুনিসকল, লোকসমাজ, দেৱতাসকল আৰু নিজৰ কুল-স্বজনক আমন্ত্ৰণ জনালে।

Verse 46

पुरा त्रेतायुगे जातं तत्तीर्थं स्कन्दनामकम् । नियमेन ततो लोकैः कर्तव्यं लिङ्गदर्शनम्

প্ৰাচীন ত্ৰেতাযুগত সেই তীৰ্থ ‘স্কন্দ’ নামে উদ্ভৱ হৈছিল। সেয়ে লোকসকলে নিয়ম-সংযমেৰে তাত লিঙ্গদৰ্শন কৰা উচিত।

Verse 47

तावत्पापानि देहेषु महापातकजान्यपि । यावन्न प्रेक्षते जन्तुस्तत्तीर्थं देवसेवितम्

যেতিয়ালৈকে দেহধাৰী জীৱে দেৱসেৱিত সেই তীৰ্থ নেদেখে, তেতিয়ালৈকে মহাপাতকজনিত পাপসমূহো দেহত লেগি থাকে।

Verse 48

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । ज्योतिष्मतीपुरीसंस्थं ये द्रक्ष्यन्ति हरं परम्

ধন্য তেওঁলোক, মহাত্মা তেওঁলোক; তেওঁলোকৰ জন্ম সাৰ্থক—যিসকলে জ্যোতিষ্মতী পুৰীত অৱস্থিত পৰম হৰক দৰ্শন কৰিব।

Verse 49

तस्मान्मोहं परित्यज्य जनैर्गन्तव्यमादरात् । तीर्थाशेषफलावाप्त्यै तीर्थं कुम्भेश्वराह्वयम्

সেয়ে মোহ ত্যাগ কৰি লোকসকলে আদৰেৰে কুম্ভেশ্বৰ নামে পৰিচিত তীৰ্থলৈ যোৱা উচিত, যাতে সকলো তীৰ্থৰ সমগ্ৰ ফল লাভ হয়।

Verse 50

मार्कण्डेय उवाच । श्रुत्वेति शम्भुवचसा स षडाननोऽथ नत्वा पितुः पदयुगाम्बुजमादरेण । सम्प्राप्य दक्षिणतटं गिरिशस्रवन्त्याः कीशाग्र्यरामकलशाख्यशिवान् ददर्श

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: শম্ভুৰ বচন শুনি ষড়ানন স্কন্দে ভক্তিভাৱে পিতৃৰ পদযুগল-কামলত নতমস্তক হ’ল। তাৰ পাছত গিৰীশস্ৰৱন্তী নামৰ নদীৰ দক্ষিণ তীৰত উপনীত হৈ কীশাগ্ৰ্য, ৰাম আৰু কলশ নামে পৰিচিত শিৱসকলৰ দৰ্শন কৰিলে।

Verse 84

। अध्याय

অধ্যায়—ইয়াৰ দ্বাৰা অধ্যায়ৰ চিহ্ন দিয়া হৈছে।