Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

धनाढ्यो रूपवान्दक्षो दाता भवति धार्मिकः । चतुर्वेदेषु यत्पुण्यं सत्यवादिषु यत्फलम्

Transliteration

dhanāḍhyo rūpavāndakṣo dātā bhavati dhārmikaḥ | caturvedeṣu yatpuṇyaṃ satyavādiṣu yatphalam

Translation

তেওঁ ধনবান, ৰূপৱান, দক্ষ, দাতা আৰু ধৰ্মপৰায়ণ হয়। চাৰিওটা বেদত যি পুণ্য আছে আৰু সত্যবাদীসকলৰ যি ফল—

Word by Word

• धनाढ्यः: wealthy
• धनाढ्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• रूपवान्: handsome
• रूपवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रूपवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• दक्षः: capable, skillful
• दक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• दाता: a giver, donor
• दाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्

• चतुर्वेदेषु: in the four Vedas
• चतुर्वेदेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर् + वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), बहुवचनम्

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-विशेषणम् (relative)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

• सत्यवादिषु: among truth-speakers
• सत्यवादिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), बहुवचनम्

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-विशेषणम् (relative)

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A transformed pilgrim is depicted as wealthy yet humble, offering gifts to brāhmaṇas after bathing; Vedic manuscripts and a truth-speaking posture (raised right hand in vow) symbolize the stated fruits.

Characters & Entities

• Caturveda
• Satya (truth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True merit expresses itself as virtue—truthfulness, generosity, and competence—along with auspicious worldly well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Revākhaṇḍa tīrtha context; this verse prepares a comparison between tīrtha-abhiṣeka and the highest Vedic/ethical merits.

What ritualistic prescription is mentioned?

No separate prescription in this half-verse; it enumerates the qualities and merits said to arise from the tīrtha’s observance.