Mantra 44
Rishi: Ṛgvedic Agni hymn tradition (school transmission in VS).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒यं नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वस्कृणोत्व॒यं मृध॑: पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन् । अ॒यं वाजा॑न्जयतु॒ वाज॑साताव॒यᳪ शत्रू॑ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाण॒: स्वाहा॑
Transliteration
ayáṃ no agnír várivaskṛṇotu ayáṃ mṛ́dhaḥ púra etu prabhíndan | ayáṃ vā́jāñ jayatu vā́jasātāv ayáṃ śátrūñ jayatu jarhṛṣāṇáḥ svā́hā ||
Translation
এই আমাৰ অগ্নি আমাক বিস্তৃত অৱকাশ (ৱৰিবস) দান কৰক; এই অগ্নি বৈৰ-উপদ্ৰৱ ভেদি আমাৰ আগত আগবাঢ়ক। বল-সাধনাৰ যজ্ঞত এই অগ্নি বিজয়-পুরস্কাৰসমূহ জয় কৰক; উল্লাসিত হৈ এই অগ্নি আমাৰ শত্রুসকলক জয় কৰক—স্বাহা।
Padapatha (Word Analysis)
अयम् । नः । अग्निः । वरिवः-कृणोतु । अयम् । मृधः । पुरः । एतु । प्र-भिन्दन् । अयम् । वाजान् । जयतु । वाज-सातौ । अयम् । शत्रून् । जयतु । जर्हृषाणः । स्वाहा ।
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वरिवःfree space; room; protection
वरिवः:
Karma
TypeNoun
Rootवरिवस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
कृणोतुlet (him) make
कृणोतु:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृधःof hostility; of harm
मृधः:
Apādāna
TypeNoun
Rootमृध् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘हानि/उपद्रव’)
पुरःin front; before
पुरः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ-प्रातिपदिक)
एतुlet (him) go
एतु:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्रभिन्दन्splitting forth; breaking through
प्रभिन्दन्:
Kartā
TypeVerb
Rootभिद् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजान्prizes; strengths
वाजान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
जयतुlet (him) conquer
जयतु:
—
TypeVerb
Rootजि (धातु)
वाजसातौin the winning of prizes
वाजसातौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाजसाति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
जयतुlet (him) conquer
जयतु:
—
TypeVerb
Rootजि (धातु)
जर्हृषाणःrejoicing; exulting
जर्हृषाणः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootहृष् (धातु) + जर् (उपसर्ग/प्रवृद्धि-पूर्वक)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes