Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

श्रीवासुदेव उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः

Transliteration

śrīvāsudeva uvāca | svāgataṃ devaviprāṇāṃ suprabhātādya śarvarī | kiṃ kāryaṃ procyatāṃ kṣipraṃ kasya ruṣṭā divaukasaḥ

Translation

শ্ৰী বাসুদেৱ ক’লে: “হে দেৱসম বিপ্ৰসকল, স্বাগতম। ৰাতি পাৰ হৈ গ’ল, আজি সুপ্ৰভাত। শীঘ্ৰ কোৱা—কি কাৰ্য উদ্ভৱ হৈছে, আৰু স্বৰ্গবাসীসকল কাৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ?”

Word by Word

• श्रीवासुदेवः: Śrī Vāsudeva
• श्रीवासुदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री-वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (honorific prefix śrī + Vāsudeva)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्वागतम्: welcome
• स्वागतम्: Sambandha (Interjectional/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वागत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थे (welcome)

• देवविप्राणाम्: of the gods and brahmins
• देवविप्राणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव-विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (gods and brahmins)

• सुप्रभात: good morning
• सुप्रभात: Sambandha (Interjectional/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सुप्रभात (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अभिवादनार्थे (good morning)

• अद्य: today / now
• अद्य: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (today/now)

• शर्वरी: night
• शर्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• कार्यम्: task, purpose
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रोच्यताम्: let it be stated
• प्रोच्यताम्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वच् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): let it be told

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverb: quickly)

• कस्य: of whom?
• कस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• रुष्टाः: angered
• रुष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √रुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (agreeing with दिवौकसः)

• दिवौकसः: the gods
• दिवौकसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिवौकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (heaven-dwellers)

Speaker

Śrī Vāsudeva (Viṣṇu)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: the Devas and deva-vipras

Visual Art Cues

Scene: Morning light breaks; Vāsudeva greets the assembled devas and divine sages, palm raised in welcome, asking the cause of their anger and the task at hand.

Characters & Entities

• Vāsudeva (Viṣṇu)
• Devas
• Deva-vipras (divine sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord responds with readiness and compassionate attention, inviting truthful disclosure of suffering so dharma may be restored.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised in this verse; it is part of the Revā Khaṇḍa’s larger devotional narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on inquiry, hospitality (svāgata), and swift action for the protection of the righteous.