Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 156

कृमिभिर्वेष्टितं गान्त्रं क्वचित्पश्यत्यवेष्टितम् । पुनः सा विस्मयाविष्टा तस्य भार्या गुणान्विता । उवाच दुष्कृतं तस्य साध्वसाविष्टचेतसा

kṛmibhirveṣṭitaṃ gāntraṃ kvacitpaśyatyaveṣṭitam | punaḥ sā vismayāviṣṭā tasya bhāryā guṇānvitā | uvāca duṣkṛtaṃ tasya sādhvasāviṣṭacetasā

কেতিয়াবা তাই তেওঁৰ দেহ কৃমিয়ে ঘেৰাও কৰা দেখিলে, কেতিয়াবা ঘেৰাও নকৰা। তেতিয়া গুণৱতী পত্নী বিস্ময় আৰু ভয়ে আচ্ছন্ন হৈ, সাধ্বসত কঁপা চিত্তে তেওঁৰ দুষ্কৃত্যৰ কথা ক’লে।

कृमिभिःby worms
कृमिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
वेष्टितम्wrapped/covered
वेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेṣ्ट्/वेष्टय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘गान्त्रम्’ इति विशेषण
गान्त्रम्body/limb
गान्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (पाठे ‘गान्त्रं’ = ‘गात्रम्’ अर्थे)
क्वचित्sometimes
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: ‘sometimes/at some time’)
पश्यतिshe sees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अवेष्टितम्unwrapped/uncovered
अवेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ- + वेṣ्ट्/वेष्टय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गान्त्रम्’ इति विशेषण
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विस्मयाविष्टाseized by astonishment
विस्मयाविष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + आ-विश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विस्मयेन आविष्टा’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गुणान्विताendowed with virtues
गुणान्विता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त ‘अन्वित’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गुणैः अन्विता’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
दुष्कृतम्evil deed/sin
दुष्कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुष् (उपसर्ग) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
साध्वसाwith fear/terror
साध्वसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसाध्वस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
आविष्टचेतसाwith a mind seized (by fear)
आविष्टचेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootआ-विश् (धातु) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-समास; ‘आविष्टं चेतः यस्याः सा’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः तृतीया एकवचन (स्त्री/पुं) ‘चेतसा’ (नपुंसक तृतीया) सह; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (आविष्टं चेतः)

Sūta (deduced) describing the wife’s observation and impending speech

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed in surrounding frame)

Scene: Midnight vision: the wife sees her husband’s body alternately swarmed by worms and then clear, as if a karmic illusion; she recoils in astonishment and fear, then steadies herself to speak.

G
Govinda’s wife
K
kṛmi (worms)

FAQs

Sin (duṣkṛta) bears visible and invisible consequences; concealment cannot prevent its fruits from manifesting.

The story’s setting remains the Revā–Eraṇḍī Saṅgama tīrtha-mahātmya, though this verse focuses on karmic effects.

No direct prescription; it foreshadows the need for confession and prāyaścitta (expiation).

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App