Shukla Yajur Veda — Adhyaya 6, Mantra 17
Rishi: Yājñavalkya (traditional).
Devata: Āpaḥ; Pavamāna (purifying power).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (often treated as metrical), used liturgically as mantra.
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒दमा॑पः प्र व॑हताव॒द्यं च॒ मलं॑ च॒ यत् । यच्चा॑भिदु॒द्रोहानृ॑तं यच्च॑ शे॒पे अ॑भी॒रुण॑म् । आपो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः पव॑मानश्च मुञ्चतु ।
Transliteration
idám ā́paḥ prá vahatāvadyaṃ ca málaṃ ca yát | yác cābhidudróhānṛ́taṃ yác ca śépe abhī́ruṇam | ā́po mā́ tásmād énasaḥ pávamānaś ca muñcatu |
Translation
হে আপঃ (জলসমূহ), ইয়াৰ পৰা যি দোষ আৰু যি মল আছে সেয়া বোৱাই লৈ যোৱা। আৰু যি দ্ৰোহ, যি অনৃত (অসত্য) আছে, আৰু অঙ্গত যি ব্যথাদায়ক কলুষ আছে—সেয়াও। সেই এনস (পাপ/অপরাধ)ৰ পৰা আপঃ মোক মুক্ত কৰক; আৰু পৱমান (শোধক)ও মোক মুক্ত কৰক।
Padapatha (Word Analysis)
इदम् । आपः । प्र । वहत । अवद्यम् । च । मलम् । च । यत् । यत् । च । अभि-दुद्रोह । अनृतम् । यत् । च । शेपे । अभीरुणम् । आपः । मा । तस्मात् । एनसः । पवमानः । च । मुञ्चतु ।
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma (object of प्र-वहत)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आपःwaters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
प्रforth, away
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
वहतcarry/flow away!
वहत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह्
अवद्यम्blame, fault
अवद्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअवद्य (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
मलम्impurity, filth
मलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमल (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
यत्whatever
यत्:
Karma (relative: 'whatever')
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Karma (relative: 'whatever')
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
अभिदुद्रोहI have offended/been hostile (towards)
अभिदुद्रोह:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-द्रुह् (धातु) → दुद्रोह (लिट्-रूप/परफेक्ट-स्टेम)
अनृतम्untruth, falsehood
अनृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Karma (relative: 'whatever')
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
शेपेI have cursed/uttered imprecation
शेपे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशप्
अभीरुणम्fearful, causing fear
अभीरुणम्:
Karma (qualifying the act/word as 'fear-causing')
TypeAdjective
Rootअभीरु (प्रातिपदिक)
आपःO waters
आपः:
Kartā (of मुञ्चतु) / Sambodhyā (address)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
माme, my
मा:
Sampradāna (beneficiary: 'for me')
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनसःfrom sin/guilt
एनसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
पवमानःpurifying
पवमानः:
Kartā (with implied subject; epithet) / qualifier
TypeAdjective
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू/√पु ‘to purify’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
मुञ्चतुlet (it/he) release
मुञ्चतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच्
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)P
Pavamāna (Purifier)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes