Adhyaya 40

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करञ्जेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो दैत्यो लोकेषु विश्रुतः

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তেতিয়া, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উত্তম কৰঞ্জেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত; য’ত লোকসমূহত বিশ্ৰুত এক মহাভাগ দৈত্যে সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । योऽसौ सिद्धो महाभाग तत्र तीर्थे महातपाः । कस्य पुत्रः कथं सिद्धः कस्मिन्काले वद द्विज

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: হে মহাভাগ, সেই তীৰ্থত সিদ্ধ হোৱা মহাতপা ঋষি—তেওঁ কাৰ পুত্ৰ? কেনেকৈ সিদ্ধি লাভ কৰিলে, আৰু কোন সময়ত? কোৱা, হে দ্বিজ।

Verse 3

मार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगे राजन्मानसो ब्रह्मणः सुतः । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो मरीचिर्नाम नामतः

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: প্ৰাচীন কৃতযুগত, হে ৰাজন, ব্ৰহ্মাৰ মানস-পুত্ৰ মাৰীচি নামে এজন আছিল; তেওঁ বেদ আৰু বেদাঙ্গৰ তত্ত্ব-জ্ঞানী আছিল।

Verse 4

तस्यापि तपसो राशेः कालेन महतानघ । पुत्रोऽथ मानसो जातः साक्षाद्ब्रह्मेव चापरः

হে নিৰ্দোষ, সেই তপস্যাৰ মহা-ভাণ্ডাৰৰ পৰা, বহুকাল অতিবাহিত হোৱাত, এজন মানস-পুত্ৰ জন্মিল—যেন সাক্ষাৎ আন এজন ব্ৰহ্মাই।

Verse 5

क्षमा दमो दया दानं सत्यं शौचमथार्जवम् । मरीचेश्च गुणा ह्येते सन्ति तस्य च भारत

ক্ষমা, দম (ইন্দ্ৰিয়-সংযম), দয়া, দান, সত্য, শৌচ আৰু আৰ্জৱ—এইবোৰেই মৰীচিৰ গুণ; হে ভাৰত, সেয়া তেওঁৰ ভিতৰতো বিদ্যমান আছিল।

Verse 6

एवं गुणगणाकीर्णं कश्यपं द्विजसत्तमम् । ज्ञात्वा प्रजापतिर्दक्षो भार्यार्थे स्वसुतां ददौ

এইদৰে গুণসমূহে পৰিপূৰ্ণ, দ্বিজসত্তম কশ্যপক জানি প্ৰজাপতি দক্ষে বিবাহাৰ্থে নিজৰেই কন্যাক তেওঁক দান কৰিলে।

Verse 7

अदितिर्दितिर्दनुश्चैव तथाप्येवं दशापराः । यासां पुत्राश्च संजाताः पौत्राश्च भरतर्षभ

অদিতি, দিতি, দনু আৰু তেনেদৰে আন দহজনী—হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ! যিসকলৰ পৰা পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰ জন্ম লৈ মহৎ বংশধাৰা বিস্তাৰিত হ’ল।

Verse 8

अदितिर्जनयामास पुत्रानिन्द्रपुरोगमान् । जातास्तस्य महाबाहो कश्यपस्य प्रजापतेः

অদিতিয়ে ইন্দ্ৰক অগ্ৰগণ্য কৰি পুত্ৰসকল জন্ম দিলে। হে মহাবাহো! এইসকল প্ৰজাপতি কশ্যপৰেই সন্তান ৰূপে জন্মিল।

Verse 9

यैस्तु लोकत्रयं व्याप्तं स्थावरं जङ्गमं महत् । तथान्यस्य महाभागो दनोः पुत्रो व्यजायत

যিসকলৰ দ্বাৰা স্থাৱৰ-জঙ্গমসহ এই মহৎ ত্ৰিলোক ব্যাপ্ত হ’ল; আৰু তেনেদৰে আন এগৰাকী (পত্নী)ৰ পৰা দনুৰ এক মহাভাগ্যবান পুত্ৰো জন্মিল।

Verse 10

सर्वलक्षणसम्पन्नः करञ्जो नाम नामतः । बाल एव महाभाग चचार स महत्तपः

সকলো শুভ লক্ষণে সম্পন্ন, তেওঁ নামতে কৰঞ্জা বুলি পৰিচিত আছিল। হে মহাভাগ, বালক হৈও তেওঁ মহাতপস্যা আচৰণ কৰিলে।

Verse 11

नर्मदातटमाश्रित्य चातिघोरमनुत्तमम् । दिव्यं वर्षसहस्रं च कृच्छ्रचान्द्रायणं नृप

নর্মদাৰ তট আশ্ৰয় কৰি, হে নৃপ, তেওঁ অতিঘোৰ আৰু অনুত্তম সাধনা কৰিলে—কৃচ্ছ্ৰ-চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰত—এহাজাৰ দিব্য বছৰৰ বাবে।

Verse 12

शाकमूलफलाहारः स्नानहोमपरायणः । ततस्तुष्टो महादेव उमया सहितः किल

শাক, মূল আৰু ফল আহাৰ কৰি, স্নানবিধি আৰু হোমকর্মত নিবেদিত হৈ তেওঁ তপস্যা কৰিলে। তেতিয়া, কোৱা হয়, উমাসহ মহাদেৱ সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 13

वरेण छन्दयामास त्रिपुरान्तकरः प्रभुः । भोः करञ्ज महासत्त्व परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ

ত্ৰিপুৰান্তকৰ প্ৰভুৱে বৰ দিয়াে তেওঁক সন্তুষ্ট কৰিব খুজিলে: “হে কৰঞ্জা, মহাসত্ত্ব, হে অনঘ—মই তোমাত সন্তুষ্ট।”

Verse 14

वरं वृणीष्व ते दद्मि ह्यमरत्वमृते मम

“বৰ বাছি লোৱা; মই তোমাক দিম—কিন্তু অমৰতাৰ বাহিৰে, কিয়নো সেয়া মোৰ দানৰ সীমাৰ বাহিৰ।”

Verse 15

करञ्ज उवाच । यदि तुष्टो महादेव यदि देयो वरो मम । तर्हि पुत्राश्च पौत्राश्च सन्तु मे धर्मवत्सलाः

কৰঞ্জে ক’লে: “হে মহাদেৱ, যদি আপুনি সন্তুষ্ট হন আৰু মোক বৰ দিয়া হয়, তেন্তে মোৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰসকল ধৰ্ম-ৱৎসল, ধৰ্মপ্ৰেমী হওক।”

Verse 16

तथेत्युक्त्वा महादेव उमया सहितस्तदा । वृषारूढो गणैः सार्द्धं तत्रैवान्तरधीयत

“তথাস্তু” বুলি কৈ, তেতিয়া উমাৰ সৈতে মহাদেৱ বৃষভত আৰূঢ় হৈ, গণসকলৰ সৈতে সেই ঠাইতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।

Verse 17

गते चादर्शनं देवे सोऽपि दैत्यो मुदान्वितः । स्वनाम्नात्र महादेवं स्थापयित्वा ययौ गृहम्

দেৱতা অদৃশ্য হোৱাৰ পিছত, সেই দৈত্যও আনন্দে ভৰি উঠিল। সি নিজৰ নামত তাত মহাদেৱক স্থাপন কৰি ঘৰলৈ গ’ল।

Verse 18

तदाप्रभृति तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । स्नानमात्रानरस्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः

সেই সময়ৰ পৰা সেই তীৰ্থ সকলো তীৰ্থৰ মাজত অনুত্তম হ’ল। তাত কেৱল স্নান কৰিলেই মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 19

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सोऽग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्

সেই তীৰ্থত যিয়ে স্নান কৰি পিতৃদেৱতা আৰু দেৱতাসকলক তৰ্পণ কৰে, সি নিঃসন্দেহে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 20

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । अनिवर्त्या गतिस्तस्य रुद्रलोकं स गच्छति

হে নৰাধিপ! যি জনে সেই তীৰ্থত উপবাস কৰে, তাৰ গতি অপ্ৰত্যাৱর্ত্য হয়; সি ৰুদ্ৰলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 21

अथवाग्निजले प्राणान्यस्त्यजेद्धर्मनन्दन । अयुतद्वितयं वस्ते वर्षाणां शिवमन्दिरे

অথবা, হে ধৰ্মনন্দন! যি জনে অগ্নিত বা জলত প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, সি শিৱমন্দিৰত বিশ হাজাৰ বছৰ বাস কৰে।

Verse 22

ततश्चैव क्षये जाते जायते विमले कुले । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः

তাৰ পাছত, যেতিয়া সেই ক্ষয় শেষ হয়, সি বিমল আৰু নিৰ্দোষ কুলত জন্ম লয়—বেদ আৰু বেদাঙ্গৰ তত্ত্বজ্ঞ, আৰু সকলো শাস্ত্ৰত বিশাৰদ।

Verse 23

राजा वा राजतुल्यो वा जीवेच्च शरदः शतम् । पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः

সি ৰজা হয় বা ৰজাৰ সমান হয়; শত শৰতকাল জীয়াই থাকে, পুত্ৰ-পৌত্ৰসহিত আৰু সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত।

Verse 24

एवं ते सर्वमाख्यातं पृष्टं यद्यत्त्वयानघ । तीर्थस्य तु फलं तस्य स्नानदानेषु भारत

হে অনঘ! তুমি যি সুধিছিলা, সেই সকলো মই তোমাক ক’লোঁ। এতিয়া, হে ভাৰত! স্নান আৰু দান বিষয়ে সেই তীৰ্থৰ ফল শুনা।

Verse 25

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् । पठतां शृण्वतां चैव तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्

এই উত্তম তীৰ্থ-মাহাত্ম্য পুণ্যদায়ক, পাপহৰ, ধন্যতা দানকাৰী আৰু দুঃস্বপ্ন নাশক; যিসকলে পাঠ কৰে আৰু যিসকলে শ্ৰৱণ কৰে—দুয়োৰে বাবে।

Verse 26

यस्तु श्रावयते श्राद्धे पठेत्पितृपरायणः । अक्षयं जायते पुण्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

কিন্তু যি পিতৃভক্ত হৈ শ্ৰাদ্ধত এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ কৰায় বা নিজে পাঠ কৰে, তাৰ অক্ষয় পুণ্য সঞ্চিত হয়—এইদৰে শংকৰ (শিৱ) কৈছিল।

Verse 40

। अध्याय

ইয়াতে অধ্যায় সমাপ্ত।