Mantra 6
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; specific r̥ṣi not always stated for these Soma-formulae)
Devata: Indriyas (powers), Sūrya, Viśve Devāḥ, Marīcipāḥ, Udāna (vital force)
Chandas: Mixed/prose-formula (yajus with embedded mantraic cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
स्वाङ्कृ॑तोऽसि॒ विश्वे॑भ्य इन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्य॒: पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वाष्टु॒ स्वाहा॑ । त्वा सुभव॒ सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ उदा॒नाय॑ त्वा ।
Transliteration
svā́ṅkṛto ’si víśvebhya indríyebhyo divyébhyāḥ pārthivébhyo mánaḥ tvā́ṣṭu svā́hā | tvā subhava sū́ryāya devébhyaḥ tvā marīcípebhya udā́nāya tvā |
Translation
তুমি সকলো ইন্দ্ৰিয়শক্তিৰ বাবে—দিব্য আৰু পাৰ্থিৱ—যথাযথভাৱে চিহ্নিত/নির্দিষ্ট কৰা হ’লা। মন তোমাক লাভ কৰক; স্বাহা! সূৰ্যৰ বাবে শুভ-সন্ততি/শুভ ফলদায়ক হোৱা; দেৱসকলৰ বাবে তোমাক; মৰীচিপেয় (কিৰণ-পানকাৰী) সকলৰ বাবে তোমাক; উদান (উৰ্ধ্ব-শ্বাস) ৰ বাবে তোমাক।
Padapatha (Word Analysis)
सु-आङ्कृतः । असि । विश्वेभ्यः । इन्द्रियेभ्यः । दिव्येभ्यः । पार्थिवेभ्यः । मनः । त्वा । अष्टु । स्वाहा । त्वा । सु-भव । सूर्याय । देवेभ्यः । त्वा । मरीचि-पेभ्यः । उदानाय । त्वा ।
Word by Word
स्वाङ्कृतःwell-marked / well-formed
स्वाङ्कृतः:
विशेषण (सम्बोधन/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वाङ्कृत (प्रातिपदिक; स्व + अङ्कृत) अथवा स्वाङ्कृ (कृ-धातु से क्त)
असिyou are
असि:
अख्यात (सम्बन्ध/विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (असँ) धातु
विश्वेभ्यःfor all
विश्वेभ्यः:
सम्प्रदान (—भ्यः: ‘for/to’)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व) प्रातिपदिक
इन्द्रियेभ्यःfor the faculties / powers
इन्द्रियेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
दिव्येभ्यःdivine
दिव्येभ्यः:
विशेषण (इन्द्रियेभ्यः)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
पार्थिवेभ्यःearthly
पार्थिवेभ्यः:
विशेषण (इन्द्रियेभ्यः)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
कर्ता (आष्टु इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (आष्टु)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आष्टुmay it attain / reach
आष्टु:
अख्यात
TypeVerb
Rootअश् (अश्नुते/अश्नोति) धातु
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
यज्ञीय-उद्गार
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (समर्पणार्थ)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुभवgood-being / prosperity
सुभव:
कर्म/विशेष्य
TypeNoun
Rootसुभव (प्रातिपदिक; सु + भव)
सूर्यायto/for Sūrya
सूर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मरीचिपेभ्यःto/for the Marīcipas (a class of deities)
मरीचिपेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमरीचिप (प्रातिपदिक; मरीचि + प ‘पाने/पिब्’ से ‘प’ प्रत्यय-समास/व्युत्पत्ति), अथवा मरीचिप (नाम)
उदानायto/for Udāna (the upward vital breath)
उदानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootउदान (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
I
Indriyāṇi (Powers/Faculties)M
Manas (Mind)S
SūryaV
Viśve DevāḥM
MarīcipāḥU
UdānaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes