नरकयातनावर्णनम् / Description of Hell-Torments for Specific Transgressions
এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে উপদেশমূলক ভঙ্গীত নিৰ্দিষ্ট পাপৰ অনুপাতে নৰক-যাতনাৰ বৰ্ণনা কৰে। মিথ্যা আগম/ভ্ৰান্ত মত প্ৰচাৰ, মাতা-পিতা আৰু গুৰুৰ প্ৰতি কঠোৰ অপমান, শিৱ-সম্পৰ্কিত মন্দিৰ-উদ্যান, কুঁৱা, পুখুৰী আদি পবিত্ৰ ব্যৱস্থা আৰু ব্ৰাহ্মণ/পুণ্যস্থানত ক্ষতি সাধন, আৰু মদ- কামপ্ৰেৰিত জুৱা, ব্যভিচাৰ আদি দুষ্কৰ্ম—এইদৰে পাপৰ শ্ৰেণীবিভাগ দিয়া হৈছে। শাস্তিৰ বৰ্ণনা ন্যায়ধর্মী আৰু চিত্ৰময়—জিহ্বা, মুখ, কাণ আদি অংগ লক্ষ্য কৰি তপ্ত ধাতু, কিল, চেপি ধৰা যন্ত্ৰ আদি দ্বাৰা যন্ত্ৰণা দেখুওৱা হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা বাক্-সংযম, গুৰু-সাধুৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা, শিৱক্ষেত্ৰ ৰক্ষা আৰু শুদ্ধ মত-সদাচাৰ শিৱজ্ঞানৰ পূৰ্বশৰ্ত বুলি দৃঢ় কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । मिथ्यागमं प्रवृत्तस्तु द्विजिह्वाख्ये च गच्छति । जिह्वार्द्धकोशविस्तीर्णहलैस्तीक्ष्णः प्रपीड्यते
সনৎকুমাৰে ক’লে—যি মিথ্যা আগমত প্ৰবৃত্ত হয়, সি ‘দ্বিজিহ্বা’ নামৰ নৰকলৈ যায়। তাত অর্ধ-কোষবিস্তৃত তীক্ষ্ণ হালৰ দ্বাৰা তাৰ জিভা চেপি চূৰ্ণ কৰা হয়।
Verse 2
निर्भर्त्सयति यः क्रूरो मातरं पितरं गुरुम् । विष्ठाभिः कृमिमिश्राभिर्मुखमापूर्य्य हन्यते
যি নিষ্ঠুৰ ব্যক্তি মাতৃ, পিতৃ বা গুৰুক নিন্দা কৰে, তাৰ মুখ কৃমিমিশ্ৰিত বিষ্ঠাৰে ভৰি তাক বধ কৰা হয়—ইয়াই সেই পাপৰ ভয়ংকৰ ফল।
Verse 3
ये शिवायतनारामवापीकूपतडागकान् । विद्रवंति द्विजस्थानं नरास्तत्र रमंति च
যিসকল মানুহে শিৱালয়-সংযুক্ত উদ্যান, বাপী, কুঁৱা, পুখুৰী আৰু তড়াগ স্থাপন কৰি সংৰক্ষণ কৰে—দ্বিজসকলৰ বাসোপযোগী সেই পুণ্যক্ষেত্ৰত—তেওঁলোকে নিজেই আনন্দিত হৈ সমৃদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 4
कामायोद्वर्तनाभ्यंग स्नानपानाम्बुभोजनम् । क्रीडनं मैथुनं द्यूतमाचरन्ति मदोद्धता
কামনাৰে প্ৰেৰিত আৰু মদগৰ্বত উন্মত্ত তেওঁলোকে উদ্বর্তন-ঘষা, তেল-মৰ্দন, স্নান, পান, জল-ভোজন, ক্ৰীড়া, মৈথুন আৰু জুৱাত লিপ্ত থাকে।
Verse 5
पेचिरे विविधैर्घेरैरिक्षुयंत्रादिपीडनैः । निरयाग्निषु पच्यंते यावदाभूतसंप्लवम्
তেওঁলোক ইক্ষুযন্ত্ৰ আদি ভয়ংকৰ যন্ত্ৰত পিষ্ট হোৱাৰ দৰে নানা ঘোৰ যন্ত্ৰণা ভোগ কৰে। নৰকৰ অগ্নিত তেওঁলোক ভূতসম্প্লৱ (প্ৰলয়) পৰ্যন্ত দগ্ধ হয়।
Verse 6
ये शृण्वंति सतां निंदां तेषां कर्णप्रपूरणम् । अग्निवर्णैरयःकीलैस्तप्तैस्ताम्रादिनिर्मितैः
যিসকলে সৎজনৰ নিন্দা শুনে, তেওঁলোকৰ কাণ দণ্ডস্বৰূপে অগ্নিবৰ্ণ, তপত লোহাৰ কীল—তাম্ৰ আদি ধাতুৰে নিৰ্মিত—দ্বাৰা পূৰণ কৰা হয়।
Verse 7
पूर्वाकाराश्च पुरुषाः प्रज्वलन्ति समंततः । दुश्चारिणीं स्त्रियं गाढमालिंगंति रुदंति च
পূৰ্বৰূপধাৰী পুৰুষসকল চাৰিওফালে জ্বলি উঠে; আৰু সেই দুশ্চাৰিণী নাৰীক দৃঢ়ভাৱে আলিঙ্গন কৰি কান্দোও।
Verse 9
त्रपुसीसारकूटाद्भिः क्षीरेण च पुनःपुनः । सुतप्ततीक्ष्णतैलेन वज्रलेपेन वा पुनः
ত্ৰপুসী আৰু সাৰকৰ সাৰ/ক্বাথ আৰু গাখীৰেৰে পুনঃপুনঃ চিকিৎসা কৰিব লাগে; অথবা অতি তপত তীক্ষ্ণ তেল, নাইবা কঠিন ‘বজ্ৰ-লেপ’ৰ দ্বাৰাও।
Verse 10
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां नरकगतिभोगवर्णनं नाम दशमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ পঞ্চম ভাগ ‘উমাসংহিতা’ত ‘নৰকগতিভোগবৰ্ণন’ নামক দশম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 11
सर्वेन्द्रियाणामप्येवं क्रमात्पापेन यातनाः । भवंति घोराः प्रत्येकं शरीरेण कृतेन च
এইদৰে সকলো ইন্দ্ৰিয়ৰ বাবেও ক্ৰমে পাপজনিত যাতনা উদ্ভৱ হয়; দেহে কৰা কৰ্ম অনুসাৰে প্ৰত্যেক শাস্তি ঘোৰ হয়।
Verse 12
स्पर्शदोषेण ये मूढास्स्पृशंति च परस्त्रियम् । तेषां करोऽग्निवर्णाभिः पांशुभिः पूर्य्यते भृशम्
স্পৰ্শদোষে যি মূঢ়সকলে পৰস্ত্ৰীক (অনুচিতভাৱে) স্পৰ্শ কৰে, তেওঁলোকৰ হাত অগ্নিবৰ্ণ ভস্মসদৃশ ধূলিৰে অত্যন্ত ভৰি যায়—যেন সেই পাপৰ দাহচিহ্ন।
Verse 13
तेषां क्षारादिभिस्सर्वैश्शरीरमनुलिप्यते । यातनाश्च महाकष्टास्सर्वेषु नरकेषु च
তেওঁলোকৰ দেহ ক্ষাৰ আদি দাহক পদাৰ্থে সৰ্বত্র লেপি দিয়া হয়; আৰু সকলো নৰকত তেওঁলোকে অতি ঘোৰ যাতনা ভোগ কৰে।
Verse 14
कुर्वन्ति पित्रोर्भृकुटिं करनेत्राणि ये नरा । वक्त्राणि तेषां सांतानि कीर्य्यंते शंकुभिर्दृढम्
যিসকল পুৰুষে পিতৃ-মাতৃৰ ভ্ৰূকুটি চুলিয়ায় আৰু তেওঁলোকৰ কৰ্ণ-নয়নত পীড়া জন্মায়, পৰলোকত তেওঁলোকৰ মুখ তীক্ষ্ণ শঙ্কুৰে দৃঢ়ভাৱে বিদ্ধ কৰা হয়।
Verse 15
यैरिन्द्रियैर्नरा ये च कुर्वन्ति परस्त्रियम् । इन्द्रियाणि च तेषां वै विकुर्वंति तथैव च
যিসকল পুৰুষে যি ইন্দ্ৰিয়ৰ দ্বাৰা পৰস্ত্ৰীক অনুসৰণ/ভোগ কৰে, তেওঁলোকৰ সেই ইন্দ্ৰিয়সমূহো তেনেদৰেই বিকৃত আৰু বিকল হৈ পৰে।
Verse 16
परदारांश्च पश्यन्ति लुब्धास्स्तब्धेन चक्षुषा । सूचीभिश्चाग्निवर्णाभिस्तेषां नेत्रप्रपूरणम्
যিসকল লোভী পুৰুষে পৰস্ত্ৰীক নিৰ্লজ্জ, কঠোৰ দৃষ্টিৰে চায়, তেওঁলোকৰ নয়ন অগ্নিবৰ্ণ সূচিসদৃশ শলাকাৰে ভৰাই বিদ্ধ কৰা হয়।
Verse 17
क्षाराद्यैश्च क्रमात्सर्वा इहैव यमयातनाः । भवंति मुनिशार्दूल सत्यंसत्यं न संशयः
ক্ষাৰ আদি দ্ৰব্যৰ দ্বাৰা ক্ৰমে যমৰ সকলো যাতনা এই জীৱনতেই ভোগ হয়। হে মুনিশাৰ্দূল, ই সত্য—সত্যই—কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 18
देवाग्निगुरुविप्रेभ्यश्चानिवेद्य प्रभुंजते । लोहकीलशतैस्तप्तैस्तज्जिह्वास्यं च पूर्य्यते
যি ব্যক্তি দেৱতা, অগ্নি, গুৰু আৰু ব্ৰাহ্মণক নিবেদন নকৰাকৈ ভোজন কৰে, পৰলোকত তাৰ মুখ আৰু জিভা শত শত তপ্ত লোহাৰ পেৰেকে ভৰি বিদ্ধ কৰা হয়।
Verse 19
ये देवारामपुष्पाणि लोभात्संगृह्य पाणिना । जिघ्रंति च नरा भूयः शिरसा धारयंति च
যিসকল মানুহে লোভবশত দেৱ-উদ্যানৰ ফুল হাতেদি সংগ্ৰহ কৰে, পুনঃপুনঃ সিহঁতক শুঁকে আৰু মূৰতেও ধাৰণ কৰে—সিহঁতে পূজাৰ্থ বস্তুত স্বত্বাভিমান পোষণ কৰে।
Verse 20
आपूर्य्यते शिरस्तेषां तप्तैर्लोहस्य शंकुभिः । नासिका वातिबहुलैस्ततः क्षारादिभिर्भृशम्
তেওঁলোকৰ মূৰ লাল-গৰম লোহাৰ শলাকাৰে বলপূৰ্বক বিদ্ধ কৰি ভৰাই দিয়া হয়; তাৰ পিছত প্ৰচণ্ড বায়ুপ্ৰবাহে নাসিকা উন্মত্ত কৰি, ক্ষাৰ আদি দাহক পদাৰ্থে অতি তীব্ৰ কষ্ট দিয়া হয়।
Verse 21
ये निंदन्ति महात्मानं वाचकं धर्म्मदेशिकम् । देवाग्निगुरुभक्तांश्च धर्मशास्त्रं च शाश्वतम्
যিসকলে মহাত্মা ধৰ্মোপদেশক বাচকক নিন্দা কৰে, আৰু দেৱতা, পবিত্ৰ অগ্নি, গুৰু, ভক্তজন আৰু শাশ্বত ধৰ্মশাস্ত্ৰকো অপমান কৰে—সিহঁতে ঘোৰ আধ্যাত্মিক দোষত পতিত হয়।
Verse 22
तेषामुरसि कण्ठे च जिह्वायां दंतसन्धिषु । तालुन्योष्ठे नासिकायां मूर्ध्नि सर्वाङ्गसन्धिषु
তেওঁলোকৰ উৰস আৰু কণ্ঠত, জিভাত আৰু দাঁতৰ সন্ধিস্থলত; তালুত আৰু ওঁঠত, নাসিকাত, মূৰৰ শিখৰত আৰু দেহৰ সকলো সন্ধিস্থলত।
Verse 23
अग्निवर्णास्तु तप्ताश्च त्रिशाखा लोहशंकवः । आखिद्यंते च बहुशः स्थानेष्वेतेषु मुद्गरैः
অগ্নিবৰ্ণৰ দৰে দীপ্ত, তপত আৰু ত্ৰিশাখা লোহাৰ শলাকা—এই স্থানসমূহত মুদ্গৰ (হাতুৰি) দি পুনঃপুনঃ গেঁথি দিয়া হয়।
Verse 24
ततः क्षारेण दीप्तेन पूर्यते हि समं ततः । यातनाश्च महत्यो वै शरीरस्याति सर्वतः
তাৰ পাছত জ্বলা ক্ষাৰে সি চাৰিওফালে সমভাবে পূৰ্ণ হয়; সেই মুহূৰ্তৰ পৰা দেহৰ সৰ্বদিশে অতি ভয়ংকৰ মহাযাতনা জাগে।
Verse 25
अशेषनरकेष्वेव क्रमंति क्रमशः पुनः । ये गृह्णन्ति परद्रव्यं पद्भ्यां विप्रं स्पृशंति च
যিসকলে পৰধন হৰণ কৰে আৰু যিসকলে পায়েৰে ব্ৰাহ্মণক স্পৰ্শ কৰে—তেওঁলোকে পুনঃপুনঃ ক্ৰমে ক্ৰমে সকলো নৰকত গমন কৰে।
Verse 26
शिवोपकरणं गां च ज्ञानादिलिखितं च यत् । हस्तपादादिभिस्तेषामापूर्य्यंते समंततः
শিৱপূজাৰ উপকৰণ, গাই, আৰু জ্ঞানাদি লিখিত যি কিছু—সেয়া তেওঁলোকৰ হাত-পা আদি অঙ্গদ্বাৰা চাৰিওফালে আৱৰি পূৰ্ণ হয়।
Verse 27
नरकेषु च सर्वेषु विचित्रा देहयातनाः । भवंति बहुशः कष्टाः पाणिपादसमुद्भवाः
সকলো নৰকতে দেহৰ বিচিত্ৰ যাতনা হয়—পুনঃপুনঃ—হাত-পাৰ পৰা উদ্ভূত বেদনাময় কষ্ট।
Verse 28
शिवायतनपर्य्यंते देवारामेषु कुत्रचित् । समुत्सृजंति ये पापाः पुरीषं मूत्रमेव च
শিৱালয়ৰ সীমাৰ ভিতৰত আৰু দেৱাৰামসমূহত যিকোনো ঠাইত মল-মূত্ৰ ত্যাগ কৰা পাপীসকলে প্ৰভুৰ ধামৰ পবিত্ৰতাক ঘোৰ অপমান কৰে।
Verse 29
तेषां शिश्नं सवृषणं चूर्ण्यते लोहमुद्गरैः । सूचीभिरग्निवर्णाभिस्कथा त्वापूर्य्यते पुनः
তেওঁলোকৰ জননেন্দ্ৰিয় অণ্ডকোষৰ সৈতে লোৰ মুদগৰেৰে গুড়ি কৰা হয়; আৰু পুনৰ জুইৰ দৰে তপ্ত বেজীৰে সেইবোৰ বিন্ধা আৰু পূৰ্ণ কৰা হয়।
Verse 30
ततः क्षारेण महता तीव्रेण च पुनः पुनः । द्रुतेन पूर्यते गाढं गुदे शिश्ने च देहिनः
তাৰ পিছত বাৰে বাৰে, এটা শক্তিশালী আৰু অত্যন্ত তীব্ৰ ক্ষাৰৰ দ্বাৰা, সেই দেহধাৰীৰ গুহ্যদ্বাৰ আৰু লিঙ্গ বলপূৰ্বক পূৰ্ণ আৰু প্ৰজ্বলিত কৰা হয়।
Verse 31
मनस्सर्वेन्द्रियाणां च यस्मा द्दुःखं प्रजायते । धने सत्यपि ये दानं न प्रयच्छंति तृष्णया
মন আৰু সকলো ইন্দ্ৰিয়ৰ পৰা দুখ উৎপন্ন হয়। ধন থকা সত্ত্বেও যিসকলে তৃষ্ণাৰ বাবে দান নকৰে, তেওঁলোক দুখত আৱদ্ধ হৈ থাকে।
Verse 32
अतिथिं चावमन्यते काले प्राप्ते गृहाश्रमे । तस्मात्ते दुष्कृतं प्राप्य गच्छंति निरयेऽशुचौ
গৃহস্থাশ্ৰমত সঠিক সময়ত যদি কোনোবাই অতিথিক অপমান কৰে, তেন্তে তেওঁ পাপ কৰ্ম কৰি সোনকালেই অপবিত্ৰ নৰকলৈ গমন কৰে।
Verse 33
येऽन्नं दत्त्वा हि भुंजंति न श्वभ्यस्सह वायसैः । तेषां च विवृतं वक्त्रं कीलकद्वयताडितम्
যিসকলে অন্ন দান কৰি তাৰ পাছত নিজে ভোজন কৰে আৰু কুকুৰ আৰু কাকৰ সৈতে আহাৰ ভাগ কৰিবলগীয়া নহয়, তেওঁলোকৰ মুখ বহলকৈ উন্মুক্ত হয়—যেন দুটা কিলাৰ আঘাতে খুলি দিয়া, ভোজনৰ বাবে নিৰ্বিঘ্ন আৰু সক্ষম।
Verse 34
कृमिभिः प्राणिभिश्चोग्रैर्लोहतुण्डैश्च वायसैः । उपद्रवैर्बहुविधैरुग्रैरंतः प्रपीड्यते
সেয়া অন্তৰত উগ্ৰ কৃমি আৰু অন্য ভয়ংকৰ প্ৰাণী, লগতে লৌহ-ঠোঁট কাকৰ দ্বাৰা পীড়িত হয়; বহু বিধ ভয়াবহ উপদ্ৰৱে ভিতৰতে চেপি ধৰে।
Verse 35
श्यामश्च शबलश्चैव यममार्गानुरोधकौ । यौ स्तस्ताभ्यां प्रयच्छामि तौ गृह्णीतामिमं बलिम्
‘শ্যাম’ আৰু ‘শবল’—যমমাৰ্গত জীৱক পথ দেখুৱোৱা সেই দুজনলৈ মই এই বলি নিবেদন কৰোঁ; তেওঁলোকে এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক।
Verse 36
ये वा वरुणवायव्या याम्या नैरृत्यवायसाः । वायसा पुण्यकर्माणस्ते प्रगृह्णंतु मे बलिम्
বৰুণ আৰু বায়ুৰ দিশৰ, যমৰ দিশৰ, আৰু নৈঋত্য দিশৰ পুণ্যকর্মী কাকসকল—তেওঁলোকে মোৰ এই বলি গ্ৰহণ কৰক।
Verse 37
शिवामभ्यर्च्य यत्नेन हुत्वाग्नौ विधिपूर्वकम् । शैवैर्मन्त्रैर्बलिं ये च ददंते न च ते यमम्
যিসকলে যত্নসহ শিৱা (দেৱী)ক আৰাধনা কৰি, বিধিপূৰ্বক অগ্নিত হোম সম্পন্ন কৰে আৰু শৈৱ মন্ত্রে বলি নিবেদন কৰে—তেওঁলোক যমৰ অধীন নহয়।
Verse 38
पश्यंति त्रिदिवं यांति तस्माद्दद्याद्दिनेदिने । मण्डलं चतुरस्रं तु कृत्वा गंधादिवासितम्
তেওঁলোকে দিব্য অৱস্থা দৰ্শন কৰি স্বৰ্গলোকলৈ গমন কৰে; সেয়ে দিনেদিনে নিবেদন কৰা উচিত। চতুৰস্ৰ মণ্ডল সাজি গন্ধাদি সুগন্ধিৰে তাক সুগন্ধিত কৰা।
Verse 39
धन्वन्तर्यर्थमीशान्यां प्राच्यामिन्द्राय निःक्षिपेत् । याम्यां यमाय वारुण्यां सुदक्षोमाय दक्षिणे
ধন্বন্তৰিৰ উদ্দেশ্যে ঈশান কোণত নিবেদন স্থাপন কৰিব; পূব দিশত ইন্দ্ৰৰ বাবে ৰাখিব। দক্ষিণ দিশত যমৰ বাবে, পশ্চিম (বাৰুণ) দিশত, আৰু দক্ষিণে সুদক্ষোমাৰ বাবেও নিক্ষেপ কৰিব।
Verse 40
पितृभ्यस्तु विनिक्षिप्य प्राच्यामर्यमणे ततः । धातुश्चैव विधातुश्च द्वारदेशे विनिःक्षिपेत्
প্ৰথমে পিতৃসকলৰ বাবে নিবেদন স্থাপন কৰি, তাৰ পাছত পূব দিশত আৰ্যমণৰ বাবে ৰাখিব। তাৰ পিছত দ্বাৰ-প্ৰদেশত ধাতা আৰু বিধাতাৰ বাবে নিক্ষেপ কৰিব।
Verse 41
श्वभ्यश्च श्वपतिभ्यश्च वयोभ्यो विक्षिपेद्धुवि । देवैः पितृमनुष्यैश्च प्रेतैर्भूतैस्सगुह्यकै
কুকুৰ, কুকুৰ-ৰক্ষক আৰু পখীৰ পৰা দূৰত, তাক মাটিত নিক্ষেপ কৰিব। যাতে দেৱ, পিতৃ, মানুহ, প্ৰেত, ভূত আৰু গুহ্যক—কাৰো দ্বাৰাই সেয়া অপবিত্ৰ নহয়।
Verse 42
वयोभिः कृमिकीटैश्च गृहस्थश्चोपजीव्यते । स्वाहाकारः स्वधाकारो वषट्कारस्तृतीयकः
গৃহস্থ পখী আৰু কৃমি‑কীটৰ দ্বাৰাও জীৱিকা লাভ কৰে। ‘স্বাহা’, ‘স্বধা’ আৰু তৃতীয় ‘বষট্’—এইবোৰ যজ্ঞকর্মত ব্যৱহাৰ্য পবিত্ৰ আহ্বান।
Verse 43
हंतकारस्तथैवान्यो धेन्वा स्तनचतुष्टयम् । स्वाहाकारं स्तनं देवास्स्वधां च पितरस्तथा
আন এটা উচ্চাৰণ ‘হন্তকাৰ’; আৰু ধেনুৰ চাৰিটা স্তন আছে বুলি কোৱা হৈছে। দেৱসকলে ‘স্বাহা’ ৰূপ এক স্তনৰ পৰা, আৰু পিতৃসকলে ‘স্বধা’ ৰূপ আন এক স্তনৰ পৰা অংশ গ্ৰহণ কৰে।
Verse 44
वषट्कारं तथैवान्ये देवा भूतेश्वरास्तथा । हंतकारं मनुष्याश्च पिबंति सततं स्त नम्
কিছুমানে ‘বষট্’কাৰক পান কৰে; দেৱ আৰু ভূতেশ্বৰসকলেও তেনেকুৱাই। আৰু মানুহে সদায় ‘হন্ত’কাৰৰ স্তন-ৰূপ ৰস পান কৰি থাকে।
Verse 45
यस्त्वेतां मानवो धेनुं श्रद्धया ह्यनुपूर्विकाम् । करोति सततं काले साग्नित्वायोपकल्प्यते
যি মানুহে এই ধেনু-ব্ৰত শ্ৰদ্ধাৰে যথাক্ৰমে আৰু উপযুক্ত কালত সদায় পালন কৰে, সি সাগ্নিত্বৰ যোগ্য হয়—বিধিপূৰ্বক শিৱপূজা আৰু বৈদিক-শৈৱ আচাৰৰ বাবে উপযুক্ত হয়।
Verse 46
यस्तां जहाति वा स्वस्थस्तामिस्रे स तु मज्जति । तस्माद्दत्त्वा बलिं तेभ्यो द्वारस्थश्चिंतयेत्क्षणम्
যি সুস্থ আৰু সক্ষম হৈও সেই পবিত্ৰ আচাৰ-বিধি ত্যাগ কৰে, সি তামিস্ৰ অন্ধকাৰত নিমজ্জিত হয়। সেয়ে সেই ভূতগণলৈ বলি অৰ্পণ কৰি, দুৱাৰত থিয় হৈ ক্ষণমাত্ৰ স্থিৰচিত্তে শিৱক ধ্যান কৰিব।
Verse 47
क्षुधार्तमतिथिं सम्यगेकग्रामनिवासिनम् । भोजयेत्तं शुभान्नेन यथाशक्त्यात्मभोजनात्
ক্ষুধাৰ্ত অতিথি—বিশেষকৈ একে গাঁৱৰ মান্য বাসিন্দা—আহিলে, শুভ সত্ত্বিক অন্নে, সামৰ্থ্য অনুসাৰে, নিজৰ আহাৰৰ অংশৰ পৰাও তাক ভোজন কৰাব লাগে।
Verse 48
अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते । स तस्मै दुष्कृतं दत्त्वा पुण्यमा दाय गच्छति
যাৰ ঘৰৰ পৰা অতিথি আশা ভাঙি উভতি যায়, সেই অতিথিয়ে নিজৰ দুষ্কৃত্য সেই গৃহস্থক দি যায় আৰু গৃহস্থৰ পুণ্য লৈ গুচি যায়।
Verse 49
ततोऽन्नं प्रियमेवाश्नन्नरः शृंखलवान्पुनः । जिह्वावेगेन विद्धोत्र चिरं कालं स तिष्ठति
তাৰ পিছত কেৱল প্ৰিয় আহাৰ খাই মানুহ পুনৰ শৃংখলাবদ্ধ হয়। জিহ্বাৰ বেগে বিদ্ধ হৈ সি ইয়াত দীৰ্ঘকাল আবদ্ধ থাকে।
Verse 50
यतस्तं मांसमुद्धत्य तिलमात्रप्रमाणतः । खादितुं दीयते तेषां भित्त्वा चैव तु शोणितम्
তাত তিলমাত্ৰ পৰিমাণে মাংস ছিঙি উলিয়াই তেওঁলোকক সেয়া খাবলৈ দিয়া হয়; আৰু তেজো বিদ্ধ কৰি টানি উলিয়ায়।
Verse 51
निश्शेषतः कशाभिस्तु पीड्यते क्रमशः पुनः । बुभुक्षयातिकष्टं हि तथायाति पिपासया
তাৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে তাক নিৰ্দয় চাবুকৰ আঘাতে পীড়িত কৰা হয়। ভোকত সি অতি কষ্ট পায়, আৰু তেনেদৰে পিয়াহতেও ব্যথিত হয়।
Verse 52
एवमाद्या महाघोरा यातनाः पापकर्मणाम् । अंते यत्प्रतिपन्नं हि तत्संक्षेपेण संशृणु
এইদৰে পাপকর্ম কৰোঁতাসকলৰ বাবে এইবোৰ আৰম্ভণিৰ অতি ভয়ংকৰ যাতনা। এতিয়া শেষত যি ঘটে, সেয়া সংক্ষেপে শুনা।
Verse 53
यः करोति महापापं धर्म्मं चरति वै लघु । धर्म्मं गुरुतरं वापि तथावस्थे तयोः शृणु
যি মহাপাপ কৰে, তথাপি অলপ ধৰ্ম আচৰণ কৰে—অথবা কেতিয়াবা গুৰুতৰ ধৰ্মকৰ্মো কৰে—এনে অৱস্থাত সেই দুয়োটাৰ ফল শুনা।
Verse 54
सुकृतस्य फलं नोक्तं गुरुपा पप्रभावतः । न मिनोति सुखं तत्र भोगैर्बहुभिरन्वितः
গুৰু পাপৰ প্ৰবল প্ৰভাৱত সুকৃতৰ ফল প্ৰকাশ নাপায়। তাত বহু ভোগেৰে সমৃদ্ধ হলেও মানুহে সত্য, অক্ষুণ্ণ সুখ লাভ নকৰে।
Verse 55
तथोद्विग्नोतिसंतप्तो न भक्ष्यैर्मन्यते सुखम् । अभावादग्रतोऽन्यस्य प्रतिकल्पं दिनेदिने
এনেদৰে উদ্বিগ্ন আৰু সন্তপ্ত হৈ সি সোৱাদযুক্ত আহাৰতো সুখ নাভাবে; কিয়নো দিনেদিনে, প্ৰতিক্ষণে, প্ৰয়োজনীয় বস্তুৰ অভাৱ ভাৰৰ দৰে আগত থিয় হৈ থাকে।
Verse 56
पुमान्यो गुरुधर्म्माऽपि सोपवासो यथा गृही । वित्तवान्न विजानाति पीडां नियमसंस्थितः
নিয়মত স্থিত মানুহ—গুৰু-উপদিষ্ট ধৰ্ম পালন কৰি উপবাস কৰিলেও—কঠোৰ ব্ৰতবন্ধনত থকা জনৰ পীড়া সঁচাকৈ নুবুজে; যেনেকৈ ধনী গৃহস্থে কষ্ট নুবুজে।
Verse 57
तानि पापानि घोराणि संति यैश्च नरो भुवि । शतधा भेदमाप्नोति गिरिर्वज्रहतो यथा
যি পাপসমূহ অতি ঘোৰ, সিহঁতৰ দ্বাৰা পৃথিৱীত মানুহ শতখণ্ডে বিদীৰ্ণ হয়—যেন বজ্ৰাহত পৰ্বত।
Frequently Asked Questions
Rather than a single mythic episode, the chapter advances a theological-ethical argument: karmic law is precise and speech/actions against dharma—especially false teachings, abuse of elders, saint-blame, and desecration of Śiva’s sacred works—generate correspondingly precise naraka consequences.
The anatomically focused punishments symbolically map sin to the instrument of transgression: the tongue for false teaching, the mouth for abusive speech, and the ears for taking in sat-nindā. The imagery encodes a discipline of vāg (speech), śravaṇa (hearing), and saṅga (association) as prerequisites for Śaiva purity and higher realization.
No distinct iconographic manifestation is foregrounded in the sampled material; Śiva appears primarily as the sacral center whose abodes (āyatana), groves, and waterworks are protected by dharmic sanction, reinforcing Śiva’s role as moral governor and refuge rather than as a narrated form (svarūpa).